de :: en
Permalink: PURL

Suche

Anzeigen als: OAI :: XML :: Print

Beschreibung von Cod. Guelf. 25.7 Extrav. (Irina Rau, 2021)
Irina Rau, 2021.

Biblia sacra

Pergament — 494 Bl. — 23,5 × 15,5 cm — Paris — 13. Jh., 3. Viertel

Lagen: VI+1 (12). 13 VI (168). VII (181). V (193). VI (205). VII (219). 6 VI (291). VIII+1 (307). Auf dem Fußsteg der ersten Recto- und letzten Versoseite der Lagen (mit Ausnahme der ersten und letzten) Kustoden in arabischen Ziffern, durch Beschnitt vielfach fragmentiert oder ganz verloren; die Zählung setzt ab 182 mit dem Handwechsel neu ein. Moderne Bleistiftfoliierung: 1493, dreiecksförmiges Blatt hinter Bl. 308 als 308a gez. Sehr feines Pergament und Qualität der Initialen gut, letztere stellenweise nur leicht verwischt. Beschnittene Blätter. Schriftraum: 15 × 9,5 cm, zweispaltig (Spalten jeweils ca. 4,5 cm breit), zumeist 49 Zeilen. Littera parisiensis, verschiedene Hände. Marginalien, Notazeichen und inhaltsbezogene Schlagwörter als zusätzliche Seitentitel von einer weiteren Hand, möglicherweise vom Besitzer. Rubriziert, rote Lombarden und Seitentitel, letztere enthalten das Bibelbuch und das jedes Kapitel bezeichnende Merkwort aus dem metrischen "Summarium biblicum" des Alexander de Villa Dei (vgl. Cod. Guelf. 294 Helmst., 84r–97v). 2ra, und am Beginn der einzelnen Bücher schlichte rot–braune Initialen in roher Ausführung, 5va Fleuronnéeinitiale I über 31 Zeilen, Buchstabenkörper wechselnd im Kopfstempel- und Treppenschnitt von Rot und Schwarz geteilt; konturbegleitende Fleuronnéeranke mit Besatz aus roten Knospenhaufen und gekernten Perlen, Fibrillen und einer großen Ähre mit gekernten Knospen.

Einband durch neue Pappdeckel und schützenden Papierumschlag ersetzt. Roter Sprenkelschnitt.

Herkunft: Der Codex wurde von drei Schreibern, darunter dem im Kolophon genannten Albertus, im Jahre 1413 geschrieben und gelangte zu einem unbekannten Zeitpunkt in den Besitz von Eckhardus Harlessem († 1476), der 1450–1472 als Kanoniker und Kantor im Domstift Hildesheim nachweisbar ist, vgl. zu ihm H. A. Lüntzel, Geschichte der Diözese und Stadt Hildesheim, 2 Bde., Hildesheim 1858, hier Bd. 2, 524; Doebner Urkundenbuch Hildesheim 7, 80–82 Nr. 131. — 1480 übergaben seine Testamentsvollstrecker die Hs. zusammen mit Cod. Guelf. 1160 Helmst. und einem dreibändigen Exemplar der Inkunabel GW M36936 (Li gr.2° 3) dem Benediktinerkloster Clus, Vermerk 1v: Anno domini millesimo quadringentesimo octogesimo datus est presens liber patribus in Clusa a testamentariis domini Eggherdi Herdelszen quondam cantoris ecclesie maioris Hildensemensis pro cuius anima fideliter oretur. Deo gratias. — Am 3.2.1624 wurde die Hs. von Clus in die Universitätsbibliothek Helmstedt überführt. 1644 in deren Handschriftenkatalog (Cod. Guelf. 27.2 Aug. 2°, 6v) als Libri aliquot V[eteris] Testamenti Latinè à Genesi ad Canticum Canticorum unter den Theologici [MSSti] in folio nachgewiesen; im Handschriftenverzeichnis von 1797 (BA III, 51) unter Nr. 5 aufgeführt.

Schönemann, 79 Nr. 1. — Heinemann Nr. 313. — W. Gundlach, Die Abtheilung "Briefe" der Monumenta Germaniae. Uebersicht der ersten Abschnitte bis zum Jahr 911, in: NA 12 (1887), 453–502, hier 491. — Herbst Klus, 86. — Goetting 2, 187. — Krämer, 287. — R. Kottje, Verzeichnis der Handschriften mit den Werken des Hrabanus Maurus, unter Mitarb. von T. A. Ziegler, Hannover 2012 (MGH Hilfsmittel 27), 224 Nr. 1281.

Lateinisch.

Iv Tabula. Genesis Exodus Leviticus … — … Hester Machabeorum Canticorum.

1r Prologus Ⅰ in libros historiales. Frater Ambrosius tua michi munuscula … — … vera enim illa necessitas … (Text bricht ab). Stegmüller RB 284. Danach kurze Federproben. 1v Besitzvermerk (s. oben).

