<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="de" xml:id="HAB_mss_233-helmst_tei-msDesc_Merzbacher">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title>Beschreibung des Cod. Guelf. 233 Helmst. (Dieter Merzbacher: Katalog der mittelalterlichen Helmstedter Handschriften. T. 1: Cod. Guelf. 1 bis 276 Helmst. Beschrieben von Helmar Härtel, Christian Heitzmann, Dieter Merzbacher, Bertram Lesser. Wiesbaden: Harrassowitz, 2012. S. 289-292.)</title>
                <respStmt>
                    <resp>Katalogisiert durch </resp>
                    <name type="person">Dieter Merzbacher</name>
                </respStmt>
            </titleStmt>
            <editionStmt>
                <edition>Elektronische Ausgabe nach TEI P5</edition>
                <respStmt>
                    <resp>TEI-P5 konforme Kodierung durch </resp>
                    <name type="person">Torsten Schaßan</name>
                    <name type="org">Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</name>
                </respStmt>
            </editionStmt>
            <publicationStmt>
                <publisher>
                    <name type="org">Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</name>
                    <ptr target="http://www.hab.de"/>
                </publisher>
                <date when="2014-12-19" type="issued">19.12.2014</date>
            <!--<date when="" type="digitised"></date>-->
                <distributor>Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</distributor>
                <availability status="restricted">
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/de/">
                        <p>Dieses Dokument steht unter einer Creative Commons Namensnennung-Weitergabe unter gleichen Bedingungen 3.0 Deutschland Lizenz (CC BY-SA).</p>
                        <p>Für die Nutzung weiterer Daten wie Digitalisaten gelten gegebenenfalls andere Lizenzen. Vgl. die <ref target="http://diglib.hab.de/?link=012">Nutzungshinweise</ref> der Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel.</p>
                    </licence>
                </availability>
                <pubPlace><!--<ptr type="purl" target="http://diglib.hab.de/mss/233-helmst/start.htm"/>--><!--<ptr type="thumbnailForPresentations" target="http://diglib.hab.de/mss/233-helmst/thumbs/00001.jpg"/>--></pubPlace>
            <!--<idno type="URN">urn:nbn:de:gbv:23-mss/233-helmst8</idno>-->
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <p>Neukatalogisiert durch <name type="person">Dieter Merzbacher</name>.</p>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
        <encodingDesc>
            <projectDesc>
                <p>Beschreibung erstellt im Rahmen des Projektes <name type="project" subtype="cataloguing">Katalogisierung der mittelalterlichen Helmstedter Handschriften <name type="project" subtype="part">Teil I</name>
                    </name>.</p>
            </projectDesc>
        </encodingDesc>
        <revisionDesc>
            <change who="schassan" when="2020-04-17">Lizenzangaben korrigiert</change>
            <change who="schassan" when="2015-09-04">Normdaten ergänzt oder korrigiert.</change>
        </revisionDesc>
    </teiHeader>
    <text>
        <body>
            <msDesc xml:lang="de" xml:id="mss_233-helmst_tei-msDesc_Merzbacher">
                <msIdentifier>
                    <settlement>Wolfenbüttel</settlement>
                    <repository rend="HAB">Herzog August Bibliothek</repository>
                    <collection>Helmstedter Handschriften</collection>
                    <idno sortKey="wf_hab_helmst-0233">Cod. Guelf. 233 Helmst.</idno>
                </msIdentifier>
                <head>
                    <title>Missale</title>
                    <origDate notBefore="1451" notAfter="1475">15. Jh., 3. Viertel</origDate>
                    <origPlace>Northeim</origPlace>
                </head>
                <msContents>
                    <msItem>
                        <locus from="1r">1r</locus>
                        <title>Benedictio novitii</title>
