<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" version="5.0" xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 http://diglib.hab.de/rules/schema/mss/v1.0/cataloguing.xsd" xml:lang="deu" xml:id="mss_ki-ub-bord-58c_tei-msDesc_Schnabel">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title>Beschreibung der Handschrift Kiel, Universitätsbibliothek, Cod. ms. Bord. 58C</title>
                <respStmt>
                    <resp>Katalogisiert durch </resp>
                    <name type="person">Kerstin Schnabel</name>
                </respStmt>
                <funder>Gefördert durch die <orgName key="DFG">Deutsche Forschungsgemeinschaft</orgName> im Rahmen des Programms <ref target="http://www.dfg.de/foerderung/programme/infrastruktur/lis/lis_foerderangebote/erschliessung_digitalisierung/index.html">Erschließung und Digitalisierung handschriftlicher und gedruckter Überlieferung</ref>
                </funder>
            </titleStmt>
            <editionStmt>
                <edition>Elektronische Ausgabe nach TEI P5</edition>
                <respStmt>
                    <resp>TEI-P5 konforme Kodierung durch </resp>
                    <name type="person">Kerstin Schnabel</name>
                    <name type="org">Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</name>
                </respStmt>
            </editionStmt>
            <publicationStmt>
                <publisher>
                    <name type="org">Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</name>
                    <ptr target="http://www.hab.de"/>
                </publisher>
				<!--<date when="2013-mm-dd" type="issued">dd.mm.2013</date>-->
				<!--<date when="" type="digitised"/>-->
                <distributor>Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</distributor>
                <availability status="restricted">
                    <p>Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel (<ref target="http://diglib.hab.de/?link=012">copyright information</ref>)</p>
                </availability>
                <pubPlace>
					<!--<ptr type="urn" cRef="urn:nbn:de:gbv:23:mss/ed0000$$"/>-->
					<!--<ptr type="purl" target="http://diglib.hab.de/mss/ed0000$$/start.htm"/>-->
					<!--<ptr type="thumbnailForPresentations" target="http://diglib.hab.de/mss/ed0000$$/thumbs/00001.jpg"/>-->
                </pubPlace>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <p>Neukatalogisiert durch <persName>Kerstin Schnabel</persName>.</p>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
        <encodingDesc>
            <projectDesc>
                <p>Beschreibung erstellt im Rahmen des Projektes <name type="project">Katalogisierung der Bordesholmer Handschriften in der Universitätsbibliothek Kiel</name>.</p>
            </projectDesc>
        </encodingDesc> 
		<!--
			<revisionDesc>
				<change who="" date=""></change>
			</revisionDesc>
		-->
    </teiHeader>
    <text>
        <body>
            <msDesc xml:id="ki-ub-bord-58c_tei-msDesc_Schnabel" xml:lang="deu">
                <msIdentifier>
                    <settlement>Kiel</settlement>
                    <institution>Christian-Albrechts-Universität zu Kiel</institution>
                    <repository rend="UB">Universitätsbibliothek</repository>
                    <collection>Bordesholmer Handschriften</collection>
                    <idno sortKey="ki_ub_bord-058c">Cod. ms. Bord. 58C</idno>
                </msIdentifier>
                <head>
                    <title>Adrianus de Mera. Michael Francisci de Insulis. Clemens Lossow. Speculum rosariorum Jesu et Mariae. Legenda s. Annae. Psalterium maius BMV</title>
                    <origPlace>Norddeutschland (Lübeck?)</origPlace>
                    <origDate notBefore="1475" notAfter="1500">1475–1500</origDate>
                </head>
                <msContents>
                    <textLang mainLang="lat"/>
                    <msItem n="1">
                        <note>
                            <locus from="Ir" to="Iv">Ir–v</locus> leer.</note>
                        <msItem>
                            <locus from="IIr">IIr</locus>
                            <title>Inhaltsverzeichnis</title>
                            <rubric xml:lang="lat">Infra scripta continentur in isto libro</rubric>
                            <incipit xml:lang="lat">Instructorium in rosarium</incipit>
                            <explicit xml:lang="lat">Insigne exemplum de beatissime virginis Marie rosario sive psalterio</explicit>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <title type="sub">Schreibereintrag</title>
