de :: en
Permalink: PURL

Suche

Anzeigen als: OAI :: XML :: Print

Beschreibung von Göttingen, Staats- und Universitätsbibliothek, 8° Cod. Ms. theol. 95
Patrizia Carmassi, in: Katalog der mittelalterlichen lateinischen Handschriften der SUB Göttingen. Teil II, beschrieben von Patrizia Carmassi und Christian Heitzmann. (in Bearbeitung)

Leo I papa, Hilarus papa

Pergament — II, 96, II Bl. — 20 × 14 cm — Niederlande (?) — 15. Jh. Mitte

Pergament. Vorsatzblätter aus Papier. 1. Wasserzeichen: Buchstaben/Ziffern, drei Buchstaben, R W S.. Lagen: I +1 (II). 8 VI (96). I+1 (IV). Bei der ersten und letzten Lage aus Papier ist ein Blatt der Lage als Spiegel verwendet worden. Foliierung mit arabischen Zahlen (schwarze Tinte) aus dem 19. Jh. Verwellte Blattkante, kleiner Einschnitt in fol. 7. Die rote Tinte ist stark verwischt und abgerieben; sie löst sich und färbt ab. Als restauratorische Maßnahme im 21. Jh. Zwischenlagepapier eingelegt. Buchschnitt am Kopf fleckig. Zweispaltig. 33 Zeilen. Schriftraum: 14 × 9,5 cm. Hybrida von einer Hand. Rubriziert und gestrichelt. 1. 5 bis 7 Zeilen hohe blau-rote Fleuronnée-Initialen zu Beginn des Buches. Blauer Buchstabenkörper mit rotem Fleuronnée. Gelegentlich hellgrüne Füllungen (fol. 3ra). Aussparungen im Buchstabenstamm in Form von Sternblüten (vierteilig). Im Binnenfeld Voluten, mit Perlen, Blumen und Perlen mit Strahlen. Als Besatz Perlenreihen mit Kern (Froschlaich-Motiv). Perlen gestrichelt. Knospen als Außenmotiv, bilden einen Kasten um den Buchstabenkörper. 2. Zwei Zeilen (I länger) hohe rote und blaue einfache Lombarden zu Beginn der Briefe. 3. Einfache, eine Zeile hohe blaue und rote Lombarden zu Beginn von kleineren Textabschnitten. Repräsentanten. Hauptinitialen: 3ra: D(ilectissimo). 92ra: F(lavio).

Renaissance-Einband aus dem 16.-17. Jh. Pappdeckel mit hellem Pergament überzogen. Streicheisenlinien und Einzelstempel, ohne farbige Prägung (Motiv: Vegetabilia). Vier Bünde. Kapital in zwei Farben (Braun und Ocker). Auf dem Rücken oben und unten Verzierung durch Einbandstempel. Inhaltsangabe in brauner Tinte: Epistolae Leonis Papae primi M.S.S. Buchschnitt gesprenkelt (rote Farbe). Vorsatzblätter aus Papier, nicht foliiert. Auf dem VS Provenienznotiz (braune Tinte): Hemmonis Arnoldi Werumei d. VII. Oct. 1783. acc. d. 6 Nov. 1785, siehe unter Provenienz; aktuelle Signatur (Bleistift): Cod. Ms. theol. 95. Dazu aufgeklebt Auszug aus Meyers Katalog zu dieser Handschrift und ein Papierzettel zur Digitalisierung, erfolgt im Jahr 2017. Auf HS alte Signatur (Bleistift): Cod. theolog. 42. und Prüfvermerk aus dem Jahr 1988. 1. Lilie: EBDB r005342. 2. Blattwerk, mit Laub und Blüten: EBDB s038427. 3. Blattwerk: EBDB s038428. Buchdeckel deformiert (nach außen gebogen). Überzug und Rücken fleckig. Bünde berieben.