                        <quote>Antiphona: Veni sancte spiritus <gap/> Actiones nostras <gap/> finiatur</quote>. Gebet nicht für die Novizenweihe typisch, vielmehr Teil der Gratiarum actio post missam. CC SL 140 Corpus orationum Nr. 74. <quote>Deus qui corda fidelium <gap/> consolatione gaudere per Christum etc. - <gap/> reducitur ad locum suum.</quote>vgl. dazu <bibl>
                            <author>D. P. Bruylants</author>, Les oraisons du Missel Romain. Texte et histoire, Bd. 1–2, Löwen 1952, repr. ebd. 1965 (Études liturgiques 1,1.2), 2, 349.</bibl> Textanordnung identisch mit <author>J. W. Legg</author> Missale ad usum ecclesie Westmonasteriensis, nunc primum typis mandatum, 3 Bde., Woodbridge 1891–1896 (repr. in einem Bd. ebda. 1999), I, 126, II, 526, III 1310 und 1365; <author>E. J. Lengeling</author>, Missale Monasteriense: 1300–1900, Münster 1995 (Liturgiewissenschaftliche Quellen und Forschungen 76), 265–268. </msItem>
                    <msItem>
                        <locus from="1r" to="2v">1r–2v</locus>
                        <title>Ordo professionis monachorum</title>
                        <quote>In professione novicii. Cantatur antiphona Veni sancte spiritus <gap/> Oremus. Deus indulgentie pater qui severitatem tuam districtioni temperans <gap/>
                        </quote> (<locus from="1v">1v</locus>) <rubric>Oremus</rubric>
                        <quote>Deus qui per coeternum filium tuum creasti <gap/>
                        </quote>
                        <rubric>Oremus</rubric>
                        <quote>Domine Ihesu Christe qui es via sine qua nemo venit ad patrem <gap/>
                        </quote>
                        <rubric>Oremus</rubric>
                        <quote>Sancte Spiritus qui te deum ac dominum revelare mortalibus dignatus es <gap/>
                        </quote> (<locus from="2r">2r</locus>) <quote>Venientes ante abbatem <gap/> Oremus.</quote> (<locus from="2v">2v</locus>) <quote>Domine Jesu Christe qui tegmen nostre mortalitatis <gap/> Abbas vero postquam osculatus est eum persequatur in officio misse. Dominus vobiscum etc.</quote> Vgl. <author>Legg</author>, Missale (siehe oben), II, 1188–1192. Personalpronomen und Wortendungen für die alternativen Pluralformen darübergeschrieben. </msItem>
                    <msItem>
                        <locus from="3r" to="10v">3r–10v</locus>
                        <title>Kalendarium</title> Mit Angabe der Festgrade: <quote>summum altum, summum primum</quote>, <quote>summum maius, summum minus, duplex altus, duplex primus, duplex maius, duplex minus, xii lectiones</quote> und meist nicht rot unterstrichen <quote>commemoratio.</quote> Jeweils zu Monatsbeginn Commemorationes: <quote>Commemoratio abbatum</quote>, <quote>fratrum</quote>, <quote>benefactorum</quote>, <quote>fundatorum</quote>, <quote>parentum</quote>, <quote>omnium fidelium.</quote> Hervorgehoben: 20.1. <quote>Fabiani et Sebastiani martirum.</quote> (<locus from="3v">3v</locus>) 3.2. <quote>Blasii episcopi et martiris.</quote> (<locus from="4r">4r</locus>) 21.3. <quote>Benedicti.</quote> (<locus from="6r">6r</locus>) 11.7. <quote>Commemoratio beati Benedicti Abbatis.</quote> 30.7. <quote>Abdon et Sennes commemoratio.</quote> (<locus from="7v">7v</locus>) Nachtrag zu 4. 10. <quote>Francisci confessoris commemoratio</quote> und einige andere. (<locus from="9r">9r</locus>) Getilgte Notizen zu Goldener Zahl. Darunter Notizen zum <quote>Officium de sancta cruce.</quote> (<locus from="9r">9r</locus>) <title>Tabulae litterarum dominicalium</title>
                        <quote>Cum scire volueris que inter litteras tabulares cuilibet anno deserviat <gap/>
                        </quote> (<locus from="9v">9v</locus>) Tabelle, horizontale Koordinate: <rubric>Littere dominicales</rubric>, vertikal <rubric>aureus numerus</rubric> (<locus from="10r">10r</locus> obere zwei Drittel) Zwei konzentrische Kreise, außen mit littera dominicalis, innen mit aureus numerus. Unten Notiz mit Notation (Hufnagelneumen), Aufforderung bei Kreuzverehrung am Karfreitag (vgl. <locus from="128v" to="129v">128vb–129va</locus>). </msItem>
