<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" version="5.0" xsi:schemaLocation="http://www.tei-c.org/ns/1.0 http://diglib.hab.de/rules/schema/ER/v0.4/europeana-regia.xsd" xml:lang="deu" xml:id="mss_ki-ub-bord-95_tei-msDesc_Schnabel">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title>Beschreibung der Handschrift Kiel, Universitätsbibliothek, Cod. ms. Bord. 95</title>
                <respStmt>
                    <resp>Katalogisiert durch </resp>
                    <name type="person">Kerstin Schnabel</name>
                </respStmt>
                <funder>Gefördert durch die <orgName key="DFG">Deutsche Forschungsgemeinschaft</orgName> im Rahmen des Programms <ref target="http://www.dfg.de/foerderung/programme/infrastruktur/lis/lis_foerderangebote/erschliessung_digitalisierung/index.html">Erschließung und Digitalisierung handschriftlicher und gedruckter Überlieferung</ref>
                </funder>
            </titleStmt>
            <editionStmt>
                <edition>Elektronische Ausgabe nach TEI P5</edition>
                <respStmt>
                    <resp>TEI-P5 konforme Kodierung durch </resp>
                    <name type="person">Kerstin Schnabel</name>
                    <name type="org">Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</name>
                </respStmt>
            </editionStmt>
            <publicationStmt>
                <publisher>
                    <name type="org">Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</name>
                    <ptr target="http://www.hab.de"/>
                </publisher>
				<!--<date when="2013-mm-dd" type="issued">dd.mm.2013</date>-->
				<!--<date when="" type="digitised"/>-->
                <distributor>Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel</distributor>
                <availability status="restricted">
                    <p>Herzog August Bibliothek Wolfenbüttel (<ref target="http://diglib.hab.de/?link=012">copyright information</ref>)</p>
                </availability>
                <pubPlace>
					<!--<ptr type="urn" cRef="urn:nbn:de:gbv:23:mss/ed0000$$"/>-->
					<!--<ptr type="purl" target="http://diglib.hab.de/mss/ed0000$$/start.htm"/>-->
					<!--<ptr type="thumbnailForPresentations" target="http://diglib.hab.de/mss/ed0000$$/thumbs/00001.jpg"/>-->
                </pubPlace>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <p>Neukatalogisiert durch <persName>Kerstin Schnabel</persName>.</p>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
        <encodingDesc>
            <projectDesc>
                <p>Beschreibung erstellt im Rahmen des Projektes <name type="project">Katalogisierung der Bordesholmer Handschriften in der Universitätsbibliothek Kiel</name>.</p>
            </projectDesc>
        </encodingDesc> 
		<!--
			<revisionDesc>
				<change who="" date=""></change>
			</revisionDesc>
		-->
    </teiHeader>
    <text>
        <body>
            <msDesc xml:id="ki-ub-bord-95_tei-msDesc_Schnabel" xml:lang="deu">
                <msIdentifier>
                    <settlement>Kiel</settlement>
                    <institution>Christian-Albrechts-Universität zu Kiel</institution>
                    <repository rend="UB">Universitätsbibliothek</repository>
                    <collection>Bordesholmer Handschriften</collection>
                    <idno sortKey="ki_ub_bord-095">Cod. ms. Bord. 95</idno>
                </msIdentifier>
                <head>
                    <title>Wilkinus</title>
                    <origPlace>Norddeutschland</origPlace>
                    <origDate notBefore="1401" notAfter="1450">15. Jh., 1. Hälfte</origDate>
                </head>
                <msContents>
                    <textLang mainLang="lat"/>
                    <msItem n="1">
                        <locus from="1r" to="1v">1ra–1vb</locus>
                        <title>Inhaltsverzeichnis</title>
                        <incipit xml:lang="lat">De sancta Dorothea 2. De sancto Andrea. Barbare virginis 3. Nicolai episcopi. Conceptionis beate virginis <gap/> Innocentum 8</incipit>
                        <explicit xml:lang="lat">Lodiwicii 178</explicit>
                        <note>Am Anfang werden Festtage ohne die Angabe von Blattnummern aufgeführt. Sie sind nicht enthalten. </note>
                    </msItem>
                    <msItem n="2">
                        <locus from="1v" to="2v">1v–2v</locus>
                        <author ref="#jacobus_de_voragine">Jacobus de Voragine</author>
                        <title>Legenda aurea</title>
                        <title type="sub">De sancta Dorothea</title>
                        <incipit xml:lang="lat">
                            <w>
                                <supplied>G</supplied>loriosa</w> virgo et martir Dorothea ex patre Dorotheo et matre Theodora progenita ex nobili sanguine</incipit>
                        <explicit xml:lang="lat">perrexit ad Christum <gap reason="damage"/>
                        </explicit>
                        <bibl>
                            <abbr>BHL</abbr>2324, 2325.</bibl>
                    </msItem>
                    <msItem n="3">
                        <locus from="3r" to="6r">3r–6r</locus>
                        <title>De sancta Barbara</title>
                        <incipit xml:lang="lat">
                            <w>
                                <supplied>T</supplied>emporibus</w> Maximiani imperatoris filii Diocleciani qui regnavit anno ab incarnatione domini CC LXXXVII tanta fuit persecucio Christianorum</incipit>
                        <explicit xml:lang="lat">in eodem loco et eadem die quatrodecimo mensis decembris</explicit>
                        <bibl>
                            <abbr>BHL</abbr> 921j.</bibl>
                        <note> – <locus from="6v">6v</locus> leer. Danach drei ungezählte Bl. ebenfalls leer, das letzte der Länge nach zur Hälfte abgeschnitten. </note>
                    </msItem>
                    <msItem n="4">
                        <locus from="7r" to="187r">7ra–187rb</locus>
                        <author ref="#wilkinus">Wilkinus</author>
                        <title>Sermones de sanctis</title>
                        <note>Die Predigten sind parallel überliefert in <ref type="mss" cRef="lg-rb-theol-2f-69">Lüneburg, RB, Theol. 2° 69</ref>, 186–332 (<bibl>
                                <abbr>Lüneburg 2</abbr>, 131f.</bibl>, mit Hinweisen zum Autor). Aufgrund dieses Katalogisates sind elf Predigten bei <bibl>
                                <abbr>Schneyer/Hödl</abbr>
                            </bibl> nachgewiesen. Hier enthalten sind nur die Nummern 4–11, siehe auch <bibl>
                                <abbr>Schneyer <hi rend="normal">Wegweiser</hi>
                                </abbr>, 40</bibl>, mit Verweis auf <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-72">Cod. ms. Bord. 72</ref>, 3v. Teilweise können die Initien aufgrund des Erhaltungszustandes nicht oder nicht vollständig wiedergegeben werden.  Der Textvergleich mit der Lüneburger Handschrift ergab jedoch weitreichende Übereinstimmung. </note>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="7r" to="8r">7ra–8rb</locus>
                            <note>Der Anfang der Predigt fehlt, laut Inhaltsverzeichnis <quote xml:lang="lat">Iohannes ewangelista</quote>. Der lesbare Text beginnt <quote>
                                    <ref type="biblical" cRef="Sir_3,20">Quanto magnus es <gap reason="omitted"/>
                                    </ref>. Ex <gap reason="lacuna"/> ad verba <gap reason="lacuna"/> plena resondit <gap reason="lacuna"/>
                                </quote>
                            </note>
                            <note>Vgl. <ref type="altMs">Lüneburg, RB, Theol. 2° 69</ref>, 198va. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="8r" to="10v">8rb–10va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sanctis Innocentibus</rubric>
                            <note>(S11). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Mt_2,16">
                                    <w>
                                        <supplied>M</supplied>ittens</w> occidit <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Tarencius de eventibus in natura: <gap reason="lacuna"/> visu basilisci expositum fuerit ipsum confestim perimit et occidit</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="10v" to="13r">10va–13rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Silvestro</rubric>
                            <note>(S13). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Sir_38,1">
                                    <w>
                                        <supplied>H</supplied>onora</w> medicum propter necessitatem</ref>. Phylaretus de naturis morborum: Cum sol oritur medicina <sic>so</sic> opus est a langwidis est sumenda</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="13r" to="16r">13rb–16ra</locus>
