<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="de" xml:id="HAB_mss_36-helmst_tei-msDesc_Haertel">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title>Beschreibung des Cod. Guelf. 36 Helmst. (Helmar Härtel: Katalog der mittelalterlichen Helmstedter Handschriften. T. 1: Cod. Guelf. 1 bis 276 Helmst. Beschrieben von Helmar Härtel, Christian Heitzmann, Dieter Merzbacher, Bertram Lesser. Wiesbaden: Harrassowitz, 2012. S. 71-72.)</title>
                <respStmt>
                    <resp>Katalogisiert durch </resp>
                    <name type="person">Helmar Härtel</name>
                </respStmt>
            </titleStmt>
            <editionStmt>
                <edition>Elektronische Ausgabe nach TEI P5</edition>
                <respStmt>
                    <resp>TEI-P5 konforme Kodierung durch </resp>
                    <name type="person">Torsten Schaßan</name>
                    <name type="org">Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</name>
                </respStmt>
            </editionStmt>
            <publicationStmt>
                <publisher>
                    <name type="org">Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</name>
                    <ptr target="http://www.hab.de"/>
                </publisher>
                <date when="2015-08-29" type="issued">29.08.2015</date>
                <date when="2009-05-18" type="digitised">18.05.2009</date>
                <distributor>Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</distributor>
                <availability status="restricted">
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/de/">
                        <p>Dieses Dokument steht unter einer Creative Commons Namensnennung-Weitergabe unter gleichen Bedingungen 3.0 Deutschland Lizenz (CC BY-SA).</p>
                        <p>Für die Nutzung weiterer Daten wie Digitalisaten gelten gegebenenfalls andere Lizenzen. Vgl. die <ref target="http://diglib.hab.de/?link=012">Nutzungshinweise</ref> der Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel.</p>
                    </licence>
                </availability>
                <pubPlace>
                    <ptr type="purl" target="http://diglib.hab.de/mss/36-helmst/start.htm"/>
                    <ptr type="thumbnailForPresentations" target="http://diglib.hab.de/mss/36-helmst/thumbs/00001.jpg"/>
                </pubPlace>
                <idno type="URN">urn:nbn:de:gbv:23-mss/36-helmst9</idno>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <p>Neukatalogisiert durch <name type="person">Helmar Härtel</name>.</p>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
        <encodingDesc>
            <projectDesc>
                <p>Beschreibung erstellt im Rahmen des Projektes <name type="project" subtype="cataloguing">Katalogisierung der mittelalterlichen Helmstedter Handschriften <name type="project" subtype="part">Teil I</name>
                    </name>.</p>
            </projectDesc>
        </encodingDesc>
        <revisionDesc>
            <change who="schassan" when="2020-04-17">Lizenzangaben korrigiert</change>
            <change who="schassan" when="2019-08-20">Manuscripta Mediaevalia Objektnummer hinzugefügt</change>
            <change who="schassan" when="2015-09-07">Normdaten ergänzt oder korrigiert.</change>
        </revisionDesc>
    </teiHeader>
    <text>
        <body>
            <msDesc xml:lang="de" xml:id="mss_36-helmst_tei-msDesc_Haertel">
                <msIdentifier>
                    <settlement>Wolfenbüttel</settlement>
                    <repository rend="HAB">Herzog August Bibliothek</repository>
                    <collection>Helmstedter Handschriften</collection>
                    <idno sortKey="wf_hab_helmst-0036">Cod. Guelf. 36 Helmst.</idno>
                    <altIdentifier type="catalog">
                        <collection>Manuscripta Mediaevalia Objektnummer</collection>
                        <idno>32412036,T</idno>
                    </altIdentifier>
                </msIdentifier>
                <head>
                    <title>
                        <rs type="person" role="author">Johannes de Deo</rs>. <rs type="person" role="author" ref="#bernardus_bottonius">Bernardus Parmensis</rs>
                    </title>
                    <origDate notBefore="1286" notAfter="1300">13. Jh., Ende</origDate>
                    <origPlace>Italien</origPlace>
                </head>
                <msContents>
                    <msItem>
                        <locus from="1r" to="4v">1r–4v</locus>
                        <note>Formlose Zusammenstellung von diskursiven </note>
                        <title>Glossen, Distinctiones, Divisiones und Summulae</title>
                        <msItem>
                            <note>Zu ca. 40 ausgewählten Kapiteln der <title>Dekretalen <rs type="person" role="author">Gregors IX.</rs> (Liber Extra)</title>. (<locus from="1r" to="2v">1r–2v</locus>) wörtliche Auszüge aus der <title>Lectura des <rs type="person" role="author">Hostiensis</rs>
