Incomparabili Heroi D. HENRICO JULIO: Postulato Halberstadiensium Episcopo: Brunsvicensium & Lunaeburgensium Duci: &c: Invictißimi Rom: Imperat: Consiliario & Cubiculario:

PATRI PATRIAE: Conservatori Reipublicae: Propagatori Orthodoxae Religionis: Pace & Bello conspicuo, max imèque glorioso

TRIUMPHATORI: Liberalium Artium Protectori: Sapientiae inexhaustae thesauro: Commodo Romani Imperij nato: Eiusdemque summo damno, In medio Virtutum & Gloriae stadio, PRAGAE BOHEMORVM, antè diem denato: Principi ac Domino meo (heu olim!) benignißimo: Cuius Fama gloriosißima Totum paulò minùs terrarum Orbem jam-dudum pervagata, Laudabiliorem multò, quàm ullus unquam Vel Grajorum, vel Romanorum, Post se reliquit memoriam:

HAEC NUNITA; ET VERE-FERALIA CARMINA; Summi desiderij indices, Debitae gratitudinis notas, Inaestimabili moerore propè confectus,

GUEL PHENBYTAE. ad tumulum L. M. Q;. decantabam: Seraeque posteritatis aeviternae memoriae consecrabam,

IOHANNES STEINMETZ SECVNDVS: Phil. & Med. D. P. Im P: Laurig: Illustrißimi p: m: Principis MEDICVS (heu olim!) Cubicularius. TU PORRO; Qui legis; Qui intelligis;

CENSOR BONVS ET PIVS ESTO Principique gloriosißimo Piè placidèque in DOMINO defuncto, Requiem vovens aeternam, non immemor esto istius Senecae:

Vivere totâ vit â discendum est: & quod magis fortaße miraberis; tot â vitâ discendum est MORI.

VOBIS VERO Illustrißimi Celsißimique Principes ac DO MINI; D. FRIDERICE HULDERICE: D. CHRISTIANE; D. RUDOLPHE; D. HEINRICE CAROLE: Brunsvicensium ac Lunaeburgensium Duces &c. Reverendißimi piè defuncti D. HEINRICI IULII Derelicti filij genuini; Fratres Germani: Principes ac Domini Clementißimi: VOBIS inquam, Has synceras lacrumas: Haec singultata suspiria: Animo humili & demißo, Cum solenni omnium votorum apprecatione; Dedico & offero: Meque in sinum grattae vestrae penitiùs juxtim insinuo.

I. ELEGIA Ad Illustrißimos, Reverendißimi HEINRICI IVLII. Filios: &c. QVanquam esset satiùs, more Harpocratis, labrum utrumque Comprimere; &, silicum more, rigescere humi: Quàm singultantes inter proferre dolores Irrorata sacris carmina lacrumulis: O magni magni Genitoris filij; ocelli Principum; & Imperij fulcra beata sacri. Me tamen (hà miserum!) certans dolor altusamori; Quem vestro (heu vestro!) debui ego usque Patri: Quique meo jamdum crescit sub pectore, qualis Flamma vorax medias lapsa modò in stipulas: Invitum cogit, cérebrum, & cor cereum acerbis Conficere & lacrumis, & modulaminibus. Ille etenim fuerat; quem censuit Invidia ipsa Dignum esse Euboicae vivere secula anus: Ob Virtutum atque Artium opes, quibus omnibus ille Creditus est similes exsuperâsse sui; Quando tot oppressos Peniae violentiâ, ab imis Extulit ad celi culmina pulveribus. Quando tot artitos stipendls auxit honestis, In quorum numero scriptus & ipse fui. Flere igitur liceat: Liceat suspiria duris, Atque adeò insuetis insinuare modis. Incusare Deos liceat, quorum arbitrio illi Ire necesse fuit non remeabile iter. Incusare poli liceat quoque sidera; & illam, Quae nisa è glebâ est nos fabricare soli. Quòd non perstiterint meliori cortice tantum Munire hà! vitae principem in auspicio: Quòd non protulerint medicamina nobiliora, Vita quibus posset perpetuari hominum. Et quando vos haec, & pluria fortè, legetis Edura è duro metra profecta animo: Credite, quòd meritò doleam, interijsse Ducem, (eheu!) Et decadas famulûm jam superesse novem, Quos omnes COI inventis è lintre Charontis Eripui, praequàm abscondita flava Ceres. Credite, quòd meritò doleam in terijsse Ducem, (cheu!) Eque dolore dolorem graviore genam. Quando sex triadas vigilatarum mihi noctium; Atque adeò innumeras aestimo pharmacûm opes, Quîs annisus eram vitam aeternare natantis Iam (dolor heu!) mediâ Mortis in ingluvie. Quid loquor? A ntè tamen vestris haec mentibus haerent: Pluraque quàm verbis & referam lacrumis. Dicite proptereà. Quod vivus inantè suo ore Atque fide Genitor pollicitus Medico est: Nos dabimus meritò. Hoc etenim urget Patrius ardor: Et, quâ functum etiam prosequimur, Pietas. Sic vobis benè erit! Benè vobis sic erit! & vos Crescetis multas usque in Olympiadas! At TU crede HEINRICE (ah jamdum mortue!) JULI, (Namque ut TE appellem cogit acerbusamor.) Nubium & amnium aquae licèt in me flumine toto Irruerent, oculis effluerentque meis: Non Tua fata tamen sat possem flere Potentum, & Ensiferae ô bellis viva (sed haut magè!) Herae. Fortunate HEROS! Famae Tu stabis in ulnis, Quà Sol consuetas itque reditque vias. Intereá à Medico (heu quondam!) Tuo, haveto! valeto Dux JULI, & la crumas hásce sepultus habe! Non aliter potui testari (heu Fata!) dolorem: Non aliter meritis gratiam habere Tuis. Pyramidas jam alij: ponant monimenta alij: aras Exstruat auratas ille, vel ille, Tibi. Mî Medico, & Melico satìs est posuisse undantes In memorabilibus hos gemitus tabulis. Vos verò, ô magni Patris nati aemuli; ocelli Principum; & Imperij fulcra beata sacri; Crescite proporrò Virtutibus, Artibus, amplis Imperijs; superate hostium & omne genus! Ut tandem in vobis Virtus rediviva Parentis Prodeat! At dudum prodijt illa satìs! O Tu, qui stellis gravidam domum, in aethere summo, Dirigis, eveniant haec ita cuncta, jube!

