EMBLEMATA PHYSICO- ET HICA, hoc est, Natvrae Morvm moderatricis picta praecepta,

à NICOLAO TAURELLO Montbelgardenſi, Phyſices & Medic. in Altdorfenſ. Noric. Academia Pro- feſſore obſervata, & vario con- ſcripta carmine. Editio ſecunda.Noribergae Typis Chriſtophori Lochneri. M. DCII. GENEROSIS, ET NOBIL ISSIMIS IVVENI= BUS PROCOPIO, ET PETRO PIENASCIIS DE KRUSSLOVA, FI- liis honeſtae memoriae generoſi, & magni- fici D. Johannis Pieniazeck ſub- dapiferi terrae Praemislienſis: Domi- nis meis amicè, & reverenter obſervandis.SAEPE mihi de generoſi, & magnifici parentis veſtri pietate inſigni, & ſingularierga Lite- ratos amore jucundißima fuit com- memoratıo. Saepe etiam quo mecum vixiſtis tempore (nobilıßimi juve- nes) veſtraex co ̅ verſatione magna ̅ cepi voluptatem. Adeò veſtra mihi [ID00007] modeſtia, & ſuavis placuit morum honeſtas. Atꝙ ita multu ̅ veſtri pa- rentis amorem auxiſtis: quem ma- gnarum ejus virtutum admiratio, meum in animu ̅ induxerat. Et vos etiam veſtrum ob patrem vobis me- ritòcharißimum: eô mihi fuiſtis ac- ceptiores Vt ergo meum erga vos amorem multis teſtatum facerem: patriveſtro meahaec emblemata de- dicare conſtituer am. Sed ut ſors fert humana: dum paulò diutius noſtra differtur editio: caſu mihi & gravi, & noxio: vobis verò triſti & luctuo- ſo: ex hac ipſe vita deceßit. Quomo- modo idſaepe fit, irritum: in quo mul- tùm ſpeiponimus. Verùm ut à meo propoſito: quôad ejus fieripoſſet, mi [ID00008] nimùm recederem: vobis id deberi judicans: quod veſtro patri deſtina- tum fuerat: hoc qualecunque ſit munuſculum nobilißimo veſtro no- mini dicare & offerre volui: certa ſpefretus, vos hoc animo non minus alacri, & benevolo recepturos eſſe: quam veſtro fuiſſet à patre receptu ̅ . Quod certè ut ſperarem: veſter etia ̅ fecıt inſpector D. Hieremias De- brovius, juvenis honeſtißimus & doctißimus: qui mihi veſtrum erga me amorem, quantus ſit, non ob- ſcurè ſignificavit. Haec cum ıta ſint: meritò vos hoc ipſo te ̅ pore apud me eſſe gaudeo: quo meahaec emblemata denuo in lucem prodeunt. Deus Opt: Max: diuturnam vobis, pro [ID00009] ſperamꝙ́ valetudinem, & foelicem rerum ſucceſſum benignè largia- tur. Altorfi 15. Martii Anno M. DCII.Veſtro nobiliß: nomini addictißimusNicolaus Taurellus Medic. Profeſſor.

AD LECTOREM PRAEFATIO.

ECce tibi Lector benigne novi quid apportem. Naturam hic habes viventem, & prudentem: optimam vivendi ducem, mo- rumq́; moderatricem. Quae nec viva ta- men eſt, nec intelligens: nec anima, nec mente praedita. Verſus hic etiam habes emblematicos. Quo quidem ſcribendi ge- nere miraberis fortè non injuriâ, me Ari- ſtotelicae Philoſophiae, & Medicinae Gale- nicae Profeſſorem, aetate jam ad ſenectam vergente potuiſſe delectari. Quod certe ſtudium pueris potius, vel adoleſcentibus poëſeos ſtudioſis convenire videtur. Et hujuſce quide ̅ generis multa ſunt ab aliis in lucem edita: quae ſtudioſae juventuti ſa- tis accepta, gratáque ſunt. Atque haec de emblematibus. Quae verò iis adjecimus: omnino à propoſito videntur eſſe aliena. Nempe quod unicuique ſtudioſo ſuum emblema ſeorſum dicaverimus: & appo [ID00011] ſitis etiam in ſignibus: quae ferè plus inter- dum occupant ſpacii, quàm ipſorummet emblematum picturae. Cum itaque non dubitarem quin haecaliquos offenderent: meritò huic incommodo fuit occurren- dum: quod aliter fieri meliùs non potuit: quàm ſi rationem inſtituti mei paucis red- derem, & exponerem.Non equidem inficior, quin me ſtudiis gravioribus addictum eſſe oportuerit: que meam decerent, & exornarent profeſsio- nem. At neque hocà me neglectum eſt. Nam in id quo potui ſtudio incubui: ut non meis modò ſatisfacerem auditoribus: ſed & aliis etiam compluribus phyſices, & medicinae ſtudioſis, editis in lucem meis lucubrationibus, gratificarer, & prodeſ- ſem. Sed ut ſunt tempora, typographicae merces ſpretae jacent: neſcio quo vel lite- rarum contemptu, vel injuriâ bellorum: ut typographis hoc vitio dari non debeat: ſi librorum à ſe edendorum hunc delectu ̅ habeant: probentq́ue non qui ſint optimi, ſed qui citò diſtrahi poſsint. Quoetiam nomine juris, & Theologiae ſtudia florent inter caetera maximè. Philoſophica verò [ID00012] quo ſint in pretio, res ipſa evidenter do- cet. Italiam excipio: cuius nobilitati phi- loſophia potiſsimum curae eſt: loco vena- tionis, & compotationum: more, & con- ſuetudine verè nobili. Noſtris autem in re- gionibus neſcio quid ipsâ poſsit eſſe de- ſpectius. Et vix quisquam inveniretur: quem eius ſtudium oblectaret: niſi vel pu- blicis aliquibus alliceretur honoribus: vel etiam magiſtratus juſſu, & imperio, qui ſumptibus vivunt alienis, eò adigerentur. At quónam hoc ſucceſſu? Quo caetera quae ab invitis, & nolentıbus ſuſcipiuntur. Ubi magiſtrorum nomen adepti fuerint: ſaepe etiam neſcio quo jure