Nach den Merkmalen von Schrift und Ausstattung erscheint eine Herkunft der Handschrift aus den Niederlanden oder benachbarten Regionen sehr wahrscheinlich. Vgl. Groningen, Universiteitsbibliotheek, uklu HANDS 20, Sammelhandschrift, 1457, Herkunft: Groningen, z.B. fol. 1r, 127v; Groningen, Universiteitsbibliotheek, uklu HANDS 15, Sammelhandschrift, 1459, Herkunft: Groningen, fol. 1r; Leiden, University Libraries, BPL 86, Jacobus de Voragine, Aarschot 1460. Dazu vgl. G.I. Lieftinck, Manuscrits datés conservés dans les Pays-Bas. Catalogue paléographique des manuscrits en écriture latine portant des indications de date. 1. Texte, Amsterdam 1964, S. 75, Nr. 170, und Pl. 202. Für die Benutzung einer dezenten Farbe Grün im Binnenfeld siehe auch Groningen, Universiteitsbibliotheek, uklu HANDS 19, Rainerius, Pantheologia (Vols. II-VI), 1472, Herkunft: Münster, fol. 1r, die genannte Leidener Handschrift BPL 86, z.B. fol. 100v. — Provenienz: Die Handschrift gehörte im 18. Jh. dem Groninger Juristen Hemmo Arnold Werumeus (1737-1782). Vgl. seine Dissertation Disputatio Juridica Inauguralis, De Homicidio / Quam [...] Ex. Auctoritate [...] Ewaldi Hollebeek, S. S. Theol. Doctoris, & Prof. Ord. [...] Eruditorum Disquisitioni submittit Hemmo Arnold Werumeus Groningianus. A. D. 5. Julii, Gronigae 1760. Weitere Handschriften aus seiner Sammlung befinden sich heute in der Universitätsbibliothek Groningen. Vgl. Th. S. B. Johnston, Codex Hummercensis (Groningen, UB, PEIP 12). An Old Frisian legal manuscript in Low Saxon guise, Leeuwarden 1998 (Fryske Akademy 858), S. 104, und ibid. S. 283-286 zur Biographie von Werumeus. — Erwerb: Die Handschrift wurde in Groningen bei der Versteigerung der Bibliothek von Werumeus im Jahr 1783 gekauft und 1785 registriert. Der Eintrag im Auktionskatalog, Catalogus Bibliothecae selectissimae ... quos sibi collegit vir nobilissimus & doctissimus Hemmo Arnoldus Werumeus ..., Groningae 1783, befindet sich im Anhang (nicht paginiert) unter Codices manuscripti in quarto, F, und lautet: Epistole Leonis Papae primi. MS elegantissimum in pergameno, valde antiquum et optimae notae. Siehe dazu auch Göttingen 2, S. 345. Verschiedene bibliothekarische Notizen in der Handschrift bestätigen den Erwerb. Auf fol. 1r schwarzer ovaler Stempel EX BIBLIOTHECA REGIA ACAD. GEORGIÆ AUG:, in Benutzung ab ca. 1765 bis ca. 1850, vgl. Bibliotheksstempel, S. 93.

Göttingen 2, S. 344-345.

Latein.

Ir-v leer. (IIr) leer bis auf Provenienznotiz (schwarze Tinte): Ex Bibliotheca Hemm. Arnoldi Werumei I.U.D. Groningae d. 8. Nov. 1785. — IIv leer. (1r) leer bis auf Stempel und Titelangabe in schwarzer Tinte (15. Jh.): Epistolare Leonis pape primi.

1va-2vb Tabula. ›Incipit tabula epistolarum‹. Verzeichnet 59 Episteln, mit römischen Zahlen nummeriert.

