<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xml:lang="de" xml:id="HAB_mss_8-helmst_tei-msDesc_Haertel">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title>Beschreibung des Cod. Guelf. 8 Helmst. (Helmar Härtel: Katalog der mittelalterlichen Helmstedter Handschriften. Teil I: Cod. Guelf. 1 bis 276 Helmst. Beschrieben von Helmar Härtel, Christian Heitzmann, Dieter Merzbacher, Bertram Lesser. Wiesbaden: Harrassowitz, 2012. S. 11-12.)</title>
                <respStmt>
                    <resp>Katalogisiert durch </resp>
                    <name type="person">Helmar Härtel</name>
                </respStmt>
            </titleStmt>
            <editionStmt>
                <edition>Elektronische Ausgabe nach TEI P5</edition>
                <respStmt>
                    <resp>TEI-P5 konforme Kodierung durch </resp>
                    <name type="person">Torsten Schaßan</name>
                    <name type="org">Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</name>
                </respStmt>
            </editionStmt>
            <publicationStmt>
                <publisher>
                    <name type="org">Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</name>
                    <ptr target="http://www.hab.de"/>
                </publisher>
                <date when="2013-11-09" type="issued">09.11.2013</date>
                <distributor>Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</distributor>
                <availability status="restricted">
                    <licence target="http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/de/">
                        <p>Dieses Dokument steht unter einer Creative Commons Namensnennung-Weitergabe unter gleichen Bedingungen 3.0 Deutschland Lizenz (CC BY-SA).</p>
                        <p>Für die Nutzung weiterer Daten wie Digitalisaten gelten gegebenenfalls andere Lizenzen. Vgl. die <ref target="http://diglib.hab.de/?link=012">Nutzungshinweise</ref> der Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel.</p>
                    </licence>
                </availability>
            <!--<idno type="URN">urn:nbn:de:gbv:23-mss/8-helmst1</idno>-->
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <p>Neukatalogisiert durch <name type="person">Helmar Härtel</name>.</p>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
        <encodingDesc>
            <projectDesc>
                <p>Beschreibung erstellt im Rahmen des Projektes <name type="project" subtype="cataloguing">Katalogisierung der mittelalterlichen Helmstedter Handschriften <name type="project" subtype="part">Teil I</name>
                    </name>.</p>
            </projectDesc>
        </encodingDesc>
        <revisionDesc>
            <change who="schassan" when="2020-04-17">Lizenzangaben korrigiert</change>
            <change who="schassan" when="2019-08-20">Manuscripta Mediaevalia Objektnummer hinzugefügt</change>
        </revisionDesc>
    </teiHeader>
    <text>
        <body>
            <msDesc xml:lang="de" xml:id="mss_8-helmst_tei-msDesc_Haertel">
                <msIdentifier>
                    <settlement>Wolfenbüttel</settlement>
                    <repository key="HAB">Herzog August Bibliothek</repository>
                    <collection>Helmstedter Handschriften</collection>
                    <idno sortKey="wf_hab_helmst-0008">Cod. Guelf. 8 Helmst.</idno>
                    <altIdentifier type="catalog">
                        <collection>Manuscripta Mediaevalia Objektnummer</collection>
                        <idno>32412007,T</idno>
                    </altIdentifier>
                </msIdentifier>
                <head>
                    <title>Biblia sacra. Vetus Testamentum, pars IV</title>
                    <origDate notBefore="1287" notAfter="1290">1287–1290</origDate>
                    <origPlace>Amelungsborn</origPlace>
                </head>
                <msContents>
                    <msItem>
                        <locus from="1r" to="252r">1ra–252rb</locus>
                        <title>Biblia sacra<note>, prologis aucta</note>
                        </title>
                        <note>Bestand VT:</note>
                        <msItem>
                            <locus from="2v">2vb</locus>
                            <note>Prv.</note>
                            <quote>(<locus from="8v">8vb</locus>) <ref type="biblical" cRef="Prv_10">Item parabole Salomonis</ref>.</quote>
                            <note>
                                <list>
                                    <head>Textvarianten als Fußnoten </head>
                                    <item>auf <locus from="12v">12vb</locus> zu <ptr type="biblical" cRef="Prv_15:5"/>,</item>