                    <msItem>
                        <locus from="11r">11r</locus>
                        <title>Rezitationstöne für Lectio und Evangelium</title> Nur die Anfänge zitiert.<msItem>
                            <locus from="11v">11v</locus>
                            <note>leer.</note>
                        </msItem>
                    </msItem>
                    <msItem>
                        <locus from="12r" to="194r">12ra–194rb</locus>
                        <title>Proprium de tempore</title> Vom 1. Advent bis Samstag nach dem Sonntag vor Advent. <quote rend="dottedEnd">
                            <ref type="biblical" cRef="Ps_24:1">Ad te levavi animam meam</ref>
                        </quote> (<locus from="17v">17va</locus>) im Evangelium von Feria sexta nach 3. Advent. <gap/>
                        <quote>Magnificat anima mea <gap/>
                        </quote>
                        <rubric>In visitatione beate Marie virginis sunt dicenda que sequuntur</rubric>
                        <quote>Quia respexit humilitatem</quote>
                        <ptr type="biblical" cRef="Lc_1:48"/>
                        <gap/> (<locus from="24v">24vb</locus>) Nach der Oratio bei der Weihnachtsmesse <rubric>In aurora</rubric>
                        <gap/>
                        <rubric>De sancta Anastasia martire</rubric>
                        <quote>Da quesumus omnipotens deus: ut qui beate Anastasie <gap/>
                        </quote>
                        <bibl>
                            <abbr>CC Corp. orat.</abbr> 1024.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Legg</abbr> Missale (siehe oben), I, 41.</bibl> (<locus from="130r">130ra</locus>) <rubric>Salutata cruce abbas cum ministris totoque</rubric>
                        <gap/> (<locus from="151r">151rb</locus> zu dies ascensionis) <rubric>In die sancto</rubric> Unterer Steg: <rubric>Ad processionem</rubric>
                        <quote>Ite in orbem <gap/>
                        </quote> (<locus from="188r">188ra</locus>) <rubric>Dominica xxiiii</rubric>
                        <gap/> (<locus from="188v">188vb</locus>) <rubric>Dominica ante adventum domini</rubric>
                        <gap/> (<locus from="192r">192ra</locus>) <rubric>Sabbato</rubric>, vor dem 1. Advent, mit fünf lectiones.</msItem>
                    <msItem>
                        <locus from="194v" to="208v">194va–208v</locus>
                        <title>Ordinarium missae</title> Von Praeparatio missae bis zur Praefatio. <rubric>Preparatoria. Ad exuitionem cappe dicitur</rubric>
                        <quote>Exue me domine <gap/>
                        </quote> auch München, UB, 2° Cod. ms. 151, 273rv. <rubric>Ad scapulare<supplied>m</supplied>
                        </rubric>
                        <gap/>
                        <rubric>Ad locionem manuum</rubric>
                        <quote>Largire sensibus nostris <gap/> abluuntur.</quote>
                        <bibl>
                            <abbr>CC Corp. orat.</abbr> Nr. 3243.</bibl>
                        <author>Legg</author>, Missale (siehe oben), II, 487. <gap/>
                        <quote>Domine Jhesu Christe fili dei vivi qui per manus sacerdotum <gap/>
                        </quote> (<locus from="194v">194vb</locus>) <quote>
                            <ref type="biblical" cRef="Ps_29,12">Conscinde domine saccum meum <gap/>
                            </ref> Circumda me fidei <gap/> Precinge me domine <gap/> In iniectione <gap/> Sacerdotes tui induantur iusticiam</quote>
                        <author>Legg</author>, Missale (siehe oben), II, 1076 (nur Anfang identisch) <gap/> (<locus from="195r">195ra</locus>) <quote>Indue me domine <gap/>
                        </quote>
                        <author>Legg</author>, Missale (siehe oben), II, 489. <quote>Fiat hec conmixtio <gap/>
                        </quote>. <rubric>Sub silencio legitur Ps</rubric>
                        <quote>Judica me <gap/>
                        </quote>