                            <quote xml:lang="lat">O amorosissima virgo Maria pia patrona in <rs type="place" ref="#bordesholm">Bardesholm</rs> ora pro fratre <rs type="person" role="scribe" ref="#johannes_nese">Johanne Nesen</rs> presbitero professo nato de <rs type="place" ref="#plön">Plone</rs> et quondam plebanus in <rs type="place" ref="#brügge_holstein">Brugghe</rs>, in <rs type="place" ref="#neumünster">Nigemonstere</rs>, in <rs type="place" ref="#kiel">Kyl</rs>. Oretis dominum deum pro eo unum ave Marie</quote>
                        </msItem>
                        <note>Unten die dreizackige Forke begleitet von zwei Sternen als Erkennungszeichen des Johannes Nese mit zwei Dudelsäcken, dazu die Unterschrift: <quote xml:lang="lat">Ovidius Naso, Johannes cum Naso, nasonem petito</quote>. – <locus from="IIv">IIv</locus> leer. </note>
                    </msItem>
                    <msItem n="2">
                        <locus from="1r" to="11v">1r–11v</locus>
                        <author ref="#adrianus_de_mera">Adrianus de Mera</author>
                        <title>Instructorium de psalterio sponsi et sponsae, videlicet Jesu Christi ac beatae Mariae virginis</title>
                        <title type="sub">Prooemium</title>
                        <rubric>Incipit prohemium in instructorium psalterii sponsi et sponse Ihesu Christi et virginis Marie magistri et doctoris Adriani de Mera ordinis predicatorum in <rs type="place" ref="#wismar">Wismaria</rs> quondam prioris</rubric>
                        <incipit xml:lang="lat">Qui hoc mare magnum et spatiosum in quo sunt reptilia <gap/>
                        </incipit>
                        <msItem>
                            <locus from="2r">2r</locus>
                            <title type="sub">Textus</title>
                            <rubric xml:lang="lat">Sequitur instructorium pro psalterio virginis Marie</rubric>
                            <incipit xml:lang="lat">
                                <ref type="biblical" cRef="Ps_150,4">Laudate eum in psalterio</ref>. Quoniam in sponsi et sponse laudibus Ihesu Christi et dulcissime virginis Marie tota est hominum salus</incipit>
                            <explicit xml:lang="lat">et in futuro per gloriam feliciter perducat</explicit>
                            <finalRubric xml:lang="lat">Amen. Et sic est finis in nomine domini</finalRubric>
                        </msItem>
                        <decoNote>In der anfänglichen Q-Initiale über sechs Zeilen das Wappen des Johannes Nese in einem Schild, daneben das Zeichen für das Jahr <date>1497</date>.</decoNote>
                        <note>Ungedruckt.</note>
                        <listBibl>
                            <head>Literatur</head>
                            <bibl>
                                <abbr>Axters <hi rend="normal">Bibliotheca</hi>
                                </abbr>, 26f.</bibl>
                        </listBibl>
                    </msItem>
                    <msItem n="3">
                        <locus from="12r" to="25v">12r–25v</locus>
                        <author ref="#michel_ françois">Michael Francisci de Insulis</author>
                        <title>Quodlibet de veritate fraternitatis rosarii</title>
                        <rubric xml:lang="lat">Sequitur determinatio quodlibetalis facta Colonie in scholis arcium anno domini <date>M<hi rend="sup">o</hi> CCCC<hi rend="sup">o</hi> LXXV<hi rend="sup">o</hi> XX<hi rend="sup">a</hi> die decembris</date> per fratrem Michaelem Francisci conventus Insulensis ordinis predicatorum sacre theologie professorem tunc temporis in conventu Coloniensi prefati ordinis regentem</rubric>
                        <incipit xml:lang="lat">Primum quodlibetum. Cum David dicat particeps ego sum omnium timencium te quid necesse fuit de beate virginis rosario fraternitatem instituere. Responsurus ad hoc quodlibetum ordinavi</incipit>
                        <explicit xml:lang="lat">dignetur Cristus Ihesus qui apud nos triginta tribus annis quasi alienus fuit et peregrimus. Non ergo habeamus hic manentem civitatem sed futuram inquiramus</explicit>
                        <finalRubric xml:lang="lat">Et sic est finis huius rosarii</finalRubric>
                        <note>1. Auflage des Quodlibet, welche ohne Approbation von Michael Francisci veröffentlicht wurde. </note>
                        <listBibl>
                            <head>Druck</head>
                            <bibl>
                                <abbr>GW</abbr>
                                <ref target=" http://gesamtkatalogderwiegendrucke.de/docs/GW10259.htm">10259</ref>.</bibl>
                        </listBibl>