II. THRENUS. Haec quoque crudelis Fati in clementia nostris Spectâcla exposuit tristia luminibus. Principum ut Europae venerabilc sidus, JüLUM, Quem du bium est suboles sitnè hominum anne Deûm? Jam tandem, thalamo compôstum urente, viderem, Querquerae & in sanae ludibrio esse Febri; Postque tot innumeros, tot inexplicitosque dolores, Efflare heu! ductam spisso animam è latere. Heu dolor! heu quis tristifico me in gurgite merget, Qui ortum habet aeternis è Niobes lacrumis; Im bibam ut unâ operâ gemitus, luctusque, doloresque, Omniaque omnem adeò quae mihi sanguinem edant. Perpetuisque dehinc singultibus, atque querelis Defleam honoratum per sola cuncta Ducem: In quo se totam Sophie transfuderat, in quo Iusticia & Medica sedem habuêre suam: In quo quicquid erat Bonitatis, Amoris, Honoris, Tanquam in conspicuo vidimus esse throno. Heu dolor! At jam dum curarum in perpetuo aestu Tempora noctis ago, tempora lucis ago: Inque loco latitans privato, nulla vaciva Singultu admitto tempora vel lacrumis. Hà Superi! hà vos Inferi item DI! dicite, quidnam Diminuet nostri cordolij acre genus? Dicite, quod medicamen erit, quo sistere possim Flumina, ab humidulis quae veniunt oculis! Aut quânam ratione interruptos singultus Hinc procul Oceani trans vada salsa abigam! O dolor! ô ingens dolor! Exclamare necesse est O dolor! & cum istâ voce dolente mori. Et meritò: Quod enim consolabatur inantè Lugentem, in medijs anxietudinibus: Hoc mihi subduxit, verè-dolor-insperatus; Hoc secum eripuit Mors mihi-acerba nimìs: Ingenium dico, quo cordivorae antè Tyrannae Longum adeò indixi saepiùs exsilium. Immò flumina tota, undè olim, omni impete, Phoebi Fluxêre auspicio, praecipitata mele; Nunc exhausta arent, succique poëtifici intùs Nil superest; superest nil nisi torpor iners. Hà Superi! hà vos Inferi item DI! quos penes unos Vitae hominum, ah hominum! fila secanda manent. Pergite, pergite dêhinc celerato pollice fusum Vertere, acutarum & rumpere forficum ope Filum forte meae (hà nimìs exsecrabile!) vitae, Cumque hoc omnigenas rumpite tristicias: Tristicias radio quas stella Saturnia coeco Vitae à principio fecit iniqua mihi. Hà quoties, potiùs quàm sit mihi monstra tueri Talia, & insultu non moriente pati, Devovi jam dudum, & adhuc me devoveo, inter Tot crudos gemitus trans Acheronta vehi! Cernitis, ut mea proptereà vis vivida pessum Iverit? ut circet pallida cura genas? Cernitis ut, simulachri instar, sola sola vagari Sueverim? & auxilij non cupiam omne bonum? Et cur non faciam? cur me non devoveam? cur Non trans Letheas mâlim habitare plagas? Maximè ubi perijt, (quem dicam nomine? Princeps Dicam?) non princeps; sed meus ille DEUS; Ille DEUS, qui me, exoptati Numinis instar, Erectum, voluit maximo honore frui. Maximo honore inquam; dum me in numero esse clientum Iussit, & optatâ conditione frui. Hà dolor! hà Dux magne! Tui ô decus orbis, & orbis Terrei! & imperij magna columna sacri. Quae nam tum in vidies Divorum pectora coxit? Cum premerent Morbo Te raperentque sacro? Tempore quo tractanda Tibi molimina rerum Maxima, & imperij commoda publica erant? Tempore quo mihi magnificos meditatus honores, Augustam jûsti dêhinc peragrare viam? Tempore, quo: At quid plura querar? Me intercipit arctus Singultus, jubet &, Te moriente, mori. O Divi; Divi! ô crudelia Numina Divi! Sic cine nunc ventis vota mea esse data? Siccine frustrà dêhinc altaria vestra gravari? Siccine vos pingues non magè amare focos? Quonam iram? quonam invidiam, vestram optimus ille Principum, inhumani crimine promeruit? Aures Justiciae attestor, quòd, si quid iniquum Fecerit hic, par sit poena luenda mihi! Illéne, quo nullus fuerat servantior aequi? Illéne qui summus Justiciae ultor erat! O Parcae, Parcae; istud nam ne est párcere? Parcae Istud pòl non est párcere; sed rapere est. Ante diem hoc rapere est, ô Parcae parcere-parcae; Et jugulare unâ gaudia mille nece. Quae verò haec rabies? quaenam insatianda libido, Desubitò tantum surripuisse Ducem? Cum quo mille animae in noctem caliginis atrae Involvuntur, & obscurum iter anxij eunt? Cum quo Laetitiae; cum quo omnia commoda sacri Imperij, cum quo Fasque, Piumque ruunt? Cum quo cunctae Artes; cum quo optima quaeque fuerunt; Quae nunquam poterunt réddere Solis equi? O celum! ô tellus! ô circat qui omnia Nereûs, O Natura! homicidae ô vetulae atra manus! Quod mare sufficiet mihi flumina? quaeque Sororum Mnemosidum verborum orsa ululanda dabit? Vt dignè tandem, ut dignè tandem omnibus horis Principem honoratum perpetuo imbre fleam? Hà funesta dies! Stygijsque exosior umbris! Lampas quà Imperij, & Caesaris ôclus obIt. Haec interrupit varios Steinmetzij honores; Haec tulit uno omnes impete Gratiae opes. Haec miserabilium génitrix est facta querelarum; Haec vix sopitam rettulit Invidiam. Haec ferventem animum ad studia omnia, sola retraxit; Haec repulit cérebri trans Helicona Deas. Et sic lamentis lamenta exauxit in horas, Et finis lacrumae nondum erit ulla meae! Ergò Heinrice jaces Iuli? ergò Heinrice fuisti Iuli; & Steinmetzjo non revidendus eris? Ergò ad Lethéos cessisti protinùs amnes; Nec Steinmetzij epe jam magìs aure bibes! Ergò non magè copia erit mihi tángere dextrâ, & Dignari illustres osculo havente manus? Ergò non magè erit mî epulis accumbere Tecum Dive, & de Medicis disseruisse bonis? Ergò nunquam animo Tua jussa capessere promto Ampliùs, ô IULI-HEINRICE beate, datum est? O malè gratum discidium! ô lacrumabile tempus! Quàm citò, quàmque procul raptus es ante diem! Ostentatus cras primùm mihi: Gratiae & imber Vix primùm in nostrum depluit ille sinum. Vix rabiem Invidiae; vix tela volantia passìm, Sub clypeo didici ferre fubindè Tuo. Cum Te Strymoniae consors cariosa paludis Viventum aggressa est tóllere de medio. Qualis messor avens aeris sicelice suâ agri E medio germen solstitiale rapit. Nec potuit furibunda Tibi tunc parcere saltìm Consilium peteret cum Imperium omne tuum. Quin potiùs, quò Te usserunt magè commoda regni: Hoc magè confectum Teussit acerba Febris. Hà quoties, quoties succosque herbasque salubreis, Quaeque alia è Medicis nota Magisterijs; A me oblata Tibi noctuque diuque fuerunt, Bestiae ut in domitae cederet ille furor. Nec piguit vigilem bis denas dúcere noctes, Ad thalamum, heu! thalamum, Dux animose, tuum. Nec piguit Medicos, quos Caesar inantè solebat Solos prae reliquis maximè amare alijs. Dico Roboretum; dico Muscagliam; utrumque Pergameo, atque ipsi haut abfimilem Hippocrati: Iúngere mî à látere hoc, tantùm ut fera bestia suetas Posset eò citiùs praecipitari ad aquas. Verùm incassùm. Etenim Morbi violentia vicit Omnem artem, atque omnes insuper excubias. Omedicam entorum; hominumque adeò omnium inania