<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="de" xml:id="HAB_mss_589-novi_tei-msDesc_Butzmann">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title>Beschreibung des Cod. Guelf. 589 Novi (Butzmann, Hans: Die mittelalterlichen Handschriften der Gruppen Extravagantes, Novi und Novissimi. Frankfurt/M.: Klostermann, 1972. (Kataloge der Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel: Neue Reihe, Bd. 15) S. 563–365)</title>
                <respStmt>
                    <resp>Beschrieben durch </resp>
                    <name type="person">Hans Butzmann</name>
                </respStmt>
            </titleStmt>
            <editionStmt>
                <edition>Elektronische Ausgabe nach TEI P5</edition>
                <respStmt>
                    <resp>TEI-P5 konforme Kodierung durch </resp>
                    <name type="person">Torsten Schaßan</name>
                    <name type="org">Herzog August Bibliothek</name>
                </respStmt>
            </editionStmt>
            <publicationStmt>
                <publisher>
                    <name type="org">Herzog August Bibliothek</name>
                    <ptr target="http://www.hab.de"/>
                </publisher>
                <date when="2025-01-09" type="issued">09.01.2025</date>
            <!--<date when="" type="digitised"></date>-->
                <distributor>Herzog August Bibliothek</distributor>
                <availability status="restricted">
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/de/">
                        <p>Dieses Dokument steht unter einer Creative Commons Namensnennung-Weitergabe unter gleichen Bedingungen 3.0 Deutschland Lizenz (CC BY-SA).</p>
                        <p>Für die Nutzung weiterer Daten wie Digitalisaten gelten gegebenenfalls andere Lizenzen. Vgl. die <ref target="http://diglib.hab.de/?link=012">Nutzungshinweise</ref> der Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel.</p>
                    </licence>
                </availability>
                <pubPlace><!--<ptr type="purl" target="http://diglib.hab.de/mss/589-novi/start.htm"/>--><!--<ptr type="thumbnailForPresentations" target="http://diglib.hab.de/mss/589-novi/thumbs/00001.jpg"/>--></pubPlace>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <p>ACHTUNG: Weitgehend unkorrigierter OCR-Text aus einer Digitalisierungskampagne des Projektes Handschriftenportal.</p>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
      <!--<revisionDesc><change who="#responsiblePerson" when="0001">[description of changes, together with stating the responsibility and date of change]</change></revisionDesc>-->
    </teiHeader>
    <text>
        <body>
            <div>
                <msDesc xml:id="mss_589-novi_tei-msDesc_Butzmann" xml:lang="deu">
                    <msIdentifier>
                        <settlement>Wolfenbüttel</settlement>
                        <repository>Herzog August Bibliothek</repository>
                        <collection>Novi Handschriften</collection>
                        <idno sortKey="handschriftencensus-20206">Cod. Guelf. 589 Novi</idno>
                        <altIdentifier type="catalog">
                            <collection>Manuscripta Mediaevalia Objektnummer</collection>
                            <idno>90247251,T</idno>
                        </altIdentifier>
                    </msIdentifier>
                    <head>
                        <title>WILHELM VON COVENTRY. HEINRICH VON FRIEMAR.
               <lb n="Page374_Block6_Line3"/>FRANZISKANERREGEL. JOHANNITERREGEL U. A.</title>
                        <note>
                            <p>
                                <lb/>
                                <material key="Papier">Papier</material>. <measure type="extent" unit="blatt" quantity="179">179</measure> Bl. <measure type="size" unit="cm">21,5 x 15</measure> cm. <origDate notBefore="1401" notAfter="1500">XV. Jh.</origDate>
                                <lb/>Tintenlinieneinfassung. 1–36v zweispaltig. Verschiedene Hände. Bastarda bis
               <lb/>Cursiva. 1–36v, 58–115v, 156r–167v u. 168–175r rote Überschriften und Anfangsbuchstaben.
               <lb/>Unterstreichungen, Rubra. Am Anfang große Wasserflecke.