                                    <item>auf <locus from="13v">13va</locus> zu <ptr type="biblical" cRef="Prv_15:27"/>,</item>
                                    <item>auf <locus from="18v">18va</locus> zu <ptr type="biblical" cRef="Prv_22:9"/>,</item>
                                    <item>auf <locus from="21r">21rb</locus> zu <ptr type="biblical" cRef="Prv_25:10"/>,</item>
                                    <item>auf <locus from="21v">21va</locus> zu <ptr type="biblical" cRef="Prv_25:19"/>
                                    </item>
                                    <item>und auf <locus from="23r">23rb</locus> zu <ptr type="biblical" cRef="Prv_27:21"/>.</item>
                                </list>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="27r">27ra</locus>
                            <note>Ecl.</note>
                            <note>(<locus from="36r">36ra</locus>) Angabe der Verszahl von Ecl.</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="36r">36ra</locus>
                            <note>Ct, dialogartige Einteilung von Cantica canticorum mit rot hervorgehobenen Sprecherrollen, z.B. <list>
                                    <item>
                                        <quote>Vox ecclesie ad Christum </quote>
                                    </item>
                                    <item>
                                        <quote>Vox synagoge </quote>
                                    </item>
                                    <item>
                                        <quote>Vox Christi ad ecclesiam </quote>
                                    </item>
                                    <item>
                                        <quote>Vox amicorum </quote>
                                    </item>
                                    <item>
                                        <quote>Vox ecclesie electe de gentibus </quote>
                                    </item>
                                    <item>
                                        <quote>sponsus ad sponsum</quote> etc.</item>
                                </list> (<locus from="41r">41ra</locus>) Angabe der Verszahl von Ct.</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="41r">41ra</locus>
                            <note>Sap. (<locus from="59r">59rb</locus>) Angabe der Verszahl von Sap.</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="59v">59vb</locus>
                            <note>Sir, Einfügung von gliedernden Überschriften und Merksätzen zu Kapiteln und einzelnen Sinnabschnitten, z. B.: <list>
                                    <item>
                                        <quote rend="rubricated">De concupiscenda sapientia </quote>
                                    </item>
                                    <item>
                                        <quote rend="rubricated">Accedentes ad servitutem dei in iusticia stare debere </quote>
                                    </item>
                                    <item>
                                        <quote rend="rubricated">De hiis qui perdiderunt sustinentiam </quote>
                                    </item>
                                </list>(<locus from="66v">66vb</locus>) Text bricht ab <ptr type="biblical" cRef="Sir_7:37"/>, setzt ein (<locus from="67r">67ra</locus>) <ptr type="biblical" cRef="Sir_10:15"/>.</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="108r">108rb</locus>
                            <note>Angabe der Verszahl am Ende von Sir.</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="110r">110ra</locus>
                            <note>Iob, Text bricht ab <ptr type="biblical" cRef="Iob_13:25"/> (<locus from="118v">118vb</locus>), setzt ein (<locus from="119r">119ra</locus>) <ptr type="biblical" cRef="Iob_26:2"/>, Text bricht ab (<locus from="129v">129vb</locus>) <ptr type="biblical" cRef="Iob_40:1"/>, setzt ein (<locus from="130r">130ra</locus>) <ptr type="biblical" cRef="Iob_41:14"/>.</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="131r">131ra</locus>
                            <note>Angabe der Verszahl am Ende von Iob.</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="131v">131va</locus>
                            <note>Tb.</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="143v">143vb</locus>
                            <note>Idt, Text bricht ab <ptr type="biblical" cRef="Idt_10:11"/>, zwei Blätter (Mittellage) fehlen.</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="153r">153ra</locus>
                            <note>