Auxilia! ô um brae futile somnium homo! Nulla magisteria in Medicis Natura reliquit, Ambitiosa licèt tota, volumnibus: Quîs tantus Princeps poterat relevarier: usque Usque adeò imperfecta omnia hic Orbis habet. Ipse Galenum equidem, Phoebumque, in vota vocavi, Vulcanusque quibus credita multa t ulit; Essétne usquam aliquid, virtute suâ ingenitâ, olli Réddere quod posset virium, & oris opes. Sed frustrà: frustrà inclamando adeò institi; & umbrae Dux propè consimilis, nil, quod haberet, erat. O misera bilium sortem miserandam hominum omnium! O miserandum etiam, quem ut Deum hic orbis habet! Nil hîc perfectum est: imperfecta omnia sunt, quae Natuae tellus undique munere habet! Nec felix Salomon, nec opum vi Craesus abundans, Praemendieo Iro prosperiora capit. Omnes usque adeò debemus naula Charonti: Innuit ille oculo, vel digito: est dare opus. Quando igitur neque pharmaca, nec studia omnia quicquam Profuerant: Iuli Te quoque cinxti ad iter: Atque meis recubans (pròh qualis !qualis!) in ulnis; Verbula postremo mortis in articulo Murmure non magno semesa iterâsti? & ocellis Hísce meis salsas elicuisti hà! aquas. Cum vidi fractos in TE moriente vitellos, Missâ animâque oculos texi utrobique Tuos; Vix poteram ultimum epos prae singultu eloqui: Iüli Vive va-vive vale: vive va-vive vale! Nec poteram hiscè oculis, utrinque natantibus undis In lacrumarum, eheu! TE magìs asspicere. Asspexi quidem: At heu! duplicem Te asspexi: & in ipso A sspectu visa est mî Libitina simul. Illa mihi visa est Te supplantare furenter. Ah quoties dixi, ne Libitina preme! Ne Libitina preme, augustum Heroum omnium honorem! Imperij columen ne Libitina preme! Omnia at in ventos. Te dudum presserat illa: Quamque mihi hîc visam credideram; haec jam aberat. Quid facerem? Elicui in gemitus: cérebrique volebam Efflere omni operâ vim humidulam ex oculis. Iamque meo solus ténebrosâ nocte cubili Querquera spargebam, noctuae ad instar, epe, Iamque caput coopertum erat, in publicumque reverti Nolui ego antè meas, mane oriente, fores. Eccè alia ex alijs Fati inclementia nostris Spectâcla exposuit tristia luminibus. At spectâcla inquam? quasi verò hoc nomine digna! Imposuit manibus tristia facta meis. Non sat erat me oculos clausisse huîc, quem magè ocellis His colui. Mihi cor inveniendum item erat. Hà! mihi cor quaerendum item erat: cor nobile! in illo, Quem plùs cordemeo semper amavi, & amo. Dissectum est (referens lacrumas effundo) cadaver; Exemtum & jecunur, corque tremente manu. At quibus haec oculis vidiueah quibus ista peregi Heu! manibus? propè eram semisepultus homo. Tristior, hà! quoties? dixi: illustrissime Princeps Ignosce hà! quis adhuc si Tibi sensus inest! Hà quoties medijs dixi in complexibus: ô DI Cur mihi vitalis jam super aura manet? Dissiliant potiùs medijs complexibus artus: Sitque necis titulus, Mors Ducis ista, meae! Omnia contigerant: Tantùm succum bere eo ipso Tem pore poscenti non mihi contigerat! Praeter velle igitur pergendum erat heu! mihi: praeter Velle etiam exemi viscera cuncta Tibi: Inque vicem inclusi fragrantia aromata, quodque Balsami odorati crescit in Indiae agris. Compositoque dëin pressâ exiguâque ha! in urnâ, Asspersi florum delicium omne super. Dixique haut pote sum modò, praecelsissime Princeps, Ampliùs in laudes pándere vela Tuas. Nulla Tibi posthàc texam metagrammata. Nullas Tu mihi dêhinc laudes, munera nulla dabis. Hà! quò jam mea spes? mea quò lautissima spes jam Transijt, in Te uno quae mihi pôsta fuit? Haec dixi: & quoties farigraviora volebam: Asstricta heu! toties verba fuêre mihi. Dixi igitur tacitus: Philomela sonora rependat Ad tumulum, sonitu perpetuante, Tuum. Quae tibi Steinmetzjus, Medicus Tuus, & propè (at heu! olim) Pupillus; nunc post orphanus interitum; Inter tot lacrumas; inter suspiria; nescit Post obitum, eheu! obitum, sólvere, Dive, Tuum. Fortè aliquando suae linguâi industria rursus Accidet, & praeco rursum erit ille Tuus. At Tu Nauta Charon, poterásne ita naula repentè Nostro ab honorato póscere debita Hero! Tantùm exspectâsses tria lustra, minùsvè: Tulisses Heu trans Lethéum quàm spolia ampla vadum! At spolia ampla satìs modò surripuisti: & in uno hoc Quicquid Virtutum est, quicquid & Artium, habes. Quem totum imperium desiderat: & quem ubicunque Ingeminant montes, antra, fluenta, juga. Hoc perverse Tuam jam onerâsti Nauta carinam: Ah quando huîc referent astra benigna parem! Sed quò surripior? quò me desiderij vis Expulit? effinxi, vae mihi! quale metron? Edurum effinxi, atque vagum. Durissima quippè Mors Tua: & in nen Is scripturio ista vagis. Ignoscant docti! Tuque illustrssime JULI Ignosce hà! quis adhuc si tibi sensus inest! Tempore fòrs paulò pòst succedente sequentur Apta magìs, solito vel magè comta modo. Nil mihi jam, lacrumis nimiùm obruto, adesse volebat E Charitum docto Mnemosidumque penu. Sufficiunt lacrumae: gemitus: suspiria. Grati Illa etiam poterunt esse animi indicia. Dum loquor, interibi tem pus consumitur: & Tu JULI-HEINRICE Tuum póneris in tumulum! Nemo oculis siccis lacrumosam suspicit urnam: Et requiem, & facilem quisque tibi optat humum. Ipse item ego, extremum Tibi dico vale, optime Princeps: Extremum querulâ voce Tibi opto vale! Vos verò Phoebo sacri, ô suavissimi olores, Ad clausas tumuli convolitate fores. Atque nivem, atque acrem vim Cauri, & grandinis indè Vestro perpetuo pellite praesidio. Tu quoque, qui amne Tuo, Pater Occare, lambis humum, in quâ Conduntur summi Principis exuviae. Lábere tristisono per jugera aperta susurro, JULII & HEINRICI nomina clara refer. HEINRICI JVLI, Tecum fer nomina dico Trans mare ad exustos, si hàc fluis, Aethyopas. Quanquam non dubitem, quin vis adeò ampla suarum Virtutum dudum transierit pelagum; Et, quàcunque suo terras Sol fulgure ttansit, Nomina perpetuis scripserit in tabulis. Vt tamen his etiam lacrumosi funeris hora Constet; & ut functo fiat ibi quoque honos. Lábere tristisono per jugera aperta susurro Occare, & hàc illhàc funera moesta refer. Advenient Charites, Nymphae, Dryadesque, novemque Parnassi, intonso cum genitore, Deae: Sique Deorum aliqui, quos Musarum appetit ardor, Vsque perégrinis inveniendi in agris; Insimul advenient, exornabuntque sepulchrum, Spiret ut Assyrio totus odore locus. Interibi solito Tabulae de marmore fient, Prodibitque in ijs Principis effigies, Qualis erat, quantusque. Cüi ô si Daedalus, aut quis Adderet exemtam Deucalion animam! Qualis ego, quantusque essem! verùm irrita sunt haec: Non placeant sanis irrita vota viris. Quà semel ivisti, hinc nunquam rediturus es ad nos: Quàque jaces, somnum rúmpere nemo potest. Quod possum ergò; extremum, ô JVLI HEINRICE quiritor: O vale aeternum Dux animose: Vale!