                            <title type="sub">In circumcisione domini. (T8)</title>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">P<gap reason="lacuna"/> Philaretus <supplied>de naturis</supplied> morborum: Celum nubibus obductum refrigerium confert hiis qui exhaustis humoribus</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="16r" to="18r">16ra–18rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De epiphania domini</rubric>
                            <note>(T10). Der Anfang ist nicht erhalten, jedoch kurz darauf <quote xml:lang="lat">
                                    <gap reason="lacuna"/> sumit inicium impressiones aeris universi ut ait Alexander super tertium metheorum <gap/>
                                </quote> Vgl. <ref type="altMs">Lüneburg, RB, Theol. 2° 69</ref>, 203rb. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="18r" to="21r">18rb–21ra</locus>
                            <title type="sub">In epiphania domini</title>
                            <note>(T10). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Io_1,32">
                                    <w>
                                        <supplied>V</supplied>idi</w> spiritum descendentem <gap reason="omitted"/>
                                </ref>
                                <gap reason="lacuna"/>
                                <supplied>Plinius</supplied> in speculo naturali: Serpens <gap reason="lacuna"/> expedite transiliit <gap reason="lacuna"/> suum emittet</incipit>
                            <note>Vgl. <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 304 §368. </bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="21r" to="23r">21ra–23rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Fabiano et Sebastiano</rubric>
                            <note>(S17). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Ps_33,20">
                                    <supplied>Multe</supplied> tribulationes iustorum <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro thematis introductione ponit philosophus in problematibus: In adventu quidem pluvie omnis homo naturaliter contristatur</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="23r" to="26r">23rb–26ra</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancta Agneta</rubric>
                            <note>(S18).</note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="medieval" cRef="CAO_2251">Discede a me <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Hec verba beata Agnes respondet filio <gap reason="lacuna"/> Pro thematis introductione dicit Themistius in summa naturalium: Ignis celestis semper descendit. Ignis vero materialis semper sursum tendit</incipit>
                            <note>Vgl. den Anfang mit <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 90 §10.</bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="26r" to="29r">26rb–29ra</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Vincentio</rubric>
                            <note>(S19). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Ct_8,6">
                                    <w>
                                        <supplied>F</supplied>ortis</w> ut mors est dilectio <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro introductione thematis dicit Plinius in speculo naturali: Calore solis omnis humor aquaticus consumitur</incipit>
                            <note>Vgl. den Anfang der Predigt auf Bl. <locus from="129v">129vb</locus>, ohne weitere Übereinstimmung. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="29r" to="31r">29ra–31ra</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De conversione sancti Pauli</rubric>
                            <note>(S20). Die Perikope ist nicht erhalten. Die Predigt beginnt <quote xml:lang="lat">Pro introductione thematis dicit <gap reason="damage"/> universi: Licet anhelitu <gap/>
                                </quote> Vgl. auch die folgenden Predigten mit <ref type="altMs">Lüneburg, RB, Theol. 2° 69</ref>, 210ra–214va</note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="31r" to="32r">31ra–32rb</locus>
                            <title type="sub">In purificatione Mariae. (S21)</title>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="32r" to="33r">32rb–33rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Blasio</rubric>
                            <note>(S100). </note>
                            <quote xml:lang="lat">Pro thematis introductione <gap reason="damage"/> astuti venatores vel venefici serpentes <gap/>
                            </quote>
                            <filiation>Auch in <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-25">Cod. ms. Bord. 25</ref>, 109va–110ra. </filiation>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="33r" to="34v">33rb–34va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancta Agatha</rubric>
                            <note>(S22). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="medieval" cRef="CAO_6308">Concupivit rex speciem tuam <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Hec possunt esse verba angelorum Christi dilectionem beate Aghate <gap reason="damage"/> Pro thematis introductione dicit Constantinus in libro de naturis liquidorum</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="34v" to="35v">34va–35va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancta Dorothea</rubric>
                            <note>(S115). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Sir_51,2">Multam inveni in me <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Hec possunt esse verba sancte virginis Dorothee. Pro introductione thematis dicit commentator in de impressionibus aeris: Cumque ymber advenerit ventus autem fieri mox desistit</incipit>
                            <note>Siehe auch <locus from="71r">71ra</locus>.</note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="35v" to="37r">35va–36va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">In cathedra sancti Petri</rubric>
                            <note>(S23). Der Anfang ist nur teilweise erhalten <quote xml:lang="lat">
                                    <gap reason="damage"/> constituit super Egyptum <gap reason="damage"/>
                                </quote>
                                <ref type="altMs">Lüneburg, RB, Theol. 2° 69</ref>, 217vb.</note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="36v" to="37v">36va–37vb</locus>
                            <title type="sub">De Matthia. (S24)</title>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Act_1,24">
                                    <w>
                                        <supplied>D</supplied>omine</w> tu qui nosti corda <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro thematis introductione dicit Fontinus in descriptione universi: Tempore quidem pluvie non statim guttas a se stillant arbores</incipit>
                            <note>Mit ähnlichem Anfang <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-32">Cod. ms. Bord. 32</ref>, 2va–3ra, sowie <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-88">Cod. ms. Bord. 88</ref>, 1rb–vb, jedoch ohne weitere Übereinstimmung. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="37v" to="39r">37vb–39ra</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Gregorio</rubric>
                            <note>(S25).</note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Sir_45,3">
                                    <w>
                                        <supplied>G</supplied>lorificavit</w> illum <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro thematis introductione dicit Theophylus in problematibus: Plures voces in simul facte longius resonent</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="39r" to="40v">39ra–40va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Benedicto</rubric>
                            <note>(S26). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Gn_12,2">
                                    <w>
                                        <supplied>M</supplied>agnificabo</w> nomen tuum erisque benedictus <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro introductione thematis dicit Philosophus in problematibus: Morbosum et languidum hominem facit infrigidatio post calorem</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="40v" to="42r">40vb–42rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De annunciatione Marie</rubric>
                            <note>(S28). Der Anfang ist nicht erhalten, lesbarer Text auf <locus from="41r">41ra</locus>
                                <quote xml:lang="lat">
                                    <gap reason="damage"/> deo nequit intelligi virgo illa niteret <gap/>