3ra-91vb Leo I papa: Epistolae. Druck: PL 54, Sp. 593-1218. Edition: S. Leonis Magni Tomus ad Flavianum [...], hg. von C. Silva-Tarouca, Romae 1932 (Textus et documenta. Series theologica 9). S. Leonis Magni Epistulae contra Eutychis haeresim. Pars prima [...], hg. von C. Silva-Tarouca, Romae 1934 (Textus et documenta. Series theologica 15). S. Leonis Magni Epistulae contra Eutychis haeresim. Pars secunda [...], hg. von C. Silva-Tarouca, Romae 1935 (Textus et documenta. Series theologica 20). Acta conciliorum oecumenicorum [...], ed. E. Schwartz, [Ser. 1], T. 2,2,1: Concilium universale Chalcedonense, Berolini 1962 (ND der Ausgabe 1932) (= ACO 2,2,1) Acta conciliorum oecumenicorum [...], ed. E. Schwartz, T. 2,4: Concilium universale Chalcedonense. Leonis papae I. epistularum collectiones, Berolini 1962 (ND der Ausgabe 1932) (= ACO 2,4). Hinschius (Pseudo-isidorische Dekretalen). Elektronische Edition der pseudoisidorischen Dekretalen: https://www.pseudoisidor.mgh.de/index.HTM Literatur: CPL 1656. M. Wojtowytsch, Papsttum und Konzile von den Anfängen bis zu Leo I. (440 - 461). Studien zur Entstehung der Überordnung des Papstes über Konzile, Stuttgart 1981 (Päpste und Papsttum 17), S. 304-350. H. Fuhrmann, The Pseudo-Isidorian Forgeries, in Papal letters in the early Middle Ages, hg. von D. Jasper und H. Fuhrmann, Washington, D.C. 2001 (History of medieval canon law 2), S. 137-195. Regesta Pontificum Romanorum ab condita ecclesia ad annum post Christum natum MCXCVIII, ed. P. Jaffé; sub auspiciis N. Herbers. Tomus 1 (A S. Petro usque ad A. DCIV), hg. von M. Schütz, Goettingae 2016³, S. 160-195. S. Patzold,Gefälschtes Recht aus dem Frühmittelalter. Untersuchungen zur Herstellung und Überlieferung der pseudoisidorischen Dekretalen, Heidelberg 2015 (Schriften der Philosophisch-Historischen Klasse der Heidelberger Akademie der Wissenschaften 55). M. J. J. Hoskin, The manuscripts of Leo the Great's letters. The transmission and reception of papal documents in Late Antiquity and the Middle Ages, Turnhout 2022 (Instrumenta patristica et mediaevalia 83), ohne Erwähnung dieser Handschrift. Conspectus epistolarum S. 407-464. (3ra) ›Incipiunt epistole I‹. Epistola 20. Ad notitiam nostram. ACO 2,4, S. 3. Hinschius, S. 580-581. (3ra-3vb) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad Flavianum Constantinopolitanum episcopum ubi quaerit quid Eutices contra fidem catholicam sentiens a communione ecclesie ab eo fuerit separatus. II 2a‹. Epistola 23. Cum christianissimus. ACO 2,4, S. 4-5. Hinschius, S. 581. (3vb-4vb) ›III. Rescriptum Flaviani Constantinopolitani episcopi ad predictum Leonem‹. Epistola 22. Nulla res dyaboli. ACO 2,2,1, S. 21-22. Hinschius, S. 581-582. (4vb-9rb) ›Item rescriptum Leonis ad eundem Flavianum contra Euticetis perfidiam‹. Epistola 28. Lectis dilectionis tue. ACO 2,2,1, S. 24-33. Hinschius, S. 597-600. (9rb-9va) ›Epistola Petri episcopi Ravannensis ad Euticem presbiterum contra eius errores illi apto exemplo respondit‹. Epistola 25. Tristis legi tristes. ACO 2,3,1, S. 6-7. Hinschius, S. 600. (9va-11ra) ›Epistola Leonis pape ad Iulianum episcopum contra euticene impietatis errorem III.‹ Epistola 35. Licet per eos [!] quos ab urbe. ACO 2,4, S. 6-8. Hinschius, S. 575-576. (11ra-11va) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad Theodosium augustum de legatis quos vice sua destinavit ad synodum Ephesinam contra errores Euticetis. VII‹. Epistola 29. Quantum rebus. ACO 2,4, S. 9-10. Hinschius, S. 576-577. (11va-13ra) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad Pulcheriam augustam de hiis unde supra ad Theodosium augustum. VIII‹. Epistola 31. Quantum praesidii. ACO 2,4, S. 12-15. Hinschius, S. 570-572. (13ra-13vb) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad Ephesinam synodum in qua congregatos provocat episcopos Euticetis blasphemias condempnare. IX‹. Epistola 33. Religiosa clementissimi. ACO 2,4, S. 15-16. Hinschius, S. 600-601. (13vb-16ra) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad clerum ac plebem Constantinopolitane urbis. X‹. Epistola 59. Licet de his que in concilio. ACO 2,4, S. 34-37. Hinschius, S. 572-574. (16ra-17rb) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad Theodosium augustum de secunda synodo Ephesina in qua Euticetis heresis quorundam episcoporum pravo intellectu adiuta est. Unde hortatur eundem augustum ut prisce fidei constitucio ab eis non violetur sed dei sacerdotes tocius orbis adunentur. XI‹. Epistola 44. Litteris clementie vestre. ACO 2,4, S. 19-21. Hinschius, S. 601-602. (17rb-18ra) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad Pulcheriam augustam contra eandem secundam synodum Ephesinam ut eius errores in alia synodo retractarentur. XII‹. Epistola 45. Si epistole que in fidei causa. ACO 2,4, S. 23-25. Hinschius, S. 