III. AD PARCARUM TRIGAM

Epigramma. ADveteres igitur luctus, veteresque dolores Adjicis heu! lacrumas has quoque Parca triplex? Deplorata priùs fuerat mî Aquila illa Birostris. Et Transsylvanis quo Duce nomen erat. Tertiumad hos ad dis, Parca ô furiosa, dolorem: Dum Tibi Guelphiacus sternitur ille Leo. Non licuit lacrumas inter perijsse priores: At liceat lacrumis jam tamen hiscè mori. Ut tandem geminae, quem non potuêre querelae Exhaustum unâ operâ conficere & rapere: Unus ob unius ferar in dè Leonis amorem, Vique trium, & luctu de perijsse trium.

IV. LESSUS MORTUALIS. RAbidae violentia Mortis Fatalia spicula torquet, Iuvenumque, virûmque, senumque, Abrúmpere stamina perstat. Prece, nec rutilante metallo Mitescit, at effera terras, Maria, alta cacumina, turres, Ipsasque penítrat abyßos. Cineres velut abripit aura: Citiùs vel seriùs, atro Ita Mors fera funere vitam. Hominum rapit, annihilatque Quid gloria vana? quid aurum? Quid splendida tecta domorum? Quae tecum auferre negatum est: Cum Mors volet, ibis inanis. Quàm mox fati imminet hora, Audis geminare propinquos, Bis, terque quaterque valeto! ô Mortis praeda valeto! Tua quos mensa antè sodales Aluit, fugient, & abibunt: Socio desertus ab omni, Lethes ad flumina tendes. Vegetus quam fervidè amâsti, Virtus, Te sola sequetur, Tumulum & properabit ad unum, Haeres vix plura relinquet. Macies in corpore toto Orietur, in ora migrabit Pallor, tua lumina stabunt Fractis immota vitellis. Cor curis undique preßum Gemet, anxietudine pulsus Ceßabit spiritus, & vox Formidine fracta de hiscet. Roseus decor ille peribit, Torpebit vena, madores Per membra trementia current, Quando dolor oßibus haeret: Qui te priùs, instar ocelli, Deamavit, is haeret, & horret: Qui Te modò jußit havere, Te nunc jubet ille valere. Qui limina saepiùs antè Visit tua, nunc pede rapto Ea praeterit, haut secùs ac si Serpens latitaret in illis. At te thalamus miserandus Plorantem, & acerbà gementem, Inter suspiria habebit, Vitae quibus acta revolvis. Mox foetor ab exanimato Prodibit corpore, & auras Vitiabit, pestis & instar Consortia tota fugabit. Stomachans, quì comminùs ibit, Nares premet oraque forti Digito, aut velamine denso, Dicens, pròh Turpe cadaver! Tandem hinc vetus incola cede, Tandem hinc gravis incola cede! Foveam Tibi quaere cadaver, Me terres pallida larva. Dicto hoc Tibi foßa parata est, Quà te fert bajulus, ajens: Rex hac es in arce, dëinceps Rumpet Tibi nemo soporem. Solamina post huma habebis, Quando viduata viro uxor, Subolesque orbata parente, Emittent flumina ocellis. Tamen haec lux unica prorsùs Siccabit flumina: cernet Lux postera lumina clara, Risûsque, jocique referta. At tu foetente sepulcri Rigidi conclúderis antro, Nec fas Te velle reniti; Hanc legem nemo migrabit. Hac Te sub mole morantur, Vermes, bufo, atque colúbri. Haec aulica turba futura est, Domini saturanda medullis. Haec in Tua brachia serpet, Haec Te dignabitur ôsclis; Satiabis dapsilis istam, Sed symbola nulla sequetur. Haec transeet oßa, medullas Haec quaeret in oßibus imis. Bufo, seps, vermis, inemto Poterunt se páscere voto. Non longus flebitur indè Pullatis lessus amicis, Vix, è tot millibus, unus, Moerens Tua fata, gemiscet. Atrati, morè, frequentes In pompam funeris ibunt, At pallia nigra gementûm Vix septima Luna videbit. Quàm mox tumulatus es, ibunt, Linguâ & trepidante vovebunt: Benè sit Tibi semper! Arena Sit nunquam onerosa sepulto! Mille inter gaudia Natus Absumet caecuba; pinguis Quando in scrobe dente vorace Tua viscera bufo vorabit. Postquam verò indè redivit Circumfluus annus in orbem; Caro, cum cute, pilus, ocelli, Olido periêre sub antro. Tendens hàc fortè viator, Cranjum atque haec oßa stupescet; Tum fies fabula, & ille Qaaeret, quis calve fuisti? Nec tantùm deperiêre Caro, cum cute, pilus, ocelli: Cum istis quoque famigerati Dilapsa est nominis umbra. Nemo hoc, puto, in Orbe vigebit. Cui scire aut dicere fas sit, Homini quâ luce vel horâ Mortis fugienda potestas. Mors quando inopina propè aedes Defertur, & ostia pulsat: Portae, postesque, seraequé, Convulsae spontè resultant. Nulli Mors parcit honori, Nulli Mors parcere flori Didicit; Iuvenesque, Senesque, Sinè nomine surripit omnes. Mors imperterrita-semper, Neque vim, neque praelia curat; Regum sceptra, atque potentûm Aequo pede conterit arma. Non arx hîc marmore factis Fuerit suffulta columnis, Preßâ, exiguâque, sub antro, Rex ipse cubabit in arcâ. Scandenda hîc cochlea nulla est, Tecto incumbente prementur Nares; Homo quisquis es, audi, Tecum, quae concino, pensa. Hîc nemo erit anteferendus; Ius & mos omnibus idem: Majestas Regia, & Irus, In eodem limine degent. Hac fini scilicèt ipsâ Stat Regum arctata potestas, Pro caßo nempè labore, Haec merx, haec praemia dantur. Quis gentes ergò dëinceps, Et quis moderabitur urbes? Quis praedia; & aurea gazae Lucrabitur ista talenta? Regni sceptrum alter habebit, Vacuâ & regnabit in aulâ, Haeredum è pulvere terrae Te nemo resurgere mallet. Fuit extruxiße voluptas In monte, vel aequore turres? Fervens has dirimet haeres, Imaeque aequabit arenae. Tu regno pulsus & auris, Rigidi sub mole sepulcri, Vermi ludibrio es omni, Et rixa gulosa colúbris. Tenuem quando ergò, (cadaver,) Fueris mutatus in umbram, Vbi sis, quid agásve propinquûm Te nullus (crede) rogabit. Vox est trivialis, & ipsis Brutis quoque cognita; Quantum Seceßerit ore sodalis, Tantum quoque pectore ceßit. Candorem quisque & amorem, Et si quae plura decebunt, Tumulum Tecum sub eundum Fodiet, saxoqué notabit. Vae, vae Tibi! vae Tibi! Quisquis Fluxas has diligis umbras, Haec sunt deliria vana, Vnâ peritura sub horâ. Suspenso Mors fera motu Obrepit, furis ad instar, Et quâ, non crédere velles, Te supplantabit in horâ. Nolentem Te, atque volentem Ducet, quas cunque sub umbras Fugies properata sequetur, Nullis abig enda medelis. Nocuo medicata veneno Vibrat sua spicula, vulnus Quibus immedicabile figit, Quàm mox Te tangit, eundum est. Nullis via acerba querelis, Nullo redimenda precatu est; Surda est Mors. Dum licet ergò, Haec damna propinqua caveto. Heu spurca, heu sordida maßa! Multo heu caro tabida verme! Quot larvis, quótve cachinnis Es ludificata popellos? Quotquot tibi, fállere doctae, Credunt; ratione carentes, Fallunt se sponte suâ ipsos, Nec habent in corpore pectus. Fidant, quîs fidere melli est, Fidant Tibi, dico, videbunt Paenas, quas, non sinè damno, Pro credulitate subibunt. Trudentur, pròh dolor! illi Ad Tartara nigra; ubi Ditis In sulphure, & igne coquentur, Ah cui Venus illa placeret? Forsan Tibi lux hodierna, (Incerta ut funeris hora est) Su prema minatur; & antè Quàm trans lt, Tu quoque transis. Ne surdis auribus adsta; Noli ludibrio habere Quae praemoneo, ô homo; Virtus, Virtus Tibi sola colenda est. Longos quam-plurimus annos Vitae sibi praecipit, At Mors Ridens haec irrita vota, Hunc ociùs eximit auris. Et quis scit? fortè vigentem Inter sua gaudia, prae quàm Sol Hesperias it ad undas, Lethes de trudet in amnem. Ergò ô mens, mens mea, semper Vigili in statione maneto, Et Te ad fatale duellum Noctesquè diesquè parato: Vt quâ regione, vel horâ, Mors approperaverit, & Te Ad mutua bella vocârit, Tibi multùm audacia crescat. Vt tendas impete forti, Fidente & pectore in hostem, Et, comminùs arma ferendo, Planè imperterrita dures. Et quanquam vita recisa Fuerit Tibi. Nil nocet. Eccè Vitae potiêre coronâ, Dignâ hoc certamine palmâ. Quicquid fert Terra, quid unda, Quid & aura profundit, id à Te Sperne, Vnum adamato potenter, Qui condidit omnia, IOV AM. In lucro, si quid in Orbe hoc Perdas fortaße, repone. Quorsum lacrumare? Tuis haec Curis indigna putato. Numerum transcribe dierum, Corpusquè animamque IEHOV AE; De Te quae fecerit ille, Placeant Tibi. Tu omnia suffer. Tuto (mihi crede canenti) Tibi sic demùm eße licebit. Clipeo aut munimine verae Cum Te teget ille salutis. Qui primò hanc carminis oden Facili est modulatus avenâ, Tacito secum ille subindè Volvit sub pectore Mortem. Et jam post Mortis agonem Plebejâ, conditur urnâ. Tibi consule, Lector amice, Hodié aut cras fortè sequeris.