                        <listBibl>
                            <head>Literatur</head>
                            <bibl>
                                <abbr>Axters <hi rend="normal">Bibliotheca</hi>
                                </abbr>, 71–74.</bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>Klinkhammer</abbr>, 88.</bibl>
                            <bibl>
                                <author>S. Schmidt</author>, Die Entstehung der Kölner Rosenkranzbruderschaft von 1475, in: Der heilige Rosenkranz. Eine Ausstellung der Diözesan- und Dombibliothek Köln zum Rosenkranzjahr 2003, hrsg. von <editor>M. Schiffer</editor>, Köln 2003 (Libelli Rhenani 5), 46 Anm. 5, 56.</bibl>
                            <bibl>
                                <author>H. C. Scheeben</author>, Michael Francisci ab Insulis O. P., Quodlibet de veritate fraternitatis rosarii, in: Archiv der deutschen Dominikaner 4 (1951), 97–162 (Hs. erwähnt S. 98).</bibl>
                        </listBibl>
                    </msItem>
                    <msItem n="4">
                        <locus from="25v" to="26r">25v–26r</locus>
                        <author ref="#alexander_forliviensis">Alexander Forliviensis</author>
                        <title>Copia bullae indulgentiarum a legato Alexandro Forliviensi omnibus fratribus et sororibus de Rosario sanctae Mariae concessarum</title>
                        <incipit xml:lang="lat">Allexander dei et appostolice sedis gratia episcopus Forliviensis cum pleno legati</incipit>
                        <explicit xml:lang="lat">Datum <rs type="place" ref="#köln">Colonie</rs> anno incarnationis dominice <date when="1476-03-10">M<hi rend="sup">o</hi> CCCC<hi rend="sup">o</hi> LXXVI<hi rend="sup">o</hi> indictione nona die vero decima mensis Marcii</date> pontificatus sanctissimi in Cristo patris et domini nostri domini Sixti divina providentia papae quarti anno quinto</explicit>
                        <finalRubric xml:lang="lat">Copia approbationis et confirmationis atque concessarum indulgentiarum pro fraternitate beate Marie virginis de rosario per reverendissimum in Christo patrem et dominum Alexandrum episcopum Forliviensem sancte sedis apostolice per Germaniam legatum</finalRubric>
                        <note>An den vorherigen Text angehängt.</note>
                        <listBibl>
                            <head>Druck</head>
                            <bibl>
                                <abbr>GW</abbr>
                                <ref target=" http://gesamtkatalogderwiegendrucke.de/docs/GW10259.htm">10259</ref>, </bibl>
                            <bibl>
                                <ref target="http://gesamtkatalogderwiegendrucke.de/docs/M39205.htm">M39205</ref> und öfter.</bibl>
                        </listBibl>
                        <listBibl>
                            <head>Literatur</head>
                            <bibl>
                                <abbr>Militzer <hi rend="normal">Quellen</hi>
                                </abbr>, 524f.</bibl>
                        </listBibl>
                    </msItem>
                    <msItem n="5">
                        <locus from="26r" to="27r">26r–27r</locus>
                        <author ref="#sixtus IV_papa">Sixtus IV papa</author>
                        <title>Bulla de psalterio et rosario christiferae virginis Mariae</title>
                        <rubric xml:lang="lat">Incipit copia bulle confirmacionis et indulgenciarum psalterii virginis Marie pape Sixti quarti anno domini <date>1479</date>
                        </rubric>
                        <incipit xml:lang="lat">Sixtus episcopus servus servorum dei ad perpetuam rei memoriam. Ea que ex fidelium devocione ad dei omnipotentis et gloriose virginis Marie laudem et gloriam pie ordinata sunt</incipit>
                        <explicit xml:lang="lat">ac beatorum Petri et Pauli apostolorum eius se noverit incursurum. Datum Romae apud sanctum Petrum <date when="1479-05-08">anno incarnationis dominice millesimo quadringentesimo septuagesimo nono octavo ydus Maii</date> pontificatus nostri anno octavo</explicit>
                        <note>Hinter der Rubik in roter Tinte das Zeichen für das Jahr <date>1497</date> und <quote>rubricatum est</quote>.</note>
                        <listBibl>
                            <head>Druck</head>
                            <bibl>
                                <abbr>GW</abbr>
                                <ref target=" http://gesamtkatalogderwiegendrucke.de/docs/GW10259.htm">10259</ref>, </bibl>
                            <bibl>
                                <ref target="http://gesamtkatalogderwiegendrucke.de/docs/M39205.htm">M39205</ref> und öfter.</bibl>