               <lb/>Holzhand mit leicht abgeschrägten Kanten und bräunlichem übergreifendem
               <lb/>Lederrücken des XVI.Jhs. Rollenstempel: Vorderdeckel mit Unterschriften
               <lb/>„Fides“ „Peccatum“ (Sündenfall) „Satisfactio (?)“. Rückdeckel mit Medaillons.
               <lb/>Beide Rollen stark abgerieben. Eine Schließe. Rote Registerzungen. Kette mit
               <lb/>länglichen Gliedern an kräftiger Öse. Auf den Vorderdeckel aufgeklebt ein beschädigtes
               <lb/>Blatt mit Inhaltsverzeichnis in Textualis. Auf dem unteren Schnitt:
               <lb/>Elucidarius XII.
               <lb/>Bl. 36v Datierung: 1414. Aus der Bibliothek des Gerwin von Hameln. Besitzvermerk
               <lb/>1r: Orate pro Gherwino de Hamelen. Dann wohl im Franziskanerkloster
               <lb/>in Braunschweig. Erworben im Jahre 1863 von den Erben des Braunschweiger
               <lb/>Generalsuperintendenten C. G. P. Hessenmüller.
               <lb/>P. Lehmann, Gerwin von Hameln und die Andreasbibliothek in Braunschweig,
               <lb/>in: Zentralbl. f. Bibliothekswesen 52, 1935, S. 565–586, bes. S. 581. A. Zumkeller,
               <lb/>Manuskripte von Werken der Autoren des Augustiner-Eremitenordens in
               <lb/>mitteleuropäischen Bibliotheken, Würzburg 1966, S. 586.
               <lb/>1r Guilelmus Conventuensis, Elucidarium sive dialogus de summa totius
               <lb/>Christianae theologiae. Auch in den Werken des Honorius Augustodunen-
               <lb/>sis, des Lanfrancus und des Anselmus Cantuariensis überliefert. Ü (von
               <lb/>jüngerer Hand): Elucidarius. A: Sepius rogatus a condiscipulis quasdam
               <lb/>questiunculas … 36v E: … vite tue. Amen dico. Explicit über tercius elu-
               <lb/>cidarii finitus sub anno domini M° cccc0 xiiii0 feria quarta post trinitate
               <lb/>hora nona ante meridiem. PL 172, 1109–1176. (Honorius Augustodunen-
               <lb/>sis.)
               <lb/>37r Stella clericorum. Cum commento. Ü: Veni sancte spiritus. Danach von
               <lb/>jüngerer Hand: Stella clericorum. A: (Q')uasi stella matutina in medio
               <lb/>nebule… Kommentar A: Iste liber, qui intitulatur stella clericorum …
            <pb n="564"/>
                                <lb/>56v E: … Ibunt de via vite in virtutem et videbitur deus deorum in Syon,
               <lb/>id est in celesti patria, quam …
               <lb/>57 leer.
               <lb/>58r Henricus de Frimaria, Tractatus de decem praeceptis. Auch dem Henri-
               <lb/>cus de Langenstein zugeschrieben. A: Audi Ysrakel precepta domini…
               <lb/>… In verbis prepositis spiritus sanctus circa precepta divina tria … 115v E:
               <lb/>… in vinum divine consolacionis, in dulcedinem mentalis devocionis.
               <lb/>115v Medizinische Rezepte. Niederdeutsch. A: Hoc remedium valet contra
               <lb/>pestilenciam. Accipe coriander, encian, dicdam, calmus, laurholwort, eyn
               <lb/>iowelkes twe lod … A: Item tho den wunden nym borhgelen speck …
               <lb/>116r Doctrina novorum sacerdotum. Ü: De novis sacerdotibus doctrina. A:
               <lb/>(S)acerdotes de novo celebraturi multa indigent circumspeccione … 117v
               <lb/>E:… et hoc debet esse ultimum. Sic senciendo digne tractare sacramentum.