V. Folget die Teutsche Version: des trawrigen Klageliedts. DEr grimmig’ Todt mit seinem Pfeil Thut nach dem Leben ziehlen. Sein’ Bogen scheust er ab mit eyl / Vnd lest mit sich nicht spielen / Das leben schwindt / wie Rauch im Windt / Kein Fleisch mag jhm entrinnen; Kein Gut noch Schatz / findt bey jhm platz; Du must mit jhm von hinnen. 2. Wenn dir das letzte stündtlein kömpt: So heists Vrlaub genommen. All Freundt verlassen dich zur Stundt / Niemandt wil mit dir kommen. Du must allein / dich geben drein / Zu reisen frembde strassen. Hast’ viel guts thon / so trags darvon / Sonst wird man dir nichts lassen. 3. Dein Angesicht wird fallen ein / Dein Augen werden brechen / Das Hertz wird schwer beengstigt seyn / Der Mundt wird nichts mehr sprechen / Dein schöne g’staldt / muß werden alt / Der Pulß wird nimmer lauffen / Des Todtes Schweiß / macht dir gar heiß / Da kömpt die Noth mit hauffen. 4. Dem du zuvor warst lieb vnd werth / Dem bringstu jetzt ein grausen Der vor bey dir all’ Tag einkehrt / Der bleibt jetzundt wol draussen. Schleicht heimblich für / bey deiner Thür / Kein G’sell wil dich mehr kennen / Du ligst im Bett / vnd seufftzest steth / Das G’wissen thut dich brennen. 5. Das Fleisch wird stincken wie ein Aaß / Kein Mensch mag bey dir bleiben / Man wird verstopffen Mundt vnd Naß / Dich aus der G’mein vertreiben / Nur flugks hienaus / mit dir zum Haus / Die Leut’ ob dir erschrecken / Man deckt dich zu / da schlaff mit Ruh / Niemandt wird dich auffwecken. 6. Baldt nach dem Todt mit deinem Leib / Wird man dem Grab zu eylen / Der letzte Trost von Kind vnd Weib / Ist Weinen vnd groß Heulen. Ein halben Tag / werth dann jhr Klag / Biß morgen werdens’ lachen / Man wirfft dich nein / es mus nur seyn / Man thuts keim’ anders machen: 7. Im Grab verborgen / warten dein / Viel Kröten vnd viel Schlangen / Die werden da dein Haußg’sindt seyn / Dich grüssen mit verlangen / Ihr’ Gasterey / wird da seyn frey / Keins darff die Zech bezahlen / Sie schlieffen nein / biß auff die Bein / Machen’s nach jhrem g’fallen. 8. Dein’ freundtschafft wird ein kleine zeit Vmb deinen Todt sich klagen / Ein’ Mantel vnd ein schwartzes Kleidt / Ein halbes Ihärlein tragen / Denn spricht die Rott / genad’ jhm Gott / Dein’r hat sie schier vergessen / Theilen dein Haab / so du im Grab / Von Würmen wirst gefressen. 9. Wenn denn verlauffen ist das Ihar / So bistu schon verwesen / Wer dich sucht / findt kein Haut noch Haar / Fragt / wer du seist gewesen / Dein Hierenschal / ist worden kahl / D in Augen seindt gefressen / Man findt allein / die Todten Bein / Die Welt hat dein’r vergessen: 10. Kein Mensch auff Erd’n vns sagen kan / Wenn wir von hinnen müssen / Wenn der Todt kömpt / vnd klopffet an / So muß man jhm auffschliessen: Er nimpt mit g’walt / hin Jung vnd Alt / Thu: sich vor niemandt schewen / Des Königs Staab / bricht er fluchs ab / Vnd führt jhm an den Reyen. 11. Ein’ engen Sargk wird er dann han / Für eines Königs Saale. Das Dach wird auff der Nasen stahn / Merckt auff jhr Christen alle: Ihr’ Mayestädt / wird da seyn weth / Beim Betler müssens’ wohnen / In wenig Jahr’ / haben sies gar Die Welt pflegt also z’ lohnen. 12. Wem bleibt alßdan dein Land vnd Leut / Dein’ grosse Rendt vnd Lehen? Eim andern ist dein Sitz bereit / Kein Haan wird nach dir Krähen / Deine Palläst / vnd Mauren fest / Wird mann darnieder reissen / Du ligst im Grab / vnd bist schab ab / Must jetzt die Würmer speisen. 13. Wenn du denn bist genommen hin / Kein Mensch wird nach dir fragen / Aus den Augen / aus dem Sinn / Thuts g’meine Sprichwort sagen: All’ lieb vnd trew / wird man ohn schew / Mitt dir ins Grab nein scharren. Weh’ wem die Welt / so sehr gefelt / Ihr’ Freundt seindt lautre Narren. 14. Der Todt Vhrplötzlich / als ein Dieb / Thut jähling einher schleichen: Es sey dir gleich leidt / oder lieb / Du kanst jhm nicht entweichen / Sein Pfeil ist Gifft / wenn er dich trifft So must’ dich bald auffmachen / Er nimpt dich mit / es hilfft kein’ bitt / Drumb sieh zu deinen fachen. 15. O Fleisch du schnöder Madensack / Wie viel hastu betrogen / Wer dir glaubt / weiß wed’r Gick noch Gack / Dein’ Warheit ist erlogen / Wer dir vertrawt / seh auff sein’ Haut Er wirds wol müssen zahlen / Im Helschen Fewr / da räth mans thewr / Der Speck ligt auff der Fallen. 16. Vielleicht ist Heut der letzte Tag / Den du noch hast zu leben / O Mensch veracht nicht was ich sag / Nach Tugendt solstu streben / Wie mancher Mann / wird müssen dran / So hofft noch viel der Jahren / Vnd muß noch heint / weil d’Sonnen scheint / Zur Höll’n hienunter fahren. 17. Darumb mein Seel / biß stets bereit / Thu allzeit mänlich wachen / Wenn der Todt kömpt zu jederzeit / Wil dir den garauß machen / So kanstu dich / frey Ritterlich / Mit jhm in Kampff begeben. Ein’ grosse Cron / trägstu darvon / Wenn er dir nimpt das leben. 18. All’ Creaturn laß fahren hin / Dein’ Schöpffer solstu lieben / Was d’ hier verleurst / ist dort ein g’win / Kein’ schad’n laß dich betrüben / Mit Seel vnd Leib / dich Gott verschreib / Alls dann so laß jhm Walten / So wird er dich / glaubs sicherlich / In seinem Schutz erhalten: 19. Der dieses Liedlein hat gemacht / Vnd von newen gesungen / Der hat gar offt den Todt betracht / Vnd letztlich mit jhm g’rungen / Ligt jetzt im hooll / es thuts jhm wol / Tieff in der Erd’n verborgen / Sieh’ auff dein Sach / du must hernach / Es sey Heut oder Morgen.