                        <supplied>Ps. 42,1–4</supplied>. Es folgt Stufengebet im Wechsel von <rubric>sacerdos</rubric> und <rubric>minister</rubric> (<locus from="195v">195va</locus>) <rubric>Sabbato etc. Lucam</rubric>
                        <quote>In illo tempore dicebat Ihesus turbis similitudinem hanc <ptr type="biblical" cRef="Lc_13:6"/>
                            <gap/>
                        </quote> (<locus>196ra-vb</locus>) Kyrie und Gloria, die Initien von fünf Modi neumiert. (<locus from="197r">197ra</locus>) Initien des Gloria, zwei Modi neumiert. (<locus from="197v" to="206r">197v–206r</locus>) 20 Praefationes neumiert (<locus from="205v" to="206v">205v–206v</locus> leere Systeme). (<locus from="207r" to="208v">207r–208v</locus>) <quote>Communicantes</quote>- und <quote>Hanc igitur</quote>-Formeln. - <locus from="208v">208v</locus> Kanonbild. Oben am linken Rand Notiz: <quote>Alexander papa</quote> (siehe unten zu <locus from="357v">357v</locus>).</msItem>
                    <msItem>
                        <locus from="209r" to="214v">209r–214v</locus>
                        <title>Ordo missae</title>
                        <quote>Te igitur <gap/>
                        </quote> (<locus from="214r">214r</locus>) Sieben neumierte Modi des <quote>Ite missa est</quote> (sieben) bzw. des <quote>Benedicamus</quote> (drei). (<locus from="214v">214v</locus>) Orationes post missam. <quote>Placeat tibi <gap/>
                        </quote>
                        <author>Legg</author>, Missale (siehe oben), II, 524. <quote>Averte quesumus <gap/>
                        </quote> Ebd. Es folgen Kurzformeln zu Joh 1,1–14 und zu Gebeten, vgl. <author>Legg</author>, Missale (siehe oben), II, 55f. (geringfügige Abweichungen).</msItem>
                    <msItem>
                        <locus from="215r" to="247v">215ra–247v</locus>
                        <title>Missae votivae</title>
                        <rubric>Sequuntur misse votivales</rubric>
                        <rubric>De sancta trinitate</rubric> (<locus from="238v">238va</locus> unten) neumierte Notiz: <quote>Inclinate capita vestra deo.</quote> (<locus from="225v">225va</locus>) <rubric>Pro stabilitate loci</rubric> (<locus from="238v">238vb</locus>) Nota zu <quote>Officium defunctorum.</quote> Es folgt <rubric>In primis exequiis <gap/>
                        </rubric> (<locus from="246v" to="247v">246v–247v</locus>) Inhaltsverzeichnis der 56 Votivmessen. - <locus>248rv</locus> leer. </msItem>
                    <msItem>
                        <locus from="249r" to="275r">249ra–275rb</locus>
                        <title>Commune Sanctorum</title> Vielfach mehrere Texte für die jeweiligen veränderlichen Einzelteile. </msItem>
                    <msItem>
                        <locus from="275r" to="339r">275rb–339rb</locus>
                        <title>Proprium de sanctis</title>
                        <rubric>Sequitur de sanctis in specie. In natali sancti Stephani prothomartiris</rubric> (26.12.) bis <rubric>Thome apostoli</rubric> (21.12.). (<locus from="285r">285r</locus>) Im Blasius-Offizium Korrekturen bzw. Notizen. (<locus from="288v">288va</locus>) <rubric>In natali sancti Benedicti abbatis</rubric> (21.3.). (<locus from="307v">307va</locus>) <rubric>In commemoratione sancti Benedicti</rubric> (11.7.). (<locus from="309r">309rb</locus> unten) ergänzende Notiz: <quote>In die patronorum Abdon et Sennes</quote> (30.7.) <quote>Officium <gap/>
                        </quote> (<locus from="314v">314vb</locus>) <rubric>In vigilia assumptionis BMV</rubric> Ergänzung des Lesungstextes dazu auf <locus from="314r">314r</locus> (Einschaltblatt) <rubric>Sapientie</rubric>
                        <quote rend="dottedEnd">
                            <ref type="biblical" cRef="Sir_24:23">Ego quasi vitis</ref>
                        </quote> (<locus from="314v">314v</locus>) Notiz <quote>Officium de beata Anna <gap/>
                        </quote> (<locus from="327v">327va</locus>) Notiz: <quote>Francisci confessoris ut Bernhardi abbatis Officium <gap/>