                            <bibl>Magnum Bullarium Romanum a Leone M. usque ad Benedictum XIII, hrsg. von <editor>L. Cherubini</editor>, Luxemburg 1727, T. 1, 418.</bibl>
                        </listBibl>
                        <listBibl>
                            <head>Literatur</head>
                            <bibl>
                                <author>W. Wessel</author>, Die Rosenkranzbullen Sixtus IV., in: Der heilige Rosenkranz, 77f.</bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>LMA</abbr>7, 1944.</bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>Militzer <hi rend="normal">Quellen</hi>
                                </abbr>, 524f.</bibl>
                        </listBibl>
                    </msItem>
                    <msItem n="6">
                        <locus from="27r" to="44v">27r–44v</locus>
                        <author ref="#clemens_lossow">Clemens Lossow</author>
                        <title>Rosarius b. Mariae virginis seu sermones VII de rosario BMV</title>
                        <rubric xml:lang="lat">Incipit rosarius beate Maria virginis collectus per fratrem Clementem</rubric>
                        <incipit xml:lang="lat">Universis et singulis Christi cultoribus et virginis gloriose laudatoribus honoremque sanctorum sicientibus frater Clemens Losow</incipit>
                        <explicit xml:lang="lat">ad laudem gloriose virginis cui laus sit et graciarum actio de omnibus beneficiis ab ea nobis collatis et conferendis. Amen</explicit>
                        <finalRubric xml:lang="lat">Explicit rosarius beate Marie virginis septem sermonibus predicabilibus terminatum per me <rs type="person" role="scribe" ref="#johannes_nese">Johannem Nesen</rs> de <rs type="place" ref="#plön">Plone</rs> anno etc. <date>1496</date>
                        </finalRubric>
                        <note>Mit dem Zeichen für das Jahr 1496.</note>
                        <listBibl>
                            <head>Druck</head>
                            <bibl>
                                <abbr>GW</abbr>
                                <ref target="http://gesamtkatalogderwiegendrucke.de/docs/M18783.htm">M18783</ref>, 1r–14v.</bibl>
                        </listBibl>
                        <listBibl>
                            <head>Literatur</head>
                            <bibl>
                                <abbr>Kaeppeli</abbr>Nr. 731 (Hs. erwähnt).</bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>Dörfler-Dierken</abbr>, 315.</bibl>
                            <bibl>
                                <author>G. Abb</author>
                                <author>G. Wentz</author>, Das Bistum Brandenburg, Berlin 1929 (Germania sacra 1,1), 396.</bibl>
                            <bibl>
                                <author>K.-B. Springer</author>, Brandenburg/Havel, in: Brandenburgisches Klosterbuch. Handbuch der Klöster, Stifte und Kommenden bis zur Mitte des 16. Jahrhunderts, hrsg. von <editor>H.-D. Heimann</editor> u. a., Berlin 2007 (Brandenburgische historische Studien 14), Bd. 1, 290.</bibl>
                        </listBibl>
                    </msItem>
                    <msItem n="7">
                        <locus from="44r" to="129r">44v–129r</locus>
                        <title>Speculum rosariorum Jesu et Mariae</title>
                        <rubric xml:lang="lat">Speculum rosariorum Ihesu et Marie in quo plura salutaria continentur. Tabula materiarum in opusculo contentarum</rubric>
                        <msItem>
                            <locus from="49v">49v</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">Incipit prologus in speculum rosarii Marie virginis</rubric>
                            <incipit xml:lang="lat">Dum occasione salutiferi mellifluique psalterii ac rosarii deifere et gloriosissime virginis Marie regine celorum advocate peccatorum <gap/>
                            </incipit>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="51v">51v</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">Incipit speculum rosarii Marie. Capitulum primum.</rubric>
                            <incipit xml:lang="lat">Presens igitur opusculum aggrediens voluit collector ante omnia de domino nostro Ihesu Christo scribere</incipit>
                            <explicit xml:lang="lat">ab omnia creatura. Qui cum deo patre vivit et regnat <gap/> per infinita seculorum secula. Amen</explicit>
                            <finalRubric xml:lang="lat">Explicit speculum rosariorum Jhesu et Marie</finalRubric>
                            <note>In roter Tinte <quote>