                                </quote> Zitat des <rs type="person" role="author" ref="#anselmus_cantuariensis">Anselmus Cantuariensis</rs>, De conceptu virginali et de originali peccato, Cap. 18, Druck: <bibl>
                                    <abbr>Anselmi opera</abbr>2, 159. </bibl>
                                <bibl>
                                    <abbr>CALMA</abbr>1, 289 Nr. 3. </bibl> In Übereinstimmung mit <ref type="altMs">Lüneburg, RB, Theol. 2° 69</ref>, 223rb. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locusGrp>
                                <locus from="42r" to="43av">42rb–43avb</locus>
                                <locus from="46r" to="46v">46ra–va</locus>
                            </locusGrp>
                            <rubric xml:lang="lat">De cena domini</rubric>
                            <note>(T25). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Gn_18,4">
                                    <w>
                                        <supplied>A</supplied>fferam</w> pauxillum aquae <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Ista verba dixit Abraham angelis quos vidit in speculum virorum et possunt ista verba Christi dicentis in cena apostolis suis. Pro introductione dicit Constantinus in naturis liquidorum: Qualis aqua recens vel corrupta fuerit</incipit>
                            <note>Die Predigt bricht ab <quote xml:lang="lat">Nota quod iste cibus <gap/>
                                </quote> Der untere Teil der Spalte <locus from="43av">43avb</locus> leer. Der Text setzt nach einer Fehlstelle <locus from="46r">46ra</locus> fort. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="44r" to="45v">44ra–45va</locus>
                            <title type="sub">Sermo ex opere 'Paratus' de sanctis</title>
                            <rubric xml:lang="lat">De Iohanne ewangelista</rubric>
                            <note>(S10/S35). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Sir_15,1">
                                    <w>
                                        <supplied>Q</supplied>ui</w> timet deum faciet bona <gap reason="omitted"/>
                                </ref>
                                <gap reason="damage"/> filiali</incipit>
                            <note>Danach wurde bei der Restaurierung offenbar ein Papierstück an der falschen Stelle eingefügt. Am rechten Spaltenrand zur eigentlichen Textseite gehörig ist <quote xml:lang="lat">
                                    <gap reason="damage"/>
                                    <w>
                                        <supplied>natur</supplied>alis</w> humanus <gap reason="damage"/>
                                </quote> lesbar, in der nächsten Zeile <quote xml:lang="lat">
                                    <gap reason="damage"/>
                                    <w>
                                        <supplied>mund</supplied>anus</w>
                                    <gap reason="lacuna"/> inicialis <gap/>
                                    <w>
                                        <supplied>fili</supplied>alis</w>
                                </quote>. Vgl. <bibl>
                                    <abbr>GW</abbr>
                                    <ref target=" https://gesamtkatalogderwiegendrucke.de/docs/M29358.htm">M29358</ref>, <ref target="http://digital.ub.uni-duesseldorf.de/ink/content/pageview/3903444">De sanctis, Sermo X</ref>.</bibl> Endet Bl. <locus from="45v">45va</locus> mit <quote xml:lang="lat">
                                    <ref type="biblical" cRef="Prv_8,17">Ego diligentes me diligo <gap reason="omitted"/>
                                    </ref>.</quote>
                                <bibl>
                                    <abbr>Schneyer</abbr>4, 538 Nr. 183.</bibl> Diese Predigt ist nicht in der Lüneburger Handschrift enthalten. Das eingefügte Papierstück stammt von einem oberen Blattrand, denn es zeigt eine feine Linie zur Spaltenbegrenzung. </note>
                            <note> – Sp. <locus from="45v">45vb</locus> leer. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="46v" to="48v">46va–48vb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De resurrectione domini</rubric>
                            <note>(T28). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Za_9,9">
                                    <w>
                                        <supplied>E</supplied>xulta</w> satis filia <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Hec sunt verba dei patris dicentis ad Mariam <gap/> Pro introductione thematis dicit Alexander super metheorum: Rosa rubea dum supra ardentis sulphuris fumam detenta fuerit de albescit</incipit>
                            <note>Vgl. <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 262 §282.</bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="48v" to="51r">48vb–51ra</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De resurrectione domini</rubric>
                            <note>(T28). Der Anfang ist nicht erhalten, jedoch teilweise der zweite Satz, vgl. <ref type="altMs">Lüneburg, RB, Theol. 2° 69</ref>, 227va. </note>
                            <quote xml:lang="lat">Ratio istius <supplied>est superfluitas</supplied> humorum quos calor <supplied>per totum corpus</supplied> diffundit <gap reason="omitted"/>
                            </quote>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="51r" to="52v">51ra–52vb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Georgio</rubric>
                            <note>(S29). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="II_Tim_2,3">
                                    <w>
                                        <supplied>L</supplied>abora</w> sicut bonus miles <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Hec dixit Paulus ad Tymotheum ut sedulo in verbo dei laborarem et possunt esse celestius patris <gap/> Pro introductione thematis dicit Johannicius in de regimine sanitatis quod labor continuus in homine sanitatem conservat</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="52v" to="54r">52vb–54ra</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Marco ewangelista</rubric>
                            <note>(S30). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Sir_15,3">
                                    <w>
                                        <supplied>C</supplied>ibabit</w> illum pane <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro introductione thematis dicit Avicenna in medicinalium: Cibus qui irato animo sumitur nichil nutrit</incipit>
                            <filiation>Auch in <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-68">Cod. ms. Bord. 68</ref>, 124r–125v. </filiation>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="54r" to="56v">54ra–56vb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sanctis Philippo et Iacobo</rubric>
                            <note>(S32). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Is_44,2">Hec dicit dominus <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro introductione thematis dicit Philosophus in perspectiva quod firmamentum velocitate sui motus terram in medio aeris</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="56v">56vb–58va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De inventione sancte crucis</rubric>
                            <note>(S33). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Ex_15,25">Ostendit ei lignum <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Nota cum populus <gap reason="lacuna"/> in deserto positus venisset in Marach aquas</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="58v" to="59v">58va–59vb</locus>
                            <note>Laut Inhaltsverzeichnis <quote xml:lang="lat">Johannes ewangelista</quote>. (S35). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Ps_22,5">
                                    <supplied>Impinguasti</supplied> in oleo caput meum <gap reason="omitted"/>
                                </ref>
                                <gap reason="lacuna"/> verbum ubi </incipit>
                            <note>Der Anfang ist kaum lesbar, jedoch stimmt der lesbare Text ab <locus from="58v">58vb</locus> mit <ref type="altMs">Lüneburg, RB, Theol. 2° 69</ref>, 234vb–236rb, überein.</note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="61r" to="63r">61ra–63ra</locus>
                            <title type="sub">In rogationibus. (T34)</title>
                            <note>Der Anfang fehlt, die Perikope setzt ein <quote xml:lang="lat">
                                    <gap reason="lacuna"/>
                                    <ref type="biblical" cRef="Iac_5,17">Helyas erat homo simils nobis</ref>. Pro introductione thematis dicit <supplied>Theophilus de</supplied> diversis artibus: <gap reason="lacuna"/> tempore campane que <gap reason="lacuna"/> dulcius resonant <gap/>