602. (18ra-b) ›Item Leonis pape ad Pulcheriam augustam pro hiis de quibus superius postulavit. XIII‹. Epistola 60. Gaudere me plurimum. ACO 2,4, S. 29. Hinschius, S. 602-603. (18rb-18vb) ›Item eiusdem Leonis pape exhortatoria ad Martianum et Faustum presbiteros de dampnatione Ephesini 2i concilii. XIIII‹. Epistola 61. Bonorum operum. ACO 2,4, S. 28. Hinschius, S. 603. (18vb-20ra) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad Theodosium augustum ubi scribit ut id quod de incarnatione filii dei ab Anatholio Constantinopolitano episcopo predicatur agnoscat et universale concilium in Ytalia fiat. XV‹. Epistola 69. Per omnes quidem vestre pietatis epistolas. ACO 2,4, S. 30-31. Hinschius, S. 603-604. (20ra-20va) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad Pulcheriam augustam pro hiis que superius Theodosium augustum postulavit. XVI‹. Epistola 70. Gaudeo fidei clementie. ACO 2,4, S. 29-30. Hinschius, S. 604. (20va-21ra) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad Faustum Martianum ceterosque presbiteros. XVII‹. Epistola 71. Causa fidei in qua salus. ACO 2,4, S. 31-32. Hinschius, S. 605. (21ra-21vb) ›Eiusdem Leonis pape ad Pulcheriam augustam in qua gratias agit quod Nestorianam et Euticianam heresim fidei defensione destruxit. XVIII‹. Epistola 79. Quod semper de sancta pietatis vestre mente. ACO 2,4, S. 37-38. Hinschius, S. 605-606. (21vb-23ra) ›Epistola eiusdem ad Anatholium constantinopolitanum episcopum. XIX‹. Epistola 80. Gaudemus in domino. ACO 2,4, S. 38-40. Hinschius, S. 606. (23ra-23va) ›Epistola Leonis pape ad Marcianum augustum ubi inter cetera pro defensione fidei catholice imperatori gratulatur. XX‹. Epistola 82. Quamvis Constantinopolitanos clericos. ACO 2,4, S. 41. Hinschius, S. 607. (23va-24rb) ›Epistola Leonis pape ad Marcianum augustum ubi inter cetera pro defensione fidei catholice imperatori gratulatur. XXI‹. Epistola 83. Multam mihi fiduciam. ACO 2,4, S. 42-43. Hinschius, S. 607-608. (24rb-25ra) ›Epistola Leonis pape ad Anatholium Constantinopolitanum episcopum de hiis qui hereticorum erroribus metu non voluntate implicantur ut per satisfactionem in ecclesiam incipiantur. XXII‹. Epistola 85. Licet sperem dilectionem. ACO 2,4, S. 44-45. Hinschius, S. 608. (25ra-25vb) ›Item eiusdem Leonis pape ad Martianum augustum de directa vicis sue legatione Constantinopolim pro Calcedonensi concilio faciendo. XXIII‹. Epistola 90. Poposceram quidem. ACO 2,4, S. 48. Hinschius, S. 608-609. (25vb-26va) ›Epistola eiusdem Leonis ad synodum Calcedonensem ubi hortatur per legatos suos dei sacerdotes ut secundum scripturas cuncta disponerent‹. Epistola 93. Optaveram quidem. ACO 2,4, S. 51-53. Hinschius, S. 609. (26va-28ra) ›Item epistola eiusdem Leonis pape ad Marcianum augustum ubi de gratulatur fide que in Calcedonense concilio gestum de Anatholio Constanipolitano episcopo qui in eodem Alexandrinas et Antiochenas ecclesias contra constituta per ambitum sibi voluit subiugare. XXV‹. Epistola 104. Magno munere. ACO 2,4, S. 55-57. Hinschius, S. 609-610. (28ra-30ra) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad Anatholium Constantinopolitanum episcopum ubi in primis eumdem de filio dei in Calcedonensi concilio laudat deinde arguit quod contra Nycenam synodum Alexandrinam et Antiochenam ecclesias sibi subdere voluit. XXVI‹. Epistola 106. Manifestato sicut optavimus. ACO 2,4, S. 59-62. Hinschius, S. 610-611. Bis solubilis. Es folgt der Text Nulla sibimet ... bis Ende (s. Edition ACO). (30ra-32va) ›Item epistola Leonis pape ad Theodericum [!] episcopum Cypri post Calcedonense concilium. XXVII‹. Epistola 120. Remeantibus ad nos. ACO 2,4, S. 78-81. Hinschius, S. 565-567. (32va-33va) ›Epistola Eusebii Mediolanensis episcopi per quam fidei eius quam ad orientem direxerat assertionem cum aliis episcopis consentiens subscripserunt ‹. Epistola 97. Reversis domino annuente. PL 54, Sp. 945-959. Hinschius, S. 567-568. (33va-34vb) ›Epistola Ravennii aliorumque episcoporum Gallorum ad Leonem papam fidei eius quam ad orientem [!] direxit laudem dicens. XXIX‹. Epistola 99. Perlata ad nos. PL 54, Sp. 966-968. Hinschius, S. 568-569. (34vb-36ra) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad Iuvenalem Iherosolimitanum episcopum. XXX‹. Epistola 139. Acceptis dilectionis tue. ACO 2,4, S. 91-93. Hinschius, S. 569-570. (36ra-36vb) ›Item epistola Leonis pape ad Martianum augustum ubi gratias agit quod per Calcedondense concilium pax ecclesie catholice reddita sit. XXXI‹. Epistola 115. Multa mihi in omnibus. ACO 2,4, S. 67-68. Hinschius, S. 582-583. (36vb-37va) ›Item epistola Leonis ad episcopos qui in sancta synodo Calcedonense congregati fuerunt directa. XXXII‹. Epistola 114. Omne quidem fraternitatem. ACO 2,4, S. 70-71. Hinschius, S. 577. (37va-38rb) ›Epistola Leonis pape ad Marcianum augustum