                                </title> zu 16 Kapiteln zwischen X 1.3.1 und 1.6.19 (<bibl>ed. Venedig 1581, repr. Turin 1965</bibl>); danach unter anderem mehr oder weniger wörtliche Auszüge aus den <title>Distinctiones des <rs type="person" role="author">Petrus de Sampsona</rs> und des <rs type="person" role="author">Bernardus de Monte Mirato</rs>
                                </title>, z. B. (<locus from="3r">3r</locus>) zu X 3.8.9 mit Sigle <quote>.P.</quote>: ähnlich Petrus, Distinctiones zu diesem Kapitel (vgl. <ref type="altMs">Rom, BAV, Pal. lat. 656, 149rb</ref>); (<locus from="4v">4v</locus>) <quote>Circa statuta facta a capitulo distingue</quote>: wörtlich, aber verkürzt die erste Distinctio des Bernardus (vgl. <ref type="altMs">Rom, BAV, Vat. lat. 2542, 88rb</ref>). Außerdem (<locus from="4r">4r</locus>) am Rand unten einige <title>Merkverse</title>, wohl von derselben Hand, aber nachgetragen; z. B.: <quote>Hoc verbum ‚colo' V habet significationes quas habes hiis versibus <gap/>
                                </quote>; (<locus from="4v">4vb</locus>) am oberen Rand, von anderer Hand: ein Name (?). (<locus from="4v">4va</locus>) am Außenrand, wiederum von anderer Hand: kurze <term>Zahlungs- bzw. Kreditnotizen (?)</term>
                            </note>
                        </msItem>
                    </msItem>
                    <msItem>
                        <locus from="5r" to="15v">5r–15v</locus>
                        <author>Johannes de Deo Hispanus</author>
                        <title>Liber poenitentiarius</title>
                        <quote>Ad honorem summe trinitatis et individue unitatis patris et filii et spiritus sancti et beate virginis et omnium sanctorum, angelorum <gap/> et ad utilitatem studii et ad honorem Romane ecclesie et eius venerabilis presulis Innocencii tercii. Incipit liber primarius et immortalis a magistro Johanne de Deo editus <gap/> in quo succumbit falsitas et veritas elucescit qui per vii libellos et lxxv titulos est distinctus <gap/>
                        </quote>
                        <msItem>
                            <note>Prolog: </note>
                            <incipit>Venerabili patri ac domino A. divina providencia magister Johannes de Deo doctor decretorum <gap/> salutem in eo qui est omnis vera salus</incipit>
                            <explicit>et facere finaliter domino concedente</explicit>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="5r">5rb</locus>
                            <note>Text: </note>
                            <incipit>Sic tene quod subtiliter et astute debes ab infirmis inquirere</incipit>
                            <explicit>consuetudinem valde bonam in terrorem temere peccatorum introductam</explicit>
                            <listBibl>
                                <bibl>(vgl. PL 99, 1085–1108, exc.</bibl>
                                <bibl>
                                    <abbr>Bloomfield</abbr> 238).</bibl>
                            </listBibl>
                        </msItem>
                        <note>Text bricht ab: <quote>
                                <gap/> diabolico possit ad celum vo <gap/>
                            </quote> Das Ende des 7. Buches fehlt, da zwischen f. 15 und 16 ein Blatt ausgeschnitten ist.</note>
                        <listBibl>
                            <bibl>
                                <abbr>Stintzing</abbr>, 38–41; </bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>Schulte</abbr> 2, 102; </bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>Hove</abbr>, 484; </bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>DDC</abbr> 6, 99; </bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>Díaz y Díaz</abbr> 1275.</bibl>
                        </listBibl>
                    </msItem>
                    <msItem>
                        <locus from="16r" to="93v">16ra–93vb</locus>
                        <author>Bernardus Parmensis de Botone</author>
                        <title>Casus longi super quinque libros decretalium</title>
                        <msItem>
                            <note>Prolog: </note>
                            <incipit>Rex pacificus. Premissa salutatione et sic pone casum in ista constitucione: Rex pacificus id est dominus noster Ihesus pia sua miseratione ab initio mundi disposuit seu providit subditos suos fore pudicos</incipit>
                            <explicit>ne quis presumat aliam facere compilationem sine licencia sedis apostolice</explicit>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <note>Text: </note>
                            <incipit>Firmiter credimus et cetera. Nota quod post simbolum apostolorum</incipit>
                            <explicit>hoc indignum sit et consuetudine Romane ecclesie alienum et ideo ab aliis ecclesiis est prohibendum. Nota regulas huius tituli notabiliter notanda. Expliciunt casus decretalium secundum Bernhardinum</explicit>
                        </msItem>
                        <listBibl>
                            <head>Druck</head>
                            <bibl>