                                </quote>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="63r" to="65v">63ra–65vb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De ascensione domini</rubric>
                            <note>(T36). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Eph_4,10">
                                    <supplied>Ascendit super omnes celos ut</supplied> adimpleretur omnia <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. <supplied>Pro</supplied> introductione thematis <gap reason="lacuna"/> astrologi et <gap reason="lacuna"/> in descriptione universi</incipit>
                            <note>Nur der rechte Teil der Spalte erhalten. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="66r" to="71r">66ra–71ra</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto spiritu</rubric>
                            <note>(T39).</note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Lc_11,13">Pater celestis dabit spiritum <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro thematis introductione dicit Plinius <gap reason="damage"/> in aquis existunt sedule aqua vel pluvina nequaquam possunt humectari</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="71r" to="73r">71ra–73rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">Sermo de spiritu sancto</rubric>
                            <note>(T39). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Ioel_2,28">Effundam spiritum meum <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. <supplied>Pro thematis</supplied> introductione commentator de impressionibus aeris: Cum ymber advenerit ventus validus autem fieri mox desistit</incipit>
                            <filiation>Der Anfang ebenfalls in <ref type="altMs">Marburg, UB, Mscr. 59</ref>, 37rb (<bibl>
                                    <abbr>Marburg</abbr>, 177</bibl>) und <ref type="altMs">Koblenz, LHA, Best 701 Nr. 251</ref>, 28r (<bibl>
                                    <abbr>Koblenz 2</abbr>, 269</bibl>). </filiation>
                            <note>Vgl. auch <locus from="34v">34va</locus>. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="73r" to="75v">73rb–75vb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De trinitate</rubric>
                            <note>(T40). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="I_Io_5,7">Tres sunt qui testimonium dant in celo <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Sicud cernimus naturaliter quod ea que in tenebris et tempore nocturno occulta sunt</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="75v" to="78v">75vb–78vb</locus>
                            <title type="sub">De trinitate. (T40)</title>
                            <note>Am Anfang unvollständig <quote xml:lang="lat">
                                    <gap reason="lacuna"/> dicit <gap reason="lacuna"/> tribus viris qui apparaverunt Abraham</quote>
                            </note>
                            <note>Vgl. <ref type="altMs">Lüneburg, RB, Theol. 2° 69</ref>, 244va.</note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="78v" to="81r">78vb–81ra</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">Sermo de corpore Christi</rubric>
                            <note>(T41/5). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="I_Cor_11,28">Probet autem se ipsum <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. In epistola hodierna pro introductione thematis dicit Johannes Mesue in practica sua: Ex cibo et potu quem in tenebris sumimus melancolya provenit varius morbus</incipit>
                            <note>Vgl. den Anfang mit <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 428 §586.</bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="81r" to="84r">81ra–84rb</locus>
                            <title type="sub">De corpore Christi. (T41/5)</title>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Apc_22,2">
                                    <w>
                                        <supplied>I</supplied>n</w> medio platee civitatis <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Glossa exponit ista verba de corpore Christi quia quando dicitur lignum vite</incipit>
                            <note>Die Tinte auf den Bl. <locus from="83r">83</locus> und <locus from="84r">84</locus> ist stark ausgewaschen. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="84r" to="87v">84rb–87va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Francisco</rubric>
                            <note>(S39). </note>
                            <bibl>
                                <abbr>Schneyer/Hödl</abbr>: Wilkinus Nr. 4.</bibl>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="87v" to="90v">87va–90vb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Anthonio</rubric>
                            <note>(S41).</note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="I_Reg_4,12">
                                    <w>
                                        <supplied>C</supplied>urrens</w> autem vir <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro introductione thematis dicit pro Theophilo libro diversarum arcium: Ferrum candens dum oleo atque melle immersum fuerit</incipit>
                            <filiation>Auch in <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-25">Cod. ms. Bord. 25</ref>, 91ra–92rb. </filiation>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="90v" to="93v">90vb–93va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">Passio X milium crucifixorum</rubric>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Mt_10,28">
                                    <w>
                                        <supplied>N</supplied>olite</w> timere eos <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro introductione thematis dicit commentator de impressionibus aeris: In yeme quanto dies serenior fuerit tanto nox frigidior imminebit</incipit>
                            <filiation>Auch in <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-25">Cod. ms. Bord. 25</ref>, 110ra–va. </filiation>
                            <note>Vgl. <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 104 §31.</bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="93v" to="96v">93va–96va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">Nativitas sancti Johannis baptiste</rubric>
                            <note>(S44). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Lc_1,66">
                                    <w>
                                        <supplied>Q</supplied>uis</w> putas puer <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. De magnis rebus et profundis amoris et magnis consueverunt fieri questiones <gap/> Pro thematis introductione dicit Egidius super libris avitis: Per hec veritatem</incipit>
                            <filiation>Vgl. <ref type="altMs">München, BSB, Clm 14259</ref>, 87va (<bibl>
                                    <abbr>München BSB 4,2,2</abbr>, 298</bibl>). </filiation>
                            <note>Vgl. ebenfalls <bibl>
                                    <abbr>Schneyer</abbr> 7, 472 Nr. 34.</bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="96v" to="99v">96va–99va</locus>
                            <title type="sub">De nativitate sancti Johannis baptistae</title>
                            <note>(S44). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Sir_50,6">
                                    <w>
                                        <supplied>Q</supplied>uasi</w> stella matutina <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Sicud dicit Rychardus in de consolatione et contemplatione: Sepe unum et idem sub variis figuris et enigmatibus proponitur</incipit>
                            <filiation>Vgl. den Anfang von <ref type="altMs">Città del Vaticano, BAV, Vat. lat. 4383</ref>, 104va–107r (<bibl>
                                    <author>G. Etzkorn</author>, Iter Vaticanum Franciscanum. A Description of some one hundred Manuscripts of the Vaticanus Latinus collection, Leiden 1996 (Studien und Texte zur Geistesgeschichte des Mittelalters 50), 129.</bibl>). </filiation>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="99v" to="103r">99va–103ra</locus>
                            <note>Im Inhaltsverzeichnis <quote xml:lang="lat">Petri et Pauli</quote>. (S46). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Ioel_2,10">
                                    <w>
                                        <supplied>S</supplied>ol</w> et luna <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro introductione thematis dicit Averroys super tertium celi et mundi: Sol semper <gap reason="damage"/> in suo ortu et occasu</incipit>