               <lb/>118r Regula ordinis St. Francisci bullata. A: (H)onorius episcopus … Honorius
               <lb/>III. papa, Bulla confirmationis vom 29.11.1223. Dann A: (R)egula et
               <lb/>vita minorum fratrum hec est, scilicet… 12v E:… quod promisimus firmiter,
               <lb/>observemus. L. Holstenius, Codex regularum, 1759, S. 30–33. H. Boeh-
               <lb/>mer, Analekten zur Geschichte des Franciscus von Assisi, Tübingen 1904,
               <lb/>S. 29–35. Unmittelbar anschließend Schluß der Bulle des Honorius: Nulli
               <lb/>ergo omnio homini Datum Laterano …
               <lb/>122r Iohannes de Capestrano, Super primum capitulum regulae fratrum minorum.
               <lb/>Voran Prooemium. A: Nota. Istius regule sunt tres declarationes. Pre-
               <lb/>cipue prima est domini Nicolay pape… Danach Prologus. A: (J)ohannes
               <lb/>miseracione divina tituli sancti Petri ad Vincula … 123v Ü: Circa primum
               <lb/>capitulum … A: Regula et vita Cum iam diu dubitatum et scis
               <lb/>citatum (!)… 127v E: … et in eiusdem locis reservaverit sibi dominum..
               <lb/>Vgl. L. Wadding, Annales minorum, T. 10,1734, S. 152–153.
               <lb/>128–131 LEER.
               <lb/>132r Regula et consuetudines ordinis militae s. Iohannis Baptistae. Ü: Regula
               <lb/>Iohannitarum. A: (H)odiemi discant et posteri credant… 138v Ü: Consuetudines
               <lb/>domus hospitalis. In nomine patris et filii. A: Iste sunt consuetudines,
               <lb/>que in ecclesia hospitalis Ierusalem observantur… 153v E:… adimpleverit
               <lb/>preceptum, peniteat per quarantenam. Laus deo.
               <lb/>154–155 LEER.
               <lb/>I56r Sacramentum baptismi. Ü: Exorcismus salis et aque dominicis diebus.
               <lb/>(A)diutorium nostrum … A: (E)xorciso te creatura salis … 166v Ü: Oraclo.
               <lb/>A: (0)mnipotens sempiterne deus', salus credendum … Bricht ab 167v:
               <lb/>… sicut et me dilexisti, pater, quos dedisti michi, volo et ubi —
               <lb/>168r Sermo. Videte quomodo caute ambuletis… Eph. 5,15–17. A: Conscius
               <lb/>conciliorum dei, sciens quot infinite sunt delicie celestis patrie … 175r E:
            <pb n="365"/>
                                <lb/>… regnum celorum omenum et iocundum cum sanctis et electis eorum
               <lb/>meritis et precibus possideat. Quod nobis …
               <lb/>175r Ps.- Beda Venerabilis, Sermo. Homiliae lib. 3, hom. 100. A: (D)ies dominicus
               <lb/>est dies lectus, in quo gaudent angeli… 178r E:… vite nostre in terra.
               <lb/>PL 94, 501–502. Anschließend von derselben Hand Exzerpte aus Augustinus,
               <lb/>Boethius und Bernardus.
               <lb/>179r Commentarius hymni in festo assumptionis Mariae. A: Iste ympnus
               <lb/>decantare solet in festo assumpcionis gloriose virginis … 179v E: … iuxta
               <lb/>illud Ysaie prophete: Domine aperi celos tuos et descende etc.
               <lb/>Auf die Innenseiten der Deckel geklebt:
               <lb/>Vorderdeckel: Fragment einer zweispaltigen Handschrift des XIII. Jhs. Gotische
               <lb/>Buchschrift (Textualis). Theologisches Werk mit dem Abschnittsbeginn: Fideliter
               <lb/>ambulat, qui operi suo extrinseco intentionem intrinsecam conformat… und
               <lb/>dem Zitat Eph. 5,6.
               <lb/>Rückdeckel: Fragment einer hebräischen Handschrift.</p>
                        </note>
                    </head>
                    <additional>
                        <adminInfo>
                            <recordHist>
                                <source>
                                    <bibl>Butzmann, Hans: Die mittelalterlichen Handschriften der Gruppen Extravagantes, Novi und Novissimi. Frankfurt/M.: Klostermann, 1972. (Kataloge der Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel: Neue Reihe, Bd. 15) S. 563–365</bibl>
                                </source>
                            </recordHist>
                        </adminInfo>
                    </additional>
                </msDesc>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>