ORATIO GRATVLATORIA.

Ad

Illustrißimum celsißimumque Principem, ac Dominum, Dn.

FRIEDERICUM HULDERICUM, BRUNSVICENSIVM AC LVNAEburgensium Ducem &c;

Principem ac Dominum suum clementißimum

SVB

Succeßionis paternae, & gubernationis auspicia felicißima, habita

à Iohanne Steinmetzio Secundo Phil: & Med. D. P: Imperial: L. 17. IIXbris.

ANNO M. DC. XIII.

PRAEFATIO.

QFfero Celsitud: T. munus, Illustrissime Princeps, Domine clementissime: Si ex dignitate Tuâ aestimetur, exiguum; si ex viribus meis mediocre; si ex animo denique, magnum. Gratulatio ac votum est, quod hiscè diebus, sub auspicia gubernationis Celsit: T. subjectione humilimâ concepi. Uti spero gratum hoc, qualecunque fuerit, Celsit: T: habebit, meque in numero clientum suorum, quam vis immeritum, quâ est summâ ergà literatos humanitate, esse deinceps quoque patietur. Artaxerxes olim, ut Historiae testantur, à paupere malum punicum, nec non haustam manu aquam gelidam, perhumaniter accepit. Et Celsit. T. oratiunculam hanc meam, è sonte liquidi pectoris derivatam, nec nisi in salutem, atque incolumitatem Cesit. T. perpetuam, unicè directam, clementissimè excipiet. Ita spero: Ita, quanto possum subjectissimo studio à Celsit. T. etiam atque etjam peto. Pater Celsit. T. Jllustrissimus, etiam mihi Pater erat: beneficijs afficiebat eximijs, quae

- - dum spiritus hos reget artus:

è memoriâ meâ nunquam excident. Atqui eo jam per Fata celestia, in contubernium vitae alterius recepto, ad quem priùs ac potiùs confugiam; quàm ad TE FILIUM; principem non minùs illustrissimum? Tu porrò Pater sis mihi: Tu ancora sis & perfugium studijs meis. Tu, in felices illas ITALIAE oras, abstrusioris Medicinae causâ jam eogitanti, auram benignissimam, quaeso, adspira: Et vel, cui fide & operâ meâ, toto morbi tempore, ad extremum usque vitae spiritum, vigil continuò, praesto fui; illustrissimi Parentis Tui nomine, meum, non nisi inclytae familiae Tuae, adeoque bonis omnibus destinatum, conatum juva! Ita Tua, & erga piè defunctum Parentem, Pietas, & in literatos Clementia ac Benignitas, toti paulò minùs Terrarum orbi innotescet. Et benignissimus IEHOVA Celsit: T: cum serenissimâ Matre; Jllustrissimis fratribus ac sororibus, adeoque universâ Brunsvicensium Ducum celsissimâ familiâ, diu ac feliciter conservabit; omnibusque, tàm animi, quàm corporis dotibus auctiorem su bindè reddet. Quod ut ita eveniat, toto pectore, & ore precor. Benè ac felìciter Vale, Illustrissime Principum, & rem benè ac feliciter gere. Guelphenbytae 17. IIX bris, Anno DOMINI 1613. quem designat votum longè optimum: FrIeDerICVs HVLDerICVs, beatI HeInrl CI JVLII fILIVs, LongaeVVs & feLIX VIgeat!

ORATIO.