                        </quote>
                    </msItem>
                    <msItem>
                        <locus from="339r" to="341v">339rb–341va</locus>
                        <title>Nachträge</title>
                        <rubric>In dedicacione ecclesie</rubric>
                        <msItem>
                            <locus from="340v">340va</locus>
                            <rubric>In die consecrationis altaris <gap/>
                            </rubric>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="340v">340vb</locus>
                            <rubric>In dedicacione altaris</rubric>
                            <finalRubric>Deo gratias</finalRubric>
                        </msItem>
                    </msItem>
                    <msItem>
                        <locus from="341v" to="355r">341vb–355ra</locus>
                        <title>Sequentiar</title>
                        <rubric>In galli cantu <gap/>
                        </rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 10.</bibl>
                        <rubric>In aurora</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 16.</bibl> 
	(<locus from="342r">342ra</locus>) <rubric>Ad summam missam et octavam</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 15.</bibl> 
	(<locus from="342v">342va</locus>) <rubric>In natali beati Stephani</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 215.</bibl> 
	(<locus from="342v">342vb</locus>) <rubric>In natali beati Johannis evangeliste</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 168.</bibl> 
	(<locus from="343r">343ra</locus>) <rubric>In Epiphania domini</rubric>
                        <quote>Festa Christi</quote>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 29.</bibl> 
	(<locus from="343v">343va</locus>) <rubric>In conversione beati Pauli</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 50 Nr. 269</bibl>, Str. 8a und 8b fehlen. 
	(<locus from="343v">343vb</locus>) <rubric>In purificacione beate Marie virginis</rubric> AH 53 Nr. 99, nach Str. 2 eingeschoben <quote>Sanctissima corpore <gap/>
                        </quote> 
	(<locus from="344r">344rb</locus>) <rubric>De sancto pasce</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 36.</bibl> 
	(<locus from="245r">245ra</locus>) <rubric>Secunda tertia feriis et in octava pasche</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 54 Nr. 7.</bibl> 
	(<locus from="245r">245rb</locus>) <rubric>In inventione et exaltacione sancte crucis</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 82.</bibl> 
	(<locus from="345v">345va</locus>) <rubric>In ascensione domini</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 67.</bibl> 
	(<locus from="345v">345vb</locus>) <rubric>In die penthecostes</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 70.</bibl> 
	(<locus from="346r">346rb</locus>) <rubric>Feriis secunda et tertia</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 54 Nr. 153.</bibl> 
	(<locus from="346v">346va</locus>) <rubric>De sancta trinitate</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 81.</bibl> 
	(<locus from="347r">347ra</locus>) <rubric>De venerabili sacramento</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 50 Nr. 385.</bibl> 
	(<locus from="347v">347vb</locus>) <rubric>In nativitate beati Johannis baptiste</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 163.</bibl> 
	(<locus from="348r">348ra</locus>) <rubric>In natali sanctorum Petri et Pauli apostolorum</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 210.</bibl> 
	(<locus from="348v">348va</locus>) <rubric>In commemoracione beati Benedicti</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 54 Nr. 35.</bibl> 
	(<locus from="349r">349ra</locus>) <rubric>Maria Magdalena</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 50 Nr. 268.</bibl> 
	(<locus from="349v">349va</locus>) <rubric>In natali beati Laurentii martiris</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 173.</bibl> 
	(<locus from="349v">349vb</locus>) <rubric>In assumptione beate Marie</rubric> AH 53 Nr. 104, ohne Str. 18. 