scribit de exilio Euticetis ut ad secreciora loca eum transferret quia ubi positus erat adhuc prava docebat. XXXIII‹. Epistola 134. Quod sepissime. ACO 2,4, S. 87-88. Hinschius, S. 583-584. (38rb-39rb) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad Anatholium episcopum per Nectarium agentem in rebus directa. XXXIIII‹. Epistola 135. Si firmo incommutabilique. ACO 2,4, S. 88-89. Hinschius, S. 580. (39rb-40rb) ›Item eiusdem Leonis pape ad Martianum augustum De Proterio Alexandrino episcopo ... Leonis XXXV‹. Epistola 130. Puritatem fidei. ACO 2,4, S. 83-84. Hinschius, S. 583. (40rb-44ra) ›Item epistola eiusdem Leonis pape ad Palestinos episcopos. XXXVI‹. Epistola 124. Sollicitudine mea quam universali. ACO 2,4, S. 159-163. Hinschius, S. 574 bis cernentium. Danach folgt der Text wie in Epistola 41 in PL 130, Sp. 820-824. (44ra-44vb) ›Item epistola eiusdem Leonis pape ad Anatholium episcopum per Patricium diaconum missa. XXXVII‹. Epistola 163. Lectis dilectionis tue. ACO 2,4, S. XXXXIIII. Hinschius, S. 579. (44vb-46rb) ›Item epistola eiusdem Leonis pape ad Leonem augustum per Filoxenum agentem in rebus directa. XXXVIII‹. Epistola 162. Multo gaudio mens. ACO 2,4, S. 105-107. Hinschius, S. 578-579. (46rb-47rb) ›Eiusdem Leonis pape ad Anatholium episcopum. XXXIX‹. Epistola 155. Diligentiam necessarie sollicitudinis. ACO 2,4, S. 100-101. Hinschius, S. 577-578. (47rb-57rb) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad Leonum [!] augustum. XL‹. Epistola 165. Promisisse me. ACO 2,4, S. 113-119. Hinschius, S. 584-591. (57rb-64ra) ›Eiusdem Leonis pape ad Turibium Aruscicensem episcopum‹. Epistola 15. Quam laudabiliter pro. Sermons and letters against the Manichaeans. Selected fragments. St. Leo the Great. Introduction, texts and translations, excursus, appendices, and indices, by H. G. Schipper und J. van Oort, Turnhout 2000 (Corpus fontium Manichaeorum. Series Latina 1), S. 50-76. Hinschius, S. 591-596. (64ra-64vb) ›Epistola eiusdem Leonis ad episcopos per Ytaliam quod plurimi Manicheorum vigilantia pape Leonis in urbe Romadeiecti sunt. XLII‹. Epistola 7. In consortium vos. Sermons and letters against the Manichaeans (wie o.), S. 46-48. Hinschius, S. 596-597. (64vb-66ra) ›Item epistola eiusdem Leonis pape ad Aquilegium [!] episcopum. XLIII‹. Epistola 1. Relatione sancti fratris. PL 54, Sp. 593-597. Hinschius, S. 574-575. (66ra-67rb) ›Item epistola Leonis pape ad Doroleum [!] Beneventanum episcopum‹. Epistola 19. Iudicium quod de te. PL 54, Sp. 709-714. (67rb-71ra) ›Item epistola Leonis pape ad universos episcopos per Siciliam constitutos‹. Epistola 16. Divinis preceptis. PL 54, Sp. 695-704. Hinschius, S. 611-614. (71ra-72va) ›Eiusdem Leonis ad episcopos per universam provinciam constitutos‹. Epistola 4. Ut nobis gratulationem. H. Wurm, Decretales selectae ex antiquissimis Romanorum Pontificum epistulis decretalibus, in Apollinaris 12 (1939), S. 82-93. Hinschius, S. 614-615. (72va-73rb) ›Item eiusdem Leonis ad Ianuarium episcopum quod omnis cuiuslibet ordinis clericus qui catholicam fidem deserens heretice se communioni miscuerit si ad ecclesiam conversus in eo gradu quo erat sine promotione permanet. XLVII‹. Epistola 18. Lectis fraternitatis tue. PL 54, Sp. 706-709. Hinschius, S. 615. (73rb-77ra) ›Eiusdem Leonis pape ad Rusticum Narbonensem episcopum‹. Epistola 167. PL 54, Sp. 1197-1209. Hinschius, S. 615-618. (77ra-78rb) ›Item Leonis pape ad Theodorum foriuliensem episcopum ut hiis qui in exitu sunt paenitentia et communio non negetur‹. Epistola 108. Sollicitudinis quidem tue. PL 54, Sp. 1011-1014. Hinschius, S. 625-626. (78rb-82rb) ›Eiusdem Leonis ad Anastasium Thessalonicensem episcopum‹. Epistola 14. Quanta fraternitati. PL 54, Sp. 666-677. Hinschius, S. 618-620. (82rb-84ra) ›Epistola Leonis pape ad Nicetam Aquilegensem episcopum‹. Epistola 159. Regressus ad nos. PL 54, Sp. 1135-1140. Hinschius, S. 620-621. (84ra-88ra) ›Eiusdem Leonis pape ad episcopos per Cesariensem Mauritaniam constitutos‹. Epistola 12. Cum de ordinationibus. PL 54, Sp. 656-663. Hinschius, S. 621-625. (88ra-88vb) ›Epistola eiusdem Leonis pape ad Leonem [!] Ravennatem episcopum‹. Epistola 166. Frequenter quidem. PL 54, Sp. 1191-1196. Hinschius, S. 626-627. (88vb-90rb) ›Item epistola Leonis pape ad Dioscorum Alexandrinum episcopum‹. Epistola 9. Quantum dilectionis tue. PL 54, Sp. 624-627. Hinschius, S. 627. (90rb-91ra) ›Epistola Leonis pape de privilegiis chorepiscoporum sive presbiterorum ad universos Germanie atque Gallie ecclesiarum episcopos LV‹. Epistola spuria. Cum in dei nomine in Romana ecclesia. Vgl. PL 54, Sp. 1238. Hinschius, S. 628. (91ra-91vb) ›Item epistola Leonis pape ad universos episcopos per Campaniam Samnium et Picenum constitutos‹. Epistola 168. Magna indignatione commoveor. PL 54, Sp. 1209-1211. Hinschius, S. 629.