                            <note>Hand- und Lagenwechsel von <locus from="101v">101v</locus> auf <locus from="102r">102r</locus>, daher ca. die Hälfte der b-Spalte leer. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="103r" to="105v">103ra–105va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De apostolis Petro et Paulo</rubric>
                            <note>(S46). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Ps_46,10">
                                    <w>
                                        <supplied>D</supplied>ei</w> fortes terre <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro thematis introductione dicit Iohannicus in de organisatione corporis humani: Corporis quidem humani dextra maiora sunt</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="105v" to="107v">105va–107va</locus>
                            <title type="sub">De sancta Margareta. (S47)</title>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Mt_13,45">
                                    <w>
                                        <supplied>S</supplied>imile</w> est regnum celorum <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro introductione thematis dicit commentator de impressione aeris: In adventu quidem roris in regionem frigidam nullam terre efficit efficaciam</incipit>
                            <note>Vgl. <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 116 §42. </bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="107v" to="109v">107vb–109vb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De divisione apostolorum</rubric>
                            <note>(S97). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Io_20,21">
                                    <w>
                                        <supplied>S</supplied>icud</w> me misit <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro introductione thematis dicit Constantinus de naturis liquidorum: Surgente per ortum suum sole surgit</incipit>
                            <filiation>Die Predigt ebenfalls in <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-70">Cod. ms. Bord. 70</ref>, 217v–220v. Ein ähnlicher Beginn auf <locus from="167va">167va</locus>, dann aber abweichend.</filiation>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="109v" to="112r">109vb–112ra</locus>
                            <title type="sub">De Maria Magdalena. (S49)</title>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Lam_2,13">
                                    <w>
                                        <supplied>M</supplied>agna</w> velud mare <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro introductione thematis dicit Plinius in speculo naturali: Mare tranquillum tempestates excitat</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="112r" to="114r">112ra–114ra</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Iacobo</rubric>
                            <note>(S50). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Est_6,11">
                                    <w>
                                        <supplied>H</supplied>oc</w> honore condignus est <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro thematis introductione dicit Plinius in speculo naturali: Altiora poma arboris ceteris minora sunt et cadunt cicius</incipit>
                            <note>Vgl. <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 88 §6. </bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="114r" to="116r">114ra–116rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancta Anna</rubric>
                            <note>(S94). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Ct_4,15">
                                    <w>
                                        <supplied>F</supplied>ons</w> hortorum <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro thematis introductione dicit Iohannicius in de regimine sanitatis: Fontes qui large effluunt nullam in se habent correpcionem</incipit>
                            <note>Vgl. <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 450 §621.</bibl> Siehe auch <locus from="150v">150va</locus>. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="116r" to="118v">116rb–118va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancta Martha</rubric>
                            <note>(S148). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Ct_5,6">
                                    <w>
                                        <supplied>P</supplied>essulum</w> hostii aperui <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro thematis introductione dicit Evax de sigillis libro lapidum: Gemma preciosa in terra nata</incipit>
                            <note>Vgl. <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 266 §292. </bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="118v" to="120r">118va–120rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">Ad vincula sancti Petri</rubric>
                            <note>(S52). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Act_12,1">
                                    <w>
                                        <supplied>M</supplied>isit</w> Herodes rex <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Pro thematis introductione dicit Plinius in speculo naturali: In orto quidam profundimus dormimus et quiescimus</incipit>
                            <note>Vgl. <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 372 §504. </bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="120r" to="121v">120rb–121va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Laurentio</rubric>
                            <note>(S56). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Sir_38,29">
                                    <w>
                                        <supplied>V</supplied>apor</w> ignis exuret carnes <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. De diversis artibus serenitatis tempore campanie quas igne traducendo fundimus dulcius resonant</incipit>
                            <note>In der Lüneburger Handschrift ist der Name des Verfassers <quote>Theophilus</quote> am Anfang eingefügt. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="121v" to="123v">121vb–123va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Bartholomeo</rubric>
                            <note>(S61). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="I_Rg_2,30">
                                    <w>
                                        <supplied>Q</supplied>uicumque</w> glorificaverit <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Solinus in mirabilibus mundi: In allesa regione est fons quietus</incipit>
                            <filiation>Der Anfang mit anderem Thema auch in <ref type="mss" cRef="297-helmst">Cod. Guelf. 297 Helmst.</ref>, 105va–106rb, und <ref type="mss" cRef="412-helmst">Cod. Guelf. 412 Helmst.</ref>, 153rb–154va. </filiation>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="123v" to="125v">123va–125vb</locus>
                            <title type="sub">In decollatione sancti Johannis. (S64)</title>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Mc_6,17">Herodes misit manum <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Theophilus in breviloquio diversarum artium: Cymbalum manibus compressum nichil sonat</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="126r" to="127r">126ra–127rb</locus>
                            <title type="sub">In exaltatione sancte crucis. (S66)</title>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Ez_17,24">
                                    <w>
                                        <supplied>E</supplied>go</w> dominus humiliavi lignum <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Theophilus in libro diversarum artium: Ad hoc ut alcius saliamus genua aliquantulum inclinamus</incipit>
                            <note>Vgl. <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 96 §18. </bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="127r" to="129v">127rb–129vb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Matheo</rubric>
                            <note>(S67). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Lc_5,28">
                                    <w>
                                        <supplied>S</supplied>urgens</w> secutus est eum <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Quia secundum Dyonisium quarto capitulo de divinis nominibus: Bonum est sui ipsius diffusivum et communicativum</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="129v" to="132r">129vb–132ra</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Mauricio</rubric>
                            <note>(S68). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Hbr_11,33">
                                    <w>
                                        <supplied>S</supplied>ancti</w> per fidem <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Plinius in speculo naturali: Calore solis omnis humor consumitur</incipit>