                                    <date>1497</date>
                                </quote> und das Zeichen für dieses Jahr.</note>
                        </msItem>
                        <note>Wahrscheinlich Abschrift von <bibl>
                                <abbr>GW</abbr>
                                <ref target="http://gesamtkatalogderwiegendrucke.de/docs/M42977.htm">M42977</ref>, a1r–z1r, oder <ref target=" http://gesamtkatalogderwiegendrucke.de/docs/M42975.htm">M42975</ref>.</bibl>
                        </note>
                        <listBibl>
                            <head>Literatur</head>
                            <bibl>
                                <abbr>Hamesse/Szyller</abbr> Nr. 13392 (Hs. erwähnt).</bibl>
                        </listBibl>
                    </msItem>
                    <msItem n="8">
                        <locus from="129v" to="136v">129v–136v</locus>
                        <title>Legenda seu vita s. Annae</title>
                        <rubric xml:lang="lat">Sequitur legenda seu vita beatissime Anne matris gloriosissime dei genitricis semperque virginis Marie ex diversis in unum collecta</rubric>
                        <incipit xml:lang="lat">Quoniam deiferam et gloriosissimam virginem Mariam fructuose matris sue Anne laudem et honorem ut laudem propriam appetere certum est</incipit>
                        <explicit xml:lang="lat">utriusque presentia in hora mortis gaudere mereamur per eundem dominum etc</explicit>
                        <filiation>Auch in <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-4">Cod. ms. Bord. 4</ref>, 166v–175r.</filiation>
                        <listBibl>
                            <head>Druck</head>
                            <bibl>
                                <abbr>GW</abbr>
                                <ref target="http://gesamtkatalogderwiegendrucke.de/docs/M42977.htm">M42977</ref>, z1r–con 1v, und <ref target=" http://gesamtkatalogderwiegendrucke.de/docs/M42975.htm">M42975</ref>.</bibl>
                        </listBibl>
                        <listBibl>
                            <head>Literatur</head>
                            <bibl>
                                <abbr>Dörfler-Dierken</abbr>, 268f., 284, unter Zuschreibung an einen anonymen Karmeliter.</bibl>
                        </listBibl>
                    </msItem>
                    <msItem n="9">
                        <locus from="136v" to="141r">136v–141r</locus>
                        <title>Informatio de rosario beatae virginis Mariae</title>
                        <rubric xml:lang="lat">Informatio pulchra et fide digna de rosario gloriose virginis Marie</rubric>
                        <incipit xml:lang="lat">Reverendissimi domini Hermannus archiepiscopus Coloniensis Johannes episcopus Leodiensis <gap/>
                        </incipit>
                        <msItem>
                            <incipit xml:lang="lat">
                                <ref type="biblical" cRef="Gn_12,13">Dic obsecro <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Cum mellifluo Bernardo non est quod magis delectat</incipit>
                            <explicit xml:lang="lat">O Mariam vitam presta puram iter para tutum ut videntes Ihesum semper colletemur quod nobis concedat Ihesus Marie filius</explicit>
                            <finalRubric>Amen</finalRubric>
                            <listBibl>
                                <head>Druck</head>
                                <bibl>
                                    <abbr>GW</abbr>
                                    <ref target="http://gesamtkatalogderwiegendrucke.de/docs/M12070.htm">M12070</ref>.</bibl>
                            </listBibl>
                        </msItem>
                    </msItem>
                    <msItem n="10">
                        <locus from="141r" to="163v">141r–163v</locus>
                        <author ref="#ps.-bonaventura_sanctus">Ps.-Bonaventura</author>
                        <title>Psalterium maius beatae Mariae virginis</title>
                        <rubric xml:lang="lat">Prohemium Bonaventure in psalterium beate Marie semper virginis</rubric>
                        <incipit xml:lang="lat">
                            <ref type="biblical" cRef="Prv_4,8">Arripe illam <gap/>
                            </ref>. Gloriam in excelsis deo <gap/>
                        </incipit>
                        <msItem>
                            <locus from="142r">142r</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">Incipit psalterium beate Marie virginis compilatum per Bonaventuram in honorem genitricis domini nostri Ihesu Christi totius humani generis salvatoris</rubric>