	(<locus from="350r">350rb</locus>) <rubric>In decollacione Johannis baptiste</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 50 Nr. 270.</bibl> 
	(<locus from="350v">350vb</locus>) <rubric>In nativitate beate Marie viginis</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 95.</bibl> 
	(<locus from="351r">351ra</locus>) <rubric>Michahelis archangeli</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 192.</bibl> 
	(<locus from="351r">351rb</locus>) <rubric>In die omnium sanctorum</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 112.</bibl> 
	(<locus from="351v">351vb</locus>) <rubric>De sancto Martino</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 181.</bibl> 
	(<locus from="352r">352ra</locus>) <rubric>De sancto Andrea</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 122.</bibl> 
	(<locus from="352v">352va</locus>) <rubric>De beata virgine Maria</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 50 Nr. 241.</bibl> 
	(<locus from="353r">353ra</locus>) <rubric>De apostolis</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 228.</bibl> 
	(<locus from="353r">353rb</locus>) <rubric>De martiribus</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 229.</bibl> 
	(<locus from="353v">353va</locus>) <rubric>De uno martire</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 55 Nr. 9.</bibl> 
	(<locus from="353v">353vb</locus>) <rubric>De confessoribus</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 54 Nr. 88.</bibl> 
	(<locus from="354r">354rb</locus>) <rubric>De una virgine</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 50 Nr. 271.</bibl> 
	(<locus from="354v">354va</locus>) <rubric>In dedicacione ecclesiae</rubric>
                        <bibl>
                            <abbr>AH</abbr> 53 Nr. 247.</bibl>
                        <msItem>
                            <locus from="355v" to="357r">355v–357r</locus>
                            <note>leer.</note>
                        </msItem>
                    </msItem>
                    <msItem>
                        <locus from="357v">357v</locus>
                        <title>Sequentia de sancta Anna</title> AH 55 Nr. 63 ergänzt durch Alleluja und Strophe <quote>Dulcis mater dulci nate <gap/> Et famulos tuos</quote> (durchgestrichen: <quote>Innocencium</quote>) <quote>Alexandrum papam</quote> (Alexander VI., 1492–1503) <quote>et Bartoldum antistitem</quote> (Barthold, Bischof von Hildesheim, 1481–1502) <quote>nostros una cum ecclesia catholica ab omni adversitate custodi per eundem dominum nostrum Jhesum Christum, filium tuum.</quote>
                    </msItem>
                </msContents>
                <physDesc>
                    <objectDesc form="codex">
                        <supportDesc material="perg_chart">
                            <support>
                                <p>
                                    <material>Papier und Pergament</material>
                                </p>
                                <p n="objectDesc">Wasserzeichen: <watermark>Buchstabe</watermark> P IX 1632 (1464), Ochsenkopf <bibl>
                                        <abbr>Piccard</abbr> X 208, 209</bibl> (1464–1474), XII 857 (1457–1470). </p>
                            </support>
                            <extent>
                                <measure type="leavesCount" quantity="358">358 Bl.</measure>
                                <dimensions type="leaf" unit="cm">
                                    <height quantity="30">30</height>
                                    <width quantity="21.5">21,5</width>
                                </dimensions>
                            </extent>
                            <collation>10 VI (119). VIII (135). VI+1 (148). 5 VI (208). III (214). 2 VI (238). V (248). 5 VI (308). VI+1 (321). 3 VI (357), Bl. 209–214 Pergament (Canon missae). Blatt 1 ungezählt. Tintenfoliierung (19. Jh.) <quote>1–357</quote>, Zeitgenössische römische und arabische Zählung: <quote>I–CLXXXV</quote> (entspricht <quote>12–196</quote>) und arabische <quote>1–130</quote> (entspr. <quote>215–346</quote>). Schriftraum: <locus from="1r" to="11r">1r–11r</locus>: <dimensions type="written" unit="cm">
                                    <height>24–26</height>
                                    <width quantity="14.5">14,5</width>
                                </dimensions>, 24–31 Zeilen; <locus from="12r" to="197r">12r–197r</locus> und <locus from="215r" to="354v">215r–354v</locus>: <dimensions type="written" unit="cm">
                                    <height quantity="24">24</height>
                                    <width quantity="14">14</width>
                                </dimensions>, 23–25 Zeilen, <locus from="197v" to="214v">197v–214v</locus>: <dimensions type="written" unit="cm">
                                    <height>24–25,5</height>
                                    <width quantity="14">14</width>