                            <note>Vgl. den Anfang der Predig auf Bl. <locus from="26r">26rb</locus>. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="132r" to="134r">132ra–134rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De angelis</rubric>
                            <note>(S70). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Ps_90,11">
                                    <w>
                                        <supplied>A</supplied>ngelis</w> suis deus <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Alphorabius in theologia planetarum unicumque celorum seu orbium unus planeta data est</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="134r" to="136v">134rb–136va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De angelis</rubric>
                            <note>(S70). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Mt_18,10">
                                    <w>
                                        <supplied>A</supplied>ngeli</w> eorum <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Phylaretus de naturis morborum: Cum alicui homini gladio manus absciditur mox ipsam manum ad statuam verberet</incipit>
                            <note>Vgl. <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 122 §54. </bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="136v" to="138r">136va–138rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Dyonisio</rubric>
                            <note>(74). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Tb_13,13">
                                    <w>
                                        <supplied>L</supplied>uce</w> splendida fulgebis <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Algazel in tractatu de forma speculi: Speculum fonti immersum ad solis radium extendendo</incipit>
                            <note>Vgl. <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 356 §478. </bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="138r" to="140r">138rb–140rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Luca</rubric>
                            <note>(S75). Der Anfang ist nicht lesbar. <locus from="138v">138va</locus> beginnt die Seite <quote xml:lang="lat">
                                    <gap/> mellifluis verbis se offerant salutem eternam eis optando <gap reason="omitted"/>
                                </quote> Vgl. <ref type="altMs">Lüneburg, RB, Theol. 2° 69</ref>, 293va. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="140r" to="142r">140rb–142rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancta Ursula</rubric>
                            <note>(S77). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Apc_7,17">
                                    <w>
                                        <supplied>A</supplied>gnus</w> qui in medio <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Plinius in speculo naturali: Salsatum sola conservat corpora humana</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="142r" to="144v">142rb–144vb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sanctis Symonis et Iuda</rubric>
                            <note>(S78). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="I_Mcc_2,65">
                                    <w>
                                        <supplied>S</supplied>ymon</w> frater vester <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Et sunt verba que Macharias dixit: Quinque filiis suis tempore mortis apostolorum. In problematibus: Oculus in dolore emittit lacrimas salsas in frigore vero dulces</incipit>
                            <note>Vgl. <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 134 §75. </bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="144v" to="147v">144vb–147va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De omnibus sanctis</rubric>
                            <note>(S79). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Apc_1,12">
                                    <w>
                                        <supplied>V</supplied>idi</w> septem candelabra <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Solinus in libro rerum: Lilium clausum nondumque apertum in manu virginis cicius aperitur</incipit>
                            <note>Vgl. <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 360 §485. </bibl>
                            </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="147v" to="150v">147va–150va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">Item de omnibus sanctis</rubric>
                            <note>(S79). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Est_1,3">
                                    <w>
                                        <supplied>A</supplied>ssuerus</w> anno tertio regni sui fecit grande convivium <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Unde Simplicius libro elenchorum: Desiccatis aquis qui sunt inferius aque superiores nubium uberius se diffundunt</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="150v" to="153r">150va–153rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De animabus</rubric>
                            <note>(S80). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Iob_19,21">
                                    <w>
                                        <supplied>M</supplied>iseremini</w> mei <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Hec verba possunt esse cuiuslibet anime in purgatorio posite suam indigenciam ostendentis et suffragia postulantis. Iohannicius in de regimine sanitatis: Fontes qui large effluunt</incipit>
                            <note>Vgl. den Anfang mit <bibl>
                                    <abbr>Schneyer</abbr> 3, 264 Nr. 577</bibl> (<rs type="person" role="author" ref="#jacobus_de_voragine">Jacobus de Voragine</rs>) und <bibl>
                                    <abbr>Schneyer</abbr>7, 492 Nr. 125</bibl>. Vgl. danach <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 450 §621</bibl> sowie <locus from="114r">114ra</locus> dieser Handschrift. </note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="153v" to="155v">153va–155vb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Willehado</rubric>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="II_Rg_23,8">
                                    <w>
                                        <supplied>D</supplied>avid</w> sedens in kathedra <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Commentator quatuor metheorum dicit: Omne metallum quantumcumque genere si ignitum fuerit mox leve efficitur</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="155v" to="158r">155vb–158ra</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Martino</rubric>
                            <note>(S81). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Sir_44,20">
                                    <w>
                                        <supplied>N</supplied>on</w> est inventus <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Plinius in speculo naturali: In valle quidam semper maior est ros nebulas</incipit>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="158r" to="161r">158rb–161rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancta Elyzabeth</rubric>
                            <note>(S82). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="Rt_3,11">Scit enim omnis <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Hec verba fuerunt Booz dicitur fortis quia dicit psalmus de Christo <gap/> Constantinus de naturis liquidorum: Summi quidam quod ad austrum de arboribus fluxerit</incipit>
                            <filiation>Auch in <ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-77">Cod. ms. Bord. 77</ref>, 184r–188r. </filiation>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="161r" to="162r">161rb–162r</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancta Cecilia</rubric>
                            <note>(S83). </note>
                            <incipit xml:lang="lat" type="sermon">
                                <ref type="biblical" cRef="I_Rg_25,42">
                                    <w>
                                        <supplied>A</supplied>bigail</w> ascendit super azinam <gap reason="omitted"/>
                                </ref>. Nota litteraliter <gap reason="damage"/> David misit nuncios ad Abigail ut eam desponsaret in uxorem <gap/> Plinius in speculo naturali: Astuti venatores specula feris celeribus in via proiciunt</incipit>
                            <note>Vgl. <bibl>
                                    <abbr>Lumen anime</abbr>, 110 §38. </bibl>
                            </note>
                            <note> – <locus from="162v">162v</locus> leer. </note>
                        </msItem>
                        <msItem>
                            <locus from="163r">163ra</locus>
                            <note>Wohl nachträglich beschrieben. 