91vb-94vb Hilarus papa: Epistolae. Edition: Epistolae Romanorum pontificum genuinae et quae ad eos scriptae sunt a S. Hilaro usque ad Pelagium II, rec. et ed. A. Thiel. 2. Nachdr. der Ausg. Braunsberg, 1867-1868. Hildesheim 2004. Hinschius. Literatur: CPL 1662. (91vb-93ra) ›Incipit Hilari pape synodale decretum‹. Epistola 15. Quoniam religiosus. Hinschius, S. 630. Epistolae Romanorum pontificum (wie o.), S. 161-162. (93ra-94rb) ›Epistola eiusdem Hilari pape ad Ascanium et universos Tarraconensis provincie episcopos‹. Epistola 16. Postquam litteras vestre dilectionis. Epistolae Romanorum pontificum genuinae (wie o.), S. 165-169. Hinschius, S. 631. (94rb-94vb) ›Epistola Hilari pape ad eunden Ascanium Tarraconensem episcopum de hiis que superius scripta sunt‹. Epistola 17. Divine circa nos … — Epistolae Romanorum pontificum genuinae (wie o.), S. 169-170. Hinschius, S. 631-632. ›Deo gratias‹.

95r-96v leer (liniiert). Nicht foliiert.

IIIr-IVv leer.