                                </dimensions>, 18–27 Zeilen. zweispaltig außer <locus from="1r" to="11r">1r–11r</locus>, <locus facs="209r" to="214v">209–214v</locus>, <locus from="246v" to="247v">246v–247v</locus>, <locus from="314r" to="314v">314r–v</locus>, <locus from="357v">357v</locus>. Textualis. Rubriziert. Hufnagelnotation, zumeist neun Systeme, fünflinig, c- und f-Schlüssel, deutsche Notation, vgl. <bibl>
                                    <abbr>Stäblein</abbr>, 195</bibl>, bzw. <locus from="257v">257v</locus> Mischform deutscher und Metzer Notation, zuweilen rote adiastematische Neumen dem Text superskribiert. Lombarden. <locus from="208v">208v</locus>: Eingeklebtes Kanonbild, <dimensions type="illustration" unit="cm">
                                    <height quantity="17.5">17,5</height>
                                    <width quantity="16">16</width>
                                </dimensions> in Rahmen aus goldfarbenem, teilweise zusätzlich blauen und farblosen Leisten, kolorierte Federzeichnung: Christus am Kreuz, darunter Maria und Johannes. Gekreuzigter mit Blutstropfen, Maria, rot und blau, weiß gehöht, und Johannes, rosafarben. Darunter rotes Kreuz.</collation>
                        </supportDesc>
                        <layoutDesc>
                            <layout columns="" writtenLines=""/>
                        </layoutDesc>
                    </objectDesc>
                    <decoDesc>
                        <decoNote type=""/>
                    </decoDesc>
                    <bindingDesc>
                        <binding>
                            <p n="bindingDesc">Holzdeckel mit Schweinsleder überzogen. Einzelstempel Adler natürlich: <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s000061">s000061</ref>.</bibl> Hund: <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s005406">s005406</ref>
                                </bibl>, <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s005292">s005292</ref>.</bibl> Laubstab <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s005698">s005698</ref>.</bibl> Lilie: <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s002417">s002417</ref>.</bibl> Mensch-Jäger: <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s003045">s003045</ref>
                                </bibl>, <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s003051">s003051</ref>.</bibl> Mensch-Schnitter: <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s003056">s003056</ref>
                                </bibl>, <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s003057">s003057</ref>.</bibl> Ornament Quadratmuster: <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s003258">s003258</ref>.</bibl> Pelikan mit Jungen: <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s003428">s003428</ref>
                                </bibl>, <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s003448">s003448</ref>.</bibl> Rosette fünfblättrig: <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s007666">s007666</ref>.</bibl> Rosette sechsblättrig: <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s008016">s008016</ref>.</bibl> Rosette, zwei Blattkränze, sechsblättrig: <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s007447">s007447</ref>.</bibl> Schrift Christusmonogramm: <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s008253">s008253</ref>.</bibl> Die Stempel gehören zur Werkstatt "m gekrönt, Northeim" (<bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="w000218">w000218</ref>
                                </bibl>). Eck- und Kantenbeschläge aus Messing. Zwei Metallschließen. Lederknöpfe und Lederstreifen als Blattweiser. <locus>HS</locus> abgelöst, Abklatsch: Karolingische Minuskel.</p>
                        </binding>
                    </bindingDesc>
                    <accMat type="fragment">
                        <p>Fragmente: Im Anfangs- und Schlussteil Pergamentfalze, 12. Jh. Carolino-Gothica, rubriziert. Text nicht identifiziert.</p>
                    </accMat>
                </physDesc>
                <history>
                    <origin>Aus dem Benediktinerkloster St. Blasius in Northeim; das Patronat Abdon und Sennen (vgl. 309rb) könnte auf Entstehung für das Kloster Ringelheim OSB hindeuten.</origin>
                    <provenance>1624 in die Universitätsbibliothek Helmstedt überführt.</provenance>
                </history>
                <additional>
                    <adminInfo>
                        <recordHist>
                            <source>
                                <bibl>
                                    <author>Dieter Merzbacher</author>: Katalog der mittelalterlichen Helmstedter Handschriften. T. 1: Cod. Guelf. 1 bis 276 Helmst. Beschrieben von Helmar Härtel, Christian Heitzmann, Dieter Merzbacher, Bertram Lesser. Wiesbaden: Harrassowitz, 2012. S. 289-292.</bibl>
                            </source>
                        </recordHist>
                    </adminInfo>
                    <listBibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Heinemann</abbr> Nr. 266.</bibl>
                    </listBibl>
                </additional>
            </msDesc>
        </body>
    </text>
</TEI>