                            <incipit xml:lang="lat">
                                <ref type="biblical" cRef="Ps_1,1">Beatus vir <gap reason="omitted"/>
                                </ref> qui diligit nomen tuum Maria virgo gracia animam eius comfortabit</incipit>
                            <explicit xml:lang="lat">ut eos quos purgatorius ignis examinat impetres refrigerium peccatoribus indulgentiam iustis perseverantiam nos quoque fragiles ab omnibus defende periculis</explicit>
                            <finalRubric xml:lang="lat">Finis huius psalterii beate virginis Marie</finalRubric>
                        </msItem>
                        <listBibl>
                            <head>Druck</head>
                            <bibl>
                                <abbr>GW</abbr>
                                <ref target="http://gesamtkatalogderwiegendrucke.de/docs/GW04799.htm">4799</ref>.</bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>Bonaventurae opera Peltier</abbr> 14, 199–222.</bibl>
                        </listBibl>
                        <listBibl>
                            <head>Literatur</head>
                            <bibl>
                                <abbr>Distelbrink</abbr> Nr. 185.</bibl>
                            <bibl>
                                <abbr>Meersseman</abbr> 2, 17.</bibl>
                        </listBibl>
                        <note>Vgl. auch <bibl>
                                <abbr>
                                    <hi rend="sup">2</hi>VL</abbr>1, 944.</bibl>
                        </note>
                    </msItem>
                    <msItem n="11">
                        <locus from="164r" to="166r">164r–166r</locus>
                        <title>Exemplum de rosario beatae Mariae virginis</title>
                        <rubric xml:lang="lat">Exemplum insigne de beatissime virginis Marie rosario</rubric>
                        <incipit xml:lang="lat">In Ytalia quodam tempore beato Dominico predicante fuit in eius predicacione quidam potens miles <gap/>
                        </incipit>
                        <filiation>Auch in <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-58">Cod. ms. Bord. 58</ref>, 96v–97v.</filiation>
                        <note> – <locus from="166v">166v</locus> leer. </note>
                    </msItem>
                </msContents>
                <physDesc>
                    <objectDesc form="codex">
                        <supportDesc material="chart">
                            <support>
                                <p>
                                    <material>Papier</material>
                                </p>
                                <p>Wasserzeichen: 
								<watermark>Ochsenkopf mit Augen, darüber einkonturige Stange, darüber Blume</watermark>:
								<bibl>
                                        <abbr>Piccard-Online</abbr>
                                        <ref type="Piccard-Online" cRef="65188">65188</ref>
                                    </bibl>, 
								<bibl>
                                        <abbr>Piccard-Online</abbr>
                                        <ref type="Piccard-Online" cRef="65185">65185</ref>
                                    </bibl> (beide <date>1476</date>). 
								
								<watermark>Ochsenkopf mit Augen, darüber zweikonturige Stange mit Krone und Blume</watermark>:
								<bibl>
                                        <abbr>Piccard-Online</abbr>
                                        <ref type="Piccard-Online" cRef="70822">70822</ref>
                                    </bibl> (<date>1478</date>, auch in <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-27">Cod. ms. Bord. 27</ref>, Teil II, <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-58">58</ref>, <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-58A">58A</ref> und <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-58B">58B</ref>),
								<bibl>
                                        <abbr>WZIS</abbr>
                                        <ref target="http://www.wasserzeichen-online.de/wzis/?ref=DE4860-Rep_V_18_296">DE4860-Rep_V_18_296</ref>
                                    </bibl> (<date>1479</date>, wie das vorherige WZ auch in <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-27">Cod. ms. Bord. 27</ref>, Teil II, <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-58">58</ref>, <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-58A">58A</ref> und <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-58B">58B</ref>). 