APud veteres olim, Princeps Jllustrissime, FRIEDECE HULDERICE, Domine clementissime, geminus ferebatur natalis Jmperatorum ac Principum: Unus, quo ex utero materno in hanc lucem editi: Alter, quo imperium suscipientes, quasi renati sunt, novique homines fàcti; quemadmodum de libertis dicitur post manumissionem. Utrumque autem magnificâ solennitate celebrare solebant, non solummodò ipsi, cum suis familiaribus, Jmparatores: Verùm etiam subditi, quamvis procul remoti, qui & vota concipiebant, ac solvebant, pro incolumitate, salute, & aeternitate principum. Quòd si hoc Ethnici, in illis olim tenebris, quibus demersi erant, fecerunt, ut rectum, pium, & vel hodieque honorificum: Quid nobis Christianis, celesti prae illis luce perfusis, & qui magistratus nostros vero suo precio aestimare novimus, faciundum, quaeso, sit? Nos principibus nostris, adeòque omnibus, qui in fastigia constituti nobis praesunt, non vota concipiamus? non preces fundamus? Immò eò ardentiùs, quò magìs aures nostras circumsonat illud Paulinum. Antè omnia, inquit, Precationem offeras DEO, & orationem, & obsecrationem, & gratiarum actionem, pro omnibus filiis hominis, pro Regibus, & Principibus; ut habitationem tranquillam & quietam inhabitemus, in omni timore DEI & puritate. Dum igitur clementissime Princeps, FRIEDERICE-HULDERICE, hoc tempore quasi renasceris, hoc est; longè optimo parenti Tuo, Illustrißimo Principi HEINRICO IVLIO, Domino meo (heu olim!) benignißimo, DEi gratiâ succedis, atque gubernationem amplissimarum ditionum recèns suscipis, non modò aequum, sed & Christianum omninò videtur, si & ego, interalios, quanquam omnium minimus, Celsit. T: de istâ felicitate gratuler; & faustissima quaeque à DEO ter opt: Max: votis etiam meis impetrem. Olim, in Imperatorum inauguratione, institutum legimus, ut ijs Augusti Felicitas, TRAIANI bonitas optaretur. Ita & ego, sub initia gubernationis Tuae, Princeps Illustrissime, ex veteri illâ formulâ, ter quaterque Tibi acclamo: sis FRIEDERICE HVLDERICE, Augusto felicior: Trajano melior! Paucula sanè ea verba sunt; fatcor: si numeremus; non itidem ponderemus. At ponderare quoque eadem, & paulò latiùs diducere mihi liceat. Trajanus, ut à bonitate ordiar, imperium per annos XIX: tantâ probitate, innocentiâ, lenitate, ac temperantiâ gessit; ut, cùm omnium constanti voce, tùm etiam senatus decreto Optimus appellaretur. Itaque idem Bonitatis ac Virtutis suae conscius, cum gladium, de more, traderet praefecto praetorij, áddcre juxtìm non dubitavit. Hunc à me gladium accipe; &, siquidem justè imperavero. pro me habeto: sin injustè, in meipsum stringito. Tu quoque, ô FRIEDERICE HULDERICE, sis itidem Trajanus; sis bonus; sis subindè Melior; immò optimus sis; & optimè Patriam Tuam, divinâ favente gratiâ, regas. Atque talem omninò Te fore, aut potiùs jam-nunc esse, ex omni parte argumenta minùs du bia pollicentur. Optimi Tui ex perpetuâ serie Majores, qui virtutibus suisac rebus benè feliciterque gestis, domi militiaeque laudes meruerunt nullo unquam seculo obliterandas. Optimi - - - qui Te talem genuêre Parentes, perque universam Germaniam, quid si mundi machinam dixero? celebratissimi: Pater Illustrißimus HEINRICVS IVLIVS, non modò in Patriâ, sed etiam apud alias gentes, Humanitatis, Fortitudinis, Iusticiae, ac Prudentiae vestigia reliquit, non pressa leviter, ad exigui temporis laudem; sed fixa, ad memoriam usque sempiternam. Mater Tua ELISABETHA, illustrißima, serenißimi Daniae Regis filia, non tàm optima, quàm optimae Principis idea, & spectamen undequaque lucet: & ut diutissimè insuper luceat, om niumque bonorum divite copiâ floreat; animitùs precor! Benè Poëta

Naturae sequitur semina quisquesuae

Et alter.

Fortes creantur fortibus, & boni Bonis; nec imbellem feroces Progenerant aquilae columbam.

Cum igitur ex optimâ illâ stirpe, FRIEDERICE HULDERICE, prognatus sis: tantâ naturae ac indolis bonitate emineas; quis TE Trajano Meliorem fore addubitet? Quis TE optimum Principem, Patriaeque Patrem optatißimum non speret? non expectet? Bona educatio, si ullum aliud, insigne adminiculum, meritò habetur: quo & privatis & publicis rebus benè consulitur; adeoque Piccolominei verbis, ut in semente tota spes meßis posita est, ita totius reliquae vitae expectatio ab educatione primae aetatis pendet. Bona egregia, &, quod Ethnicorum etiam philosophi collaudârunt, thesauri hominibus divinitùs conceßi, bonae artes ac literae sunt; ut quae constanter & honestè vivendi praecepta suppeditant, quae ad modestiam, magnitudinemque animi erudiunt, quaeque ab animo, tanquam ab oculis, caliginem dispellunt, ut omnia supera, infera, prima, ultima, media videamus. Hîc quàm spaciosus mihi dicendi campus aperiatur, si pleno gradu ingredi, ac minutatìm ad TE omnia, Princeps Clementißime, accommodare cupiam! Quàm benè! quàm castè! quàm modo principibus condigno eductus atque institutus, à teneris statìm annis sis: quàm praestantia Pietatis ac Honestatis praecepta, cum lacte quasi-materno, hauseris: quàm augusta, & stupenda Virtutum exempla, vel in propriâ aulâ habueris? quàm eximios morum ac vitae magistros doctoresque audiveris: (nominatìm Clarissimum virum D. Diepholdium; & Consultiß: Utriusque Iuris interpretem D. Doct: Peparinum) non opus, ut prolixo verborum circuitu, hoc loco exponam, cum Fama publica, adeòque res ipsa luculento nobis esse possit testimonio. Exindè, quemadmodùm agricolae ex floribus arborum fructus praesagirè solent: Ita jam tum ex primâ illâ aetate tàm eleganter traductâ, facilè fuerit divinare opimam & optimam quandam frugem, & maturitatem omnium Virtutum. In aureâ Caeroli IV. bullâ inter alia, Principum filiis etiam injungi memini, ut linguam Latinam, Gallicam, Italicam, & aliarum Germaniae vicinarum gentium addiscant. Quàm benè Tu; Illustrißime FRIEDERICE HVLDERICE, fecisti! quàm multiplici linguarum cognitione, multis vel inferiorum natalium palmam facilè praeripis! quàm omnibus scientijs, quae maximè ad expeditionem, gu bernandi rationem, & incolumitatem Reipublicae faciunt, excultus ingrederis! Quàm multos annos, eum in finem, varias Academias, Urbes, & regna Germaniae, Angliae, Galliae, felici pede calcâsti; insedisti! Humiles istae, inquit Lipsius, & plebeiae animae domi resident, & adfixae sunt suae terrae; Illa divinior est, quae celum imitatur, & motu gaudet, quae

.

Nemo Parente Tuo Illustrissimo doctiot, inque politicis & Iurisprudentiâ non modò, sed in alijs etiam disciplinarum generi bus exercitatior per Germaniam habebatur. Nemo erat, qui literatos, & benè de se meritos majori benevolentiâ & amore prosequebatur. Nemo, qui plus subsidij egenis Musis erogabat. Hujus igitur Tu laudabile exemplum, bonorum omnium acclamatione, & tripudio, asséqueris, immò etiam, quod spes, & commune votum est,

- - ubi jam firmata virum Te fecerit aetas;

superabis. Memini, quàm non ita pridem, summum illud poëtarum decus, FRIDERICVSTAVBMANNVS, Te laetus lubensque eo nomine compellabar. FRIED ERICE HVLDERICE, inquiebat,

- - magni patris aemule fili:

certé videntur bonarum literarum alumni, coneußis quasi signis, ad complectendum Musageten suum, obviam TIBI procedere; TIBI inquam PRINCEPS IVVENTVT IS, quem modò ab Academiis & Regibus gentium exteris, reducem, Saxones ab IVLIA illâ Tuâ mihi nunciant, & magnùm GERMANIAE Principem spondent, & gratulantur. Haec ille: Nos meritò nunc iteramus, nec modò ab exteris TE oris reducem, sed & salvum atque incolumem, sed & avitas, paternasque ditiones, bono cum DEo adeptum, feliciter congratulamur. Sis TRAIANO MELIOR! Sis AVGVSTO FELICIOR!

Aggredere ô magnos (ita fert jam tempus) honores, Chara DEûm suboles, magnum Patris incrementum; Asspice convexo nutantem pandere mundum, Terrasque tractusque maris, celumque profundum. Asspice venturo laetentur ut omnia sêclo.