                                <abbr>GW</abbr> 4092–4105.</bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>Schulte</abbr> 2, 115–116;</bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>HQL 1</abbr>, 776f.;</bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>Stelling-Michaud</abbr> 47 Nr. 53;</bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>CALMA</abbr> 2, 351.</bibl>
                        </listBibl>
                        <note>Darunter: <quote>Hic liber Ottonis pietas dii mille colonis / Ac mundi donis beet hunc celique coronis.</quote>
                        </note>
                    </msItem>
                </msContents>
                <physDesc>
                    <objectDesc form="codex">
                        <supportDesc material="perg">
                            <support>
                                <p>
                                    <material>Pergament</material>
                                </p>
                            </support>
                            <extent>
                                <measure type="leavesCount" quantity="93">93 Bl.</measure>
                                <dimensions type="leaf" unit="cm">
                                    <height quantity="37">37</height>
                                    <width quantity="23">23</width>
                                </dimensions>
                            </extent>
                            <collation>II (4). VI-1 (15). 3 V (45). IV (53). 4 V (93).</collation>
                        </supportDesc>
                        <layoutDesc>
                            <layout columns="2" writtenLines="60 77">
                                <dimensions type="written" unit="cm">
                                    <height quantity="28">28</height>
                                    <width quantity="17.1">17,1</width>
                                </dimensions>, zweispaltig, 60–77 Zeilen.</layout>
                        </layoutDesc>
                    </objectDesc>
                    <handDesc>
                        <handNote script="textualis">Frühgotische Minuskel.</handNote>
                        <handNote>
                            <locus from="1r" to="4v">1r–4v</locus> kleine, aber gleichmäßige und präzise scholastische Notula, ohne jede Dekoration.</handNote>
                    </handDesc>
                    <decoDesc>
                        <decoNote>Rote Überschriften, rubriziert. Fortlaufende, blau-rote Kolumnentitel recto und verso.</decoNote>
                        <decoNote>
                            <locus from="16r">16ra</locus>, <locus from="35v">35va</locus>, <locus from="54r">54ra</locus>, <locus from="71r">71ra</locus>, <locus from="77r">77rb</locus> rotblaue Lombarden, <dimensions type="illustration" unit="cm">
                                <height quantity="4">4</height>
                                <width quantity="4">4</width>
                            </dimensions>, mehrfarbig zusammengesetzt, so dass zwischen den Farbflächen ein ausgesparter, ornamental geformter Zwischenraum bleibt, mit rotem oder blauem Fleuronnée: <locus from="16r">16ra</locus> zusätzlich mit an der Kolumne entlanggeführtem <term>Fleuronnéestab</term>. Zweizeilige blaue und rote Lombarden gelegentlich mit Fleuronnée zu Beginn der einzelnen Dekretalen.</decoNote>
                    </decoDesc>
                    <bindingDesc>
                        <binding>
                            <p n="bindingDesc">
                                <material>Holzdeckel</material> mit braunem <material>Schweinslederbezug</material>. 5 Schonernägel auf Vorder- und Rückendeckel. Reste von 2 Langschließen. Sparsam verziert mit Streicheisenlinien. Auf dem <locus>VD</locus> beschädigtes Papierschild mit Titel, Besitzvermerk und Bibliothekssignatur: <quote>Liber penitencialis et immortalis. Casus decretalium Bernhardini montis sancti Georgij C. iii.</quote>
                            </p>
                        </binding>
                    </bindingDesc>
                </physDesc>
                <history>
                    <origin>
                        <p>Aus dem <rs type="corporate" ref="#goslar_georgenberg_augustiner-chorherren">Augustiner-Chorherrenstift Georgenberg bei Goslar</rs>.</p>
                    </origin>
                    <acquisition>
                        <p>Seit 1603 mit der übrigen Konventsbibliothek in der Bibliotheca Julia zu Wolfenbüttel, 1618 in die Universitätsbibliothek Helmstedt überführt. Im vorderen Innendeckel die alte Helmstedter Signatur <quote>J. 6</quote>.</p>
                    </acquisition>
                </history>
                <additional>
                    <adminInfo>
                        <recordHist>
                            <source>
                                <bibl>
                                    <author>Helmar Härtel</author>: Katalog der mittelalterlichen Helmstedter Handschriften. T. 1: Cod. Guelf. 1 bis 276 Helmst. Beschrieben von Helmar Härtel, Christian Heitzmann, Dieter Merzbacher, Bertram Lesser. Wiesbaden: Harrassowitz, 2012. S. 71-72.</bibl>
                            </source>
                        </recordHist>
                    </adminInfo>