							<quote xml:lang="lat" type="incipit">Gregorius. Missa dum cantatur peccata tam vivorum quam mortuorum condonantur</quote>
                                <quote xml:lang="lat" type="explicit">ad remissionem pene et ad augmentum gracie</quote>. – <locus from="163v">163v</locus> leer. </note>
                            <filiation>Auch in <ref type="altMs">Kopenhagen, KB, GKS 1360 4to</ref>, 24v (<bibl>
                                    <abbr>Kopenhagen</abbr>, 110).</bibl><!--note>Aus Cismar, hier auch Passio Ansveri.</note!-->
                            </filiation>
                            <note>Gegenüber <ref type="altMs">Lüneburg, RB, Theol. 2° 69</ref>, 314rb–316va, fehlt der Sermo <quote>De sancto Clemente</quote>.</note>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="164r" to="167v">164ra–167va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancta Katherina</rubric>
                            <note>(S85). </note>
					<!--incipit xml:lang="lat" type="sermon"><ref type="biblical" cRef="Ps_44,14"><w><supplied>O</supplied>mnis</w> gloria <gap reason="omitted"></gap></ref>. Ad laudem beate Katherine ista exponendo assumo illud quod Johannicius dicit in de regimine sanitatis</incipit!-->
                            <bibl>
                                <abbr>Schneyer/Hödl</abbr>: Wilkinus Nr. 5.</bibl>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="167v" to="169v">167va–169vb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De dedicatione</rubric>
                            <note>(C11). </note>
					<!--incipit xml:lang="lat" type="sermon"><ref type="biblical" cRef="Ps_92,5"><w><supplied>D</supplied>omum</w> tuam decet sanctitudo <gap reason="omitted"></gap></ref>. Dicit Constantinus in de naturis liquidorum: Surgente quidem per ortum suum sole tunc surgit</incipit!-->
                            <bibl>
                                <abbr>Schneyer/Hödl</abbr>: Wilkinus Nr. 6.</bibl>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="169v" to="174v">169vb–174va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Anschario</rubric>
                            <note>(S95). </note>
					<!--incipit xml:lang="lat" type="sermon"><ref type="biblical" cRef="Sir_44,16"><w><supplied>E</supplied>cce</w> sacerdos magnus <supplied>qui in</supplied> diebus suis placuit deo <gap/></ref> <gap/> per hoc veritatem et bonitatem auri dinoscimus</incipit!-->
                            <bibl>
                                <abbr>Schneyer/Hödl</abbr>: Wilkinus Nr. 7.</bibl>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="174v" to="177v">174va–177va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De nativitate beate virginis</rubric>
                            <note>(S65, S5). </note>
					<!--incipit xml:lang="lat" type="sermon"><ref type="biblical" cRef="Ct_3,9">Ferculum fecit <gap reason="omitted"></gap></ref> <gap/> in qua deferretur de loco ad locum</incipit!-->
                            <bibl>
                                <abbr>Schneyer/Hödl</abbr>: Wilkinus Nr. 8.</bibl>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="177v" to="180v">177va–180va</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De sancto Ludewico</rubric>
                            <note>(S62). </note>
					<!--incipit xml:lang="lat" type="sermon"><ref type="biblical" cRef="Phil_2,8"><w><supplied>H</supplied></w>umiliavit semet ipsum <gap reason="omitted"></gap></ref>. Licet enim verba apostolus scripsit de Christo ad Phil. II possunt tantum convenienter dici de beato Lodewico</incipit!-->
                            <bibl>
                                <abbr>Schneyer/Hödl</abbr>: Wilkinus Nr. 9.</bibl>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="180v" to="182v">180va–182vb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">De purificatione</rubric>
                            <note>(S21). </note>
					<!--incipit xml:lang="lat" type="sermon"><ref type="biblical" cRef="Ct_3,11"><w><supplied>E</supplied>gredimini</w> filie Syon <gap reason="omitted"></gap></ref>. <supplied>Hec verba</supplied> fuerunt sponsa <gap/> ad filiam Iherusalem de illius pulchritudine gloriantis</incipit!-->
                            <bibl>
                                <abbr>Schneyer/Hödl</abbr>: Wilkinus Nr. 10.</bibl>
                        </msItem>
                        <msItem rend="break">
                            <locus from="182v" to="187r">182vb–187rb</locus>
                            <rubric xml:lang="lat">In die assumptionis beate virginis</rubric>
                            <note>(S59). </note>
					<!--incipit xml:lang="lat" type="sermon"><ref type="biblical" cRef="Mc_3,11"><w><supplied>P</supplied>uella</w> non est mortua <gap reason="omitted"></gap></ref>. Licet hoc verbum sic dictum saluatoris in puelle resuscitatione ut patet in ewangelio communiter tamen est dicendum de Maria</incipit!-->
                            <bibl>
                                <abbr>Schneyer/Hödl</abbr>: Wilkinus Nr. 11.</bibl>
                        </msItem>
                        <note>
                            <locus from="187v">187v</locus> mit Nachträgen beschrieben. – Am Ende sechs ungezählte Bl. leer. </note>
                    </msItem>
                </msContents>
                <physDesc>
                    <objectDesc form="codex">
                        <supportDesc material="chart">
                            <support>
                                <p>
                                    <material>Papier</material>
                                </p>
                                <p>Die Bestimmung der Wasserzeichen und der Lagenformel ist aufgrund des Zustandes der Hs. nicht möglich. Die Katalogisierung erfolgte anhand eines Mikrofiches mit der Signatur <ref>Kiel, UB, Fich 388</ref>. </p>
                            </support>
                            <extent>
                                <measure type="leavesCount" quantity="195">195 Bl.</measure>
                                <dimensions type="leaf" unit="cm">
                                    <height>ca. 20</height>
                                    <width>15</width>
                                </dimensions>
                            </extent>
                            <foliation>Zeitgenössische Tintenfoliierung <quote>1–187</quote>, zwei Bl. zwischen <locus from="6r">6</locus> und <locus from="7r">7</locus> sowie sechs Bl. nach <locus from="187r">187</locus> ungezählt, da leer. Am Anfang (Bl. 7–12) zusätzliche Zählung mit Buchstaben <quote>a–f</quote>. Zählfehler: 43 doppelt. </foliation>
                            <condition>
                                <p>Die Hs. hat einen starken Wasserschaden mit anschließendem Schimmelbefall erlitten, daher Stockflecke und Schwemmränder. Überwiegend sehr verblasste und kaum lesebare Schrift, im oberen Blattbereich zumeist etwas besser. Das Papier ist äußerst brüchig mit zahlreichen umfangreichen Fehlstellen, auch durch die Trennung der Blätter bei der Restaurierung im frühen 20. Jh. Blattränder und Ecken ein- oder abgerissen. Eine Zustandsdokumentation fertigte am <date>17.08.2015</date> die Restauratorin Cornelia Hanke, Berlin, an. 