                                <ptr type="biblical" cRef="Idt_12:15"/>, (<locus from="156v">156vb</locus>) Text bricht ab <ptr type="biblical" cRef="Idt_16:26"/>, setzt ein (<locus from="157r">157ra</locus>) <ptr type="biblical" cRef="Est_1:22"/>, (<locus from="169v">169vb</locus>) Text bricht ab <ptr type="biblical" cRef="Est_16:15"/>, setzt ein (<locus from="170r">170ra</locus>) <ptr type="biblical" cRef="I_Esr_6:22"/>, (<locus from="180v">180vb</locus>) Text bricht ab <ptr type="biblical" cRef="II_Esr_6:5"/>, setzt ein (<locus from="181r">181ra</locus>) <ptr type="biblical" cRef="II_Esr_7:63"/>. (<locus from="190r">190rb</locus>) I Mcc, (<locus from="218v">218vb</locus>) Text bricht ab <ptr type="biblical" cRef="I_Mcc_11:66"/>, setzt ein (<locus from="219r">219ra</locus>) <ptr type="biblical" cRef="I_Mcc_12:43"/>. (<locus from="226v">226vb</locus>) II Mcc, (<locus from="226v">226vb</locus>) Text bricht ab <ptr type="biblical" cRef="II_Mcc_1:2"/>, setzt ein (<locus from="227r">227ra</locus>) <ptr type="biblical" cRef="II_Mcc_1:22"/>. (<locus from="250v">250va</locus>) Textvariante zu <ptr type="biblical" cRef="II_Mcc_14:45"/> am Rand.</note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="252v" to="253v">252v–253v</locus>
                            <note>leer.</note>
                        </msItem>
                        <note>Varianten zeigen, dass die Ausgabe mit einer wohl auf den Textus graecus zurückgehenden Fassung verglichen worden ist. Prologe, verzeichnet nach <bibl>
                                <abbr>Stegmüller RB</abbr>
                            </bibl>: <list>
                                <item>(<locus from="1r">1ra</locus>) I Par RB 457.</item>
                                <item>(<locus from="108r">108rb</locus>) Iob RB 344 und 350.</item>
                                <item>(<locus from="131r">131rb</locus>) Tb RB 332.</item>
                                <item>(<locus from="143r">143rb</locus>) Idt RB 335.</item>
                                <item>(<locus from="190r">190rb</locus>) I Mcc RB 551.</item>
                            </list> Bibel für die Refektoriumslesungen verwendet. Vgl. entsprechende Leseanweisungen: <list>
                                <item>(<locus from="4r">4ra</locus>) <quote>Hic terminatur octava lectio.</quote>
                                </item>
                                <item>(<locus from="112r">112rb</locus>) <quote>Initium lectionis in refectorio.</quote>
                                </item>
                                <item>(<locus from="134r">134ra</locus>) <quote>Initium lectionis in refectorio.</quote>
                                </item>
                                <item>(<locus from="191v">191va</locus>) <quote>Initium lectionis in refectorio.</quote>
                                </item>
                                <item>(<locus from="247r">247rb</locus>) <quote>Lectio i.</quote>
                                </item>
                                <item>(<locus from="248r">248rb</locus>) <quote>Lectio ij.</quote>
                                </item>
                                <item>(<locus from="249r">249ra</locus>) <quote>Lectio iij.</quote>
                                </item>
                                <item>(<locus from="250r">250ra</locus>) <quote>Lectio i.</quote>
                                </item>
                                <item>(<locus from="250v">250vb</locus>) <quote>Lectio ij.</quote>
                                </item>
                                <item>(<locus from="251v">251va</locus>) <quote>Lectio iij.</quote>
                                </item>
                            </list> Sonst kein weiteres Leseprogramm feststellbar, u.a. wegen Fehlstellen. Zur zisterziensischen Leseordnung vgl. <listBibl>
                                <bibl>
                                    <abbr>Mahrenholz</abbr> 27 und</bibl>
                                <bibl>
                                    <abbr>Heutger</abbr> 50.</bibl>
                            </listBibl>
                        </note>
                    </msItem>
                </msContents>
                <physDesc>
                    <objectDesc form="codex">
                        <supportDesc material="perg">
                            <support>
                                <p>
                                    <material>Pergament</material>
                                </p>
                            </support>
                            <extent>
                                <measure type="leavesCount" quantity="253">253 Bl.</measure>
                                <dimensions type="leaf" unit="cm">
                                    <height quantity="43">43</height>
                                    <width quantity="31">31</width>