Liceat enim mihi optanti AVGVSTI felicitatem, etiam huc repetere versus in honorem, D. AVGVSTICAES ARIS à summo olim Poëtarum coryphoeo factos. AVGVSTVS CAESAR is erat sub cujus imperio, humani generis sequester, CHRITVS IESVS, in hanc lucem editus est, eiusque doctrina celestis inclaruit. Idemque AVGVSTVS, ubi oraculum hoc Apollinis acceperat.

Me puer Hebraeus, qui Divis imperat, ex hac Aede fugat, rursum pénitrare & cogit ad Orcum! Quisquis ades tacitus nostris discedito ab aris.

Ideò aram erexit in capitolio, his verbis inscriptis, ARA PRIMOGENITI DEI. Ita sub Tuâ gu bernatione, sub Tuo Imperio, Celsißime PRINCEPS, CHRISTVS JESVS, Redemtor noster unicus, subindè magìs nascatur; aut potiùs noscatur; Ejus regnum latiùs extendatur; Anti-Christi dominatus magìs magìsque atteratur; & pereat: Verae Religionis syncera puritas, ampliùs efflorescat, propagetur;. Contrà Impietas, Falsitas, Superstitio, & Idololatria penitùs penitùsque exscindatur, & pessùm eat: quomodo itidem sub AVGVSTO, nascente DOMINO, oracula defecisse, Daemonas in fugam conversos esse, perhibent Historici. AVGVSTVS CAESAR ejus erat felicitatis, ut pace terrâ marique partâ, imperio omnium gentium constituto, IANVM QVIRINVM, qui bis tantùm clausus fuerat, ipse tertiùm clauserit, & ita nomen suum omnibus bonis amabile, malis formidabile: utrisque admirabile effecerit. Nisi omnia me fallunt, imitaberis FRIEDERICE HVLDERICE!

- - Paxuna triumphis In numer is potior. - -

Nihildulcius, nihil optattus, quàm Pax; quâ non modò ij, quibus sensum Natura dedit, sed etiam tecta atque agri laetari videntur. Decet Regalis apicis curam, inquit Caßiodorus, generalitatis custodire concordiam, quae ad laudem regnantis trahitur, si ab omnibus PAX ametur. Quid est enim, quod Principem meliùs praedicet, quàm quietus populus? concors Senatus? & totae Respublica morum honestate praedita? Haec ille. Cum verò hoc excellentissimum & longè optimum PACIS donum, non in hominum manu positum sit; sed ab uno DEO, PACIS CONCORDIAEque OMNIS PRINCIPE, & autore unico, proficiscatur; Eum proptereà ardentibus votis imploremus & veneremur; & tantò quidem magìs, quò hoc extremum, finique quàm maximè confine mundi seculum, iniquius ac miserius est; ut in quod omnia tumultuum, seditionum, ac bellorum genera, ut de caeteris malis nihil dicam, conspirare quasi videantur. Daô AETERNA PAX, seculum hoc nostrum pacatum eat, & tranquillum: absit Eris: adsit Eros: sit Pax; & Concordia inchoro, in foro, & in toro.

Da dulcis Pax arva colat, Pax candida primùm Duxit araturos sub juga curva boves: Pax aluit vites: Pax succos condidit uvae: Funderet ut nato testa paterna merum.

Neque verò AVGVSTVS CAESAR tantummodò Pacis tempore felicissimus habebat: Sed etiam cum necessitas belligerandi imponeretur, hostibus superatis, victorias sanè multas ac nobiles reportavit: Indeque etiam tres egit triumphos curules continuo triduo, Dalmaticum, Actiacum, Alexandrinum, atque adeò omnium, tàm summorum, quàm infimorum & oculos, & ora in se convertit. Idem Tibi FRIEDERICE HVLDERICE, benignissimâ DEi bonitate eveniat precor! Hostes ac inimicos Tuos; felici semper brachio, vincas. Quicquid Pietati adversum: Quicquid Iusticiae infestum: quicquid Honestati infensum, è medio tollas, & quantum fieri potest, stirpitùs evellas? Nihil enim melius; nullum spectaculum DEo hominibusquegratius, quàm si vitia, si scelera è societate humanâ exstirpentur ac superentur. Haec nobilissima omnium victoria; Hic splendidissimus triumphus: Hae sunt scalae, quibus maximi retrò-seculorum Principes in celum asscenderunt: Hae sunt notae, quibus nomina, laudesque suas memoriae posteritatis aeternae consecrârunt. Sed & AVGVSTVS CAESAR, non modò feliciter, sed etiam satiùs diu, nempè annos sex & quinquaginta continuos, quòd hodièque rarum est, imperio suo praefuit. Idem T. Celsit: prospero successu contingat, FRIDERICE-HVLDERICE: Diu vivas, diu ac benè valeas, & vireas; uti Laurus juxtà limpidas aquarum scaturigines virescit! Sit gubernatio Tua fortunata; constans; diuturna; omniumque bonorum flumine abundans! Varij hoc lethifero auctumno, per vniversam propè Europam, morbi ac contagia funesta serpunt: multaque hominum millia passìm trucidant. Sed DEUM quaeso, ab aulâ Tuâ illustri, omniumque Tuorum domicilijs longissimè depellat. Multae hoc infido tempore fraudes, ac insidiae, optimo cuique struuntur, maximè in superiori dignitatis ac eminentiae gradu constitutis, prout est maleferiatorum hominum efferata, formidanda, & execranda malitia. Sed DEVM quaeso; eas clementer avertat; inque autorum capita, pro meritis, convertat. Multa pericula ex omnibus fermè angulis mundi nobis impendent, multa bellorum telae subtexi videntur. Sed DEVM quaeso: ex omnibus illis malis TE forti manu eripiat, & quem semel nobis dedit, so spitem, diuque incolumem nobis conservet. Denique AVGVSTVS CAESAR, adeò feliciter, adeò placidè, omnibus gratus, nemini gravis, imperium tàm diu tenuit, ut consentiente omnium suffragio audierit, PATER PATRIAE. Idem TIBI quoque eulogium detur, FRIEDERICE-HVLDERICE. Magnum ac dulce nomen Patris est: Sed longè majus & dulcius, aut potius maximum, & omnium dulcißimum est nomen Patris Patriae. Quantò videlicèt Patria, quàm liberi, jucundior, atquepraestabilior existit, censente M. Tullio. Chari sunt, inquit, Liberi, propinqui, familiares: sed omnes omnium charitates, patria una complexa est: pro quâ quis bonus dubitet mortem oppetere, si ei sit profuturus? Vidit hoc optimus Parens Tuus HEINRICVS JVLIVS, cujus non solummodò symbola:

Honestum pro Patriâ. Pro Patriâ consumor:

Sed etiam ejusdem benè ac lauda biliter facta, pro salute Patriae, in ore ac corde omnium bonorum volutantur. Age, age optimi Patris optime fili; idem cum DEo facias, Parentis vestigia libente calce premas: Patriam ames, Patriamornes; Patriam amplifices, quantum potest, maximè. TE rursum Patria pium; TE Justum, TE fortem, TE prudente, TE benignum, TE clementem PATREM PATRIAE, videat, experiatur. TE docti, & indocti, TE juvenes, viri, senes. PATRIAE PATREM cantent, celebrent. Teque, uno verbo, TRAIANO MELIOREM, AVGVSTO feliciorem, tàm praesens haec, quàm aetas secutura cernat, praedicet; Ita voveo: Ita voveo. Det votum hoc meum ratum esse, qui dat omnia, qui Rex Regum ac Principum Princeps optimus maximus JEHOVA!

DIXI.