														
								<watermark>Buchstabe P, gebrochen, zweikonturig, mit Beizeichen</watermark>:
								<bibl>
                                        <abbr>Piccard-Online</abbr>
                                        <ref type="Piccard-Online" cRef="111159">111159</ref>
                                    </bibl> (<date>1494</date>).
								
								<watermark>Ochsenkopf mit Augen und Nasenlöchern, darüber Buchstabe T</watermark>:
								<bibl>
                                        <abbr>Piccard-Online</abbr>
                                        <ref type="Piccard-Online" cRef="72980">72980</ref>
                                    </bibl>, 
								<bibl>
                                        <abbr>Piccard-Online</abbr>
                                        <ref type="Piccard-Online" cRef="72974">72974</ref>
                                    </bibl>,
								<bibl>
                                        <abbr>Piccard-Online</abbr>
                                        <ref type="Piccard-Online" cRef="72975">72975</ref>
                                    </bibl> (alle drei <date>1497</date> und in <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-58B">Cod. ms. Bord. 58B</ref>).
								<watermark>Ochsenkopf mit Augen, darüber Schlange, darüber Kreuz</watermark>: 
								<bibl>
                                        <abbr>Piccard-Online</abbr>
                                        <ref type="Piccard-Online" cRef="70879">70879</ref>
                                    </bibl> (<date>1499</date>, auch in <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-58">Cod. ms. Bord. 58</ref> und <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-58B">58B</ref>),
								<bibl>
                                        <abbr>Piccard-Online</abbr>
                                        <ref type="Piccard-Online" cRef="70877">70877</ref>
                                    </bibl> (<date>1499</date>).
								
								<watermark>Ochsenkopf mit Augen, darüber zweikonturige Stange, darüber Blume</watermark>: nicht nachweisbar.
								<watermark>Ochsenkopf mit Augen, darüber zweikonturige Stange, darüber Blume, darunter Sparren</watermark>: nicht nachweisbar (auch in <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-27">Cod. ms. Bord. 27</ref>, Teil I, und <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-58B">58B</ref>.
							</p>
                            </support>
                            <extent>
                                <measure type="leavesCount" quantity="167">II, 167 Bl.</measure>
                                <dimensions type="leaf" unit="cm">
                                    <height>22,8</height>
                                    <width>15,5</width>
                                </dimensions>
                            </extent>
                            <foliation>Tintenfoliierung von der Hand des Schreibers <quote>1–169</quote>. Die beiden ersten Bl. ursprünglich ungezählt, dann moderne römische Bleistiftfoliierung, ansonsten zunächst vereinzelt, ab Bl. 77 (Zählfehler des Schreibers) durchgängig moderne Bleistiftfoliierung. </foliation>
                            <collation>
                                <formula> I (II). 13 VI (156). V+1 (167). </formula> Reste von <term>Reklamanten</term>, überwiegend abgeschnitten. </collation>
                        </supportDesc>
                        <layoutDesc>
                            <layout columns="1" writtenLines="28 31">
                                <p>
                                    <dimensions type="written" unit="cm">
                                        <height>16–17</height>
                                        <width>11–12</width>
                                    </dimensions>. 28–31 Zeilen.