							</p>
                            </condition>
                        </supportDesc>
                        <layoutDesc>
                            <layout columns="2" writtenLines="30 35">
                                <p>
                                    <dimensions type="written" unit="cm">
                                        <height>ca. 16–18</height>
                                        <width>10–11</width>
                                    </dimensions>. 30–35 Zeilen. Ab Bl. <locus from="7r">7r</locus> zweispaltig. 
							</p>
                            </layout>
                        </layoutDesc>
                    </objectDesc>
                    <handDesc>
                        <summary>
                            <term type="script">Bastarden</term> und gotische Kursiven von mehreren Händen. 
					</summary>
                        <handNote script="bastarda" medium="ink" scope="sole">
                            <locus from="1r" to="1v">1r–v</locus> wohl von <rs type="person" role="scibe" ref="#johannes_nese">Johannes Nese</rs> geschrieben. 
					</handNote>
                    </handDesc>
                    <decoDesc>
                        <summary/>
                        <decoNote type="rubric">Zum Teil rubriziert. Rubriken in schwarzer Tinte am Beginn auf dem Kopfsteg der jeweiligen Spalte. </decoNote>
                    </decoDesc>
                    <bindingDesc>
                        <binding contemporary="false">
                            <p>Pappeinband mit Marmorpapier überzogen. <origDate notBefore="1900" notAfter="1950">Frühes 20. Jh.</origDate> Restauriert. Beide Vorsatzbl. neu. Ehemaliger <locus from="VS">VS</locus> und <locus from="HS">HS</locus> aus <material>Pergament</material>. Sie wurden vom alten Einband gelöst und mitgeheftet. Teilweise Barrierepapiere zwischen den stark zerstörten Bl. mitgeheftet. Blätter mit großflächigen Fehlstellen wurden mit weißen Papierstreifen stabilisiert, dadurch weiterer Textverlust. </p>
                        </binding>
                    </bindingDesc>
                    <accMat>
					1) Ehemaliges vorderes Spiegelblatt aus <material>Pergament</material>, abgelöst und mitgeheftet. Beschnittenes Doppelblatt quer zur Leserichtung eingefügt. Mit Kleberändern, anhaftenden Papierresten, Löchern und Nähten. <date notBefore="1391" notAfter="1410">14./15. Jh.</date> Vier Spalten, die beiden äußeren beschnitten. Rubriziert. <term type="script">Ältere gotische Kursive</term>. Recto beschrieben mit der heutigen Signatur. Verso: Bemalt mit einer dreizackigen Forke aus dem Wappen des Bordesholmer Chorherrn Johannes Nese. Text stark verblasst. <term type="title">Sermones</term>. <quote xml:lang="lat" type="rubric">In epyphania domini</quote>. 
					2) Ehemaliges hinteres Spiegelblatt aus <material>Pergament</material>, ebenfalls aus dem alten Einband abgelöst und mitgeheftet. Aus derselben Handschrift wie der VS. <quote xml:lang="lat" type="rubric">In purificatione sermo</quote>.
				</accMat>
                </physDesc>
                <history>
                    <summary/>
                    <origin>
                        <p>Die parallele Textüberlieferung in einer Handschrift aus dem Franziskanerkloster Lüneburg lässt die Entstehung im Raum Hamburg, Lübeck, Lüneburg vermuten. Die Predigten zum Gedenken an die Bremer Bischöfe Anskar und Willehad sprechen für die Benutzung in der Diözese Hamburg-Bremen. Einige Predigten kopierte der Bordesholmer Chorherr Johannes Nese aus dieser Handschrift.</p>
                    </origin>
                    <provenance>
                        <p/>
                    </provenance>
                    <acquisition>
                        <p>Im Katalog von <date>1488</date> (<ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-1a">Cod. ms. Bord. 1a</ref>) ist der Band nicht eindeutig einem Titel zuzuweisen. Im Verzeichnis von <date>1606</date> (<ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-2a">Cod. ms. Bord. 2a</ref>) findet sich der Titel: <quote xml:lang="lat">Sermones de quibusdam sanctis</quote>. Um das Jahr <date>1665</date> (<ref type="mss" cRef="ki-ub-bord-1b">Cod. ms. Bord. 1b</ref>) wahrscheinlich geführt als <quote xml:lang="lat">Historia de quibusdam sanctis et ecclesiae doctoribus.</quote>
                        </p>
                    </acquisition>
                </history>
                <additional>
                    <adminInfo>
                        <recordHist>
                            <source>
                                <bibl>Die Bordesholmer Handschriften der Universitätsbibliothek Kiel, beschrieben von Kerstin Schnabel. Wolfenbüttel 2020</bibl>
                            </source>
                        </recordHist>
                    </adminInfo>
                    <listBibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Steffenhagen</abbr>Nr. CCXCVII.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Ratjen</abbr>, 102.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Krämer</abbr>, 99.</bibl>
                        <bibl>
                            <abbr>Schnabel</abbr>, 166, 215, 278, 453, 631.</bibl>
                    </listBibl>
                </additional>
            </msDesc>
        </body>
    </text>
</TEI>