                                </dimensions>
                            </extent>
                            <collation>8 IV (64). IV-2 (70). 7 IV (126). IV-1 (133). 2 IV (149). IV-2 (155). IV-2 (161). 2 IV (177). IV-2 (183). 4 IV (215). IV-2 (221). IV-1 (228). 3 IV (252). 253 (ehem. hinteres Vorsatz). Verluste betreffen meistens den mittleren Bogen der jeweiligen Lage. Jeweils auf der letzten Versoseite der Lage römische Lagenzählung: <quote>Ius-XVus, XVIIus-XXIIIus, XXVus-XXXVus</quote>.</collation>
                            <condition>
                                <p>Nach <locus from="118v">118vb</locus> fehlt die Lage XVI, nach <locus from="169v">169vb</locus> XXIV vollständig.</p>
                            </condition>
                        </supportDesc>
                        <layoutDesc>
                            <layout columns="2" writtenLines="27">
                                <dimensions type="written" unit="cm">
                                    <height quantity="29">29</height>
                                    <width quantity="19.8">19,8</width>
                                </dimensions> zweispaltig, 27 Zeilen </layout>
                        </layoutDesc>
                    </objectDesc>
                    <handDesc>
                        <handNote>Textura.</handNote>
                    </handDesc>
                    <decoDesc>
                        <decoNote>Rubriziert.</decoNote>
                        <decoNote>Seitentitel rot. Positiones (Lektionszeichen) - <quote>Punctus flexus, Punctus elevatus, Punctus versus, Punctus interrogativus</quote> - im Text zum Lesevortrag im Sprechgesang, vgl. <bibl>
                                <abbr>Mahrenholz</abbr> 27–29.</bibl>
                        </decoNote>
                        <decoNote>Seitentitel in rot. Prolog- und Buchanfänge in bis zu 12-zeiligen Lombarden mit rotblauem Ornament im Buchstabenkörper und rotblauem Teppichmuster im Buchstabengrund (Abb. vgl. <bibl>
                                <abbr>Mahrenholz</abbr> 26 und 19;</bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>Heutger</abbr> 54</bibl>).</decoNote>
                        <decoNote>Kapitelanfänge meist zweizeilige rote oder blaue Lombarden mit Fleuronnée in der Gegenfarbe.</decoNote>
                        <decoNote>Zeigehände.</decoNote>
                    </decoDesc>
                    <bindingDesc>
                        <binding>
                            <p n="bindingDesc">Lederbezogene Holzdeckel mit Streicheisenlinien. Umlaufende Metallbeschläge an Deckelrändern. Ehem. je 5 Metallbuckel auf den Deckeln, 4 kleinere in den Ecken und ein größerer mittig, mittiger Buckel auf beiden Seiten Verlust. Vorderer Mittelbuckel auf 4 kreuzförmig angeordneten Lilien, hinten über 4 kreuzförmig angeordneten Blattornamenten. Zwei Leder-Metallschließen. Titel <quote>Libri Salomonis</quote> auf Pergament hinter Hornplatte, von Metallstreifen eingefasst, auf dem Leder <quote>Libri Salomonis</quote> beide in abwechselnd roten und schwarzen Majuskeln. Hinteres Vorsatzblatt vom Innendeckel abgelöst und längs zur Hälfte abgeschnitten, aber eingebunden belassen. Hinterer Innendeckel gerissen, mit Leimresten und vom Pergament abgefärbten Linien.</p>
                        </binding>
                    </bindingDesc>
                </physDesc>
                <history>
                    <p>
                        <locus>VD</locus> innen: <quote>Ex bibliotheca illustrissimi principis D. D. Iulii Ducis Brunsvicensis et Luneburgensis, monasterii Amelungsbornensis, sub regimine D. Andreae abbatis; anno post salutiferum partum, millesimo, quingentesimo septuagesimo octavo, ipsis calendis Maij.</quote>
                    </p>
                </history>
                <additional>
                    <adminInfo>
                        <recordHist>
                            <source>
                                <bibl>Helmar Härtel: Katalog der mittelalterlichen Helmstedter Handschriften. Teil I: Cod. Guelf. 1 bis 276 Helmst. Beschrieben von Helmar Härtel, Christian Heitzmann, Dieter Merzbacher, Bertram Lesser. Wiesbaden: Harrassowitz, 2012. S. 11-12.</bibl>
                            </source>
                        </recordHist>
                    </adminInfo>
                    <listBibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Heinemann</abbr> Nr. 8.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Mahrenholz</abbr>, 1–3.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Heutger</abbr>, 49–55.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Heitzmann</abbr>, 23f.</bibl>
                    </listBibl>
                </additional>
            </msDesc>
        </body>
    </text>
</TEI>