							</p>
                            </layout>
                        </layoutDesc>
                    </objectDesc>
                    <handDesc hands="1">
                        <summary/>
                        <handNote script="bastarda" medium="ink" scope="sole">
                            <p>Gleichmäßige <term type="script">Bastarda</term> von der Hand des Bordesholmer Chorherrn <rs type="person" role="scribe" ref="#johannes_nese">Johannes Nese</rs>.</p>
                        </handNote>
                    </handDesc>
                    <musicNotation/>
                    <decoDesc>
                        <summary/>
                        <decoNote type="initial">Rubriziert. Lombarden über ein bis zwei Zeilen.</decoNote>
                    </decoDesc>
                    <bindingDesc>
                        <binding contemporary="true" notBefore="1451" notAfter="1500">
                            <p>Spätgotischer Holzdeckeleinband mit dunkelbraunem <material>Lederbezug</material>. Streicheisenlinien. Einzelstempel aus der Werkstatt <rs type="corporate" ref="#werkstatt_bordesholm_hauptwerkstatt">"Bordesholm Art der Hauptwerkstatt"</rs> (<bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                </bibl>
                                <ref type="ebdb" cRef="w000905">w000905</ref>) oder auch <rs type="corporate" ref="Lübeck Schwedischer Buchführer">"Lübeck Schwedischer Buchführer"</rs> (<bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                </bibl>
                                <ref type="ebdb" cRef="w004170">w004170</ref>): 
							<stamp>Laubstab mit Astgabel</stamp>: <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s031994">s031994</ref>.</bibl>
                                <stamp>Lilie, Lilienkreuz</stamp>: <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="s031993">s031993</ref>. </bibl>  
							Plattenstempel <stamp>Rautengerank, gefüllt mit Blattwerk</stamp>: <bibl>
                                    <abbr>EBDB</abbr>
                                    <ref type="ebdb" cRef="p000019">p000019</ref>
                                </bibl>.
							 
							Auf <locus from="VD">VD</locus> und <locus from="HD">HD</locus> jeweils ein Mittelbeschlag sowie Löcher von 2 x 4 Schonernägeln. 
							Am oberen Rand des <locus from="HD">HD</locus> vier Löcher von der entfernten Kettenöse im Leder. 
							Drei Doppelbünde. 
							Zwei Riemenschließen mit Fensterlager, Schließenhaken und Gegenblech.
							Blattweiser aus farbigem Papier an den Textanfängen auf <locus from="12r">12</locus>, <locus from="45r">45</locus>, <locus from="50r">50</locus>, <locus from="95r">95</locus>, <locus from="116r">116</locus>, <locus from="130r">130</locus>, <locus from="142r">142</locus>, auf <locus from="26r">26</locus> und <locus from="164r">164</locus> abgefallen. 
							Restauriert <date>1979</date>.</p>
                        </binding>
                    </bindingDesc>
                </physDesc>
                <history>
                    <summary/>
                    <origin>
                        <p>Geschrieben von dem Bordesholmer Chorherrn <rs type="person" role="scribe" ref="#johannes_nese">Johannes Nese</rs>. Es handelt sich wohl größtenteils um Abschriften von Lübecker Druckerzeugnissen. Da auch der Einband in einer Lübecker Werkstatt entstand, ist der Textaustausch mit diesem Ort wahrscheinlich.</p>
                    </origin>
                    <provenance>
                        <p/>
                    </provenance>
                    <acquisition>
                        <p>Im Verzeichnis von <date>1606</date> (<ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-2a">Cod. ms. Bord. 2a</ref>) betitelt mit <quote xml:lang="lat">Instructorium psalterii</quote>, im Verzeichnis von <date>1665</date> (<ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-1">Cod. ms. Bord. 1b</ref>) <quote xml:lang="lat">Adriani de Mera instructorium psalterii et sponsae, rosarium BMV</quote>.</p>
                    </acquisition>
                </history>
                <additional>
                    <adminInfo>
                        <recordHist>
                            <source>
                                <bibl>Die Bordesholmer Handschriften der Universitätsbibliothek Kiel, beschrieben von Kerstin Schnabel. Wolfenbüttel 2020</bibl>
                            </source>
                        </recordHist>
                    </adminInfo>
                    <listBibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Steffenhagen</abbr>Nr. CCC.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Ratjen</abbr>, 88f.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Krämer</abbr>, 99.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Klinkhammer</abbr>, 274.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Franck <hi rend="normal">Aufgeschlagen</hi>
                            </abbr>, 15 Anm. 45.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Schnabel</abbr>, 164, 171, 179–181, 185, 213, 631.</bibl>
                        <bibl>Digitalisat der UB Kiel <ref target="https://dibiki.ub.uni-kiel.de/viewer/resolver?urn=urn:nbn:de:gbv:8:2-860462">urn:nbn:de:gbv:8:2-860462</ref>.</bibl>
                    </listBibl>
                </additional>
            </msDesc>
        </body>
    </text>
</TEI>