                    <listBibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Schönemann <hi rend="normal">Merkwürdigkeiten</hi> 2</abbr>, 27 Nr. 196.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Heinemann</abbr> Nr. 36.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Friedberg</abbr> 1, XCVII.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Kuttner</abbr>, 21.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Krämer</abbr>, 300.</bibl>
                    </listBibl>
                </additional>
                <msPart rend="condensed">
                    <msIdentifier>
                        <idno>1</idno>
                    </msIdentifier>
                    <head>
                        <origDate when="1331">1331</origDate>
                    </head>
                    <msContents>
                        <msItem>
                            <locus from="VS">VS</locus>
                            <title>Protokoll</title>
                            <note>Aus dem Jahr 1331 über eine Verhandlung vor <rs type="person">Bischof Otto II. von Hildesheim (1318–1331)</rs> zum Streit zwischen <rs type="person">Beseko de Polde</rs> und <rs type="person">Margareta de Luckenum, civis Brunsvicensis</rs>, wegen eines gebrochenen Eheversprechens, bestätigt durch <quote>Thidericus de Broma, clericus Maguntinensis diocesis, publicus imperiali auctoritate notarius</quote>.</note>
                        </msItem>
                    </msContents>
                    <physDesc>
                        <objectDesc form="fragment">
                            <supportDesc material="perg">
                                <support>
                                    <p>
                                        <material>Pergamentrest</material>
                                    </p>
                                </support>
                                <extent>
                                    <measure type="leavesCount"/>
                                    <dimensions type="leaf" unit="cm">
                                        <height quantity="35.5">35,5</height>
                                        <width quantity="22.5">22,5</width>
                                    </dimensions>
                                </extent>
                            </supportDesc>
                        </objectDesc>
                    </physDesc>
                </msPart>
                <msPart rend="condensed">
                    <msIdentifier>
                        <idno>2</idno>
                    </msIdentifier>
                    <head>
                        <origDate notBefore="1201" notAfter="1300">13. Jh.</origDate>
                    </head>
                    <msContents>
                        <msItem>
                            <locus from="HS">HS</locus>
                            <title>Liber antiphonarius</title>
                            <note>Teil des Officium de virginibus: </note>
                            <quote>
                                <gap/> te mirabiliter dextera tua. Dilexisti justiciam, et odisti iniquit<supplied>atem;</supplied> propterea unxit te deus, deus tuus, oleo laeticie <gap/>
                            </quote>
                            <note> Ant. </note>
                            <quote>Surge a<supplied>quilo</supplied> et veni auster <gap/>
                                <ref type="biblical" cRef="Ct_8:7">Aque <supplied>multe</supplied> non potuerunt extinguere caritatem</ref>. Diffusa est gratia <supplied>in la</supplied>biis tuis, propterea benedixit <gap/> Com. Propterea simile est regnum celorum decem virginibus, que accipientes lampades suas exierunt sponso et sponse: prudentes autem virgines acceperunt oleum in vasis suis cum lamp<supplied>ad</supplied>ibus (Matth. XXV, 1–5). Exierunt. Resp. Regnum mundi et omnem ornat<supplied>um</supplied> seculi contempsi propter amorem Domini Ihesu Christi, quem vidi <gap/>
                            </quote>
                        </msItem>
                    </msContents>
                    <physDesc>
                        <objectDesc form="fragment">
                            <supportDesc material="perg">
                                <support>
                                    <p>2 <material>Pergamentreste</material>
                                    </p>
                                </support>
                                <extent>
                                    <measure type="leavesCount"/>
                                    <dimensions type="leaf" unit="cm">
                                        <height quantity="22">22</height>
                                        <width quantity="16.8">16,8</width>
                                    </dimensions> und <dimensions type="leaf" unit="cm">
                                        <height quantity="19">19</height>
                                        <width quantity="12">12</width>
                                    </dimensions>
                                </extent>
                            </supportDesc>
                        </objectDesc>
                    </physDesc>
                </msPart>
            </msDesc>
        </body>
    </text>
</TEI>