Abgekürzt zitierte Literatur

Bibliotheksstempel Bibliotheksstempel. Besitzvermerke von Bibliotheken in der Bundesrepublik Deutschland, hrsg. von A. Jammers, Wiesbaden 1998 (Beiträge aus der Staatsbibliothek zu Berlin - Preußischer Kulturbesitz 6)
CPL Clavis patrum Latinorum, hrsg. von E. Dekkers, Steenbrugge u.a. 31995 (Corpus Christianorum. Series Latina)
EBDB Einbanddatenbank (http://www.hist-einband.de/, besonders die Sammlung Wolfenbüttel)
Göttingen 2 Die Handschriften in Göttingen, Bd. 2: Universitäts-Bibliothek: Geschichte, Karten, Naturwissenschaften, Theologie, Handschriften aus Lüneburg, beschrieben von W. Meyer, Berlin 1893 (Verzeichniss der Handschriften im Preussischen Staate, Abt. 1: Hannover. Bd. 1: Die Handschriften in Göttingen 2)
Hinschius P. Hinschius, Decretales Pseudo-Isidorianae et Capitula Angilramni, Leipzig 1863
PL Patrologiae cursus completus. Series Latina, Bd. 1–221, hrsg. von J. P. Migne, Paris 1844–1865

Beschreibung erstellt im Rahmen des Projektes Katalogisierung der abendländischen mittelalterlichen Handschriften der SUB Göttingen Lateinische Handschriften Teil II.
Dieses Dokument steht unter einer Creative Commons Namensnennung-Weitergabe unter gleichen Bedingungen 3.0 Deutschland Lizenz (CC BY-SA). Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel (Nutzungshinweise)