2ra–5ra Prologus Ⅱ in libros historiales. Stegmüller RB 284

5ra–va Prologus Ⅲ in libros historiales. Stegmüller RB 285

5va–28va Gn. Genesis.

28va–50rb Ex. Exodus.

50rb–64va Lv. Leviticus.

64va–82rb Nm. Numeri.

82rb–97ra Dt.

97ra–va Prologus in Ios. Prologus. Stegmüller RB 311

97va–107vb Ios. (107vb Ios 23,16–24,1 wiederholt und gestrichen, Vermerk: Hec prius scripta sunt in XXIIIIo capitulo ut patet).

107vb–119rb Idc. Sequitur Iudicum et cetera.

119rb–120vb Rt. Incipit liber Ruth.

120vb–121vb Prologus in Ⅳ libros Regum. Hic incipit prologus. Stegmüller RB 323

121vb–138ra Ⅰ Sm. Primus regum.

138ra–151rb Ⅱ Sm. II.

151rb–167va Ⅲ Rg. Incipit tercius regum.

167va–181vb IV Rg. Incipit quartus liber regum. (181vb) Laus tibi Christe qui omnia explicit anno domini Mo CCCCo XIIIo in ipsius die sancti Petri vincula [1.8.1413] hora prope XI. Nomen scriptoris si cognoscere queris | Al tibi sit prima ber media tus tercia. (Colophons 133, unvollständig). Omnis homo piam debet amare Mariam.

182ra–b Prologus in Ⅰ Par. Stegmüller RB 328

182rb–200va Ⅰ Par.

200va–201ra Prologus in Ⅱ Par. Incipit prologus super librum Paralipomenon. Stegmüller RB 327

201ra–222rb Ⅱ Par. Incipit secundus Paralipomenon.

222rb–va OrMan.

222va–223ra Prologus in Esr. Sequitur prologus super librum Hesdre. Stegmüller RB 330

223ra–228va Ⅰ Esr. Incipit liber Hesdre primus.

228va–235vb Ⅱ Esr. Incipit liber Neemie.

235vb–243rb Ⅲ Esr. Incipit secundus liber Hesdre.

243rb Prologus in Tb. Incipit prologus in librum Tobie. Stegmüller RB 332

243rb–248ra Tb. Incipit liber Thobie.

248ra–b Prologus in Idt. Prologus super Judith. Stegmüller RB 335

248rb–255ra Idt. Incipit liber Judith.

255ra–b Prologus in Est. Incipit prologus in librum Hester. Stegmüller RB 341

255rb–261vb Est.

261vb–262ra Prologus Ⅰ in libros Mcc. Incipit prologus in libro [!] Macha[beorum]. Stegmüller RB 547

262ra–262va Prologus Ⅱ in libros Mcc. Prologus in secundo libro. Stegmüller RB 553

262va Prologus Ⅲ in libros Mcc. Item prologus. Stegmüller RB 551

262va–279ra Ⅰ Mcc. Incipit liber Machabeorum.

279ra–291vb Ⅱ Mcc. Incipit Machabeorum secundus … — … Anno domini Mo CCCCo XIII finitus est iste liber. Laudem do Christo qui me liberavit ab isto, | Suscipe completi laudes ex parte laboris | Quas cordis leti vox subdita redit amoris. | Virginis Agnetis donis est hoc attribuendum, | Quidquid credetis lectores esse ferendum. | Sit merces operis oracio sancta legentis | Que iungat superis nos toto robore mentis. (Colophons 133, unvollständig).

292ra–307ra Postilla in Ct. Osculetur me osculo [Ct 1,1]. Expedito primo Salomonis libro in quo traduntur documenta que faciunt ad illustracionem mentis … — … ibi est suavissima refectio beatorum ad quam nos perducat qui sine fine vivit et regnat deo laus etc. Et sic est finis huius operis. Auch in Cod. Guelf. 307 Helmst., 107ra–120ra. Literatur: Glorieux Répertoire 2, 225 Nr. 345 k22 Mohan, 271 Stegmüller RB 5868 (307rb–vb) leer.


Korrekturen, Ergänzungen:
  • XML-Dokument angelegt. (rau, 2020-06-09)

Beschreibung erstellt im Rahmen des Projektes Katalogisierung der mittelalterlichen Handschriften.
  • Weitere Literaturnachweise im OPAC suchen.
  • Weitere Literaturnachweise suchen (ehem. Handschriftendokumentation)
Dieses Dokument steht unter einer Creative Commons Namensnennung-Weitergabe unter gleichen Bedingungen 3.0 Deutschland Lizenz (CC BY-SA). Für die Nutzung weiterer Daten wie Digitalisaten gelten gegebenenfalls andere Lizenzen. Vgl. die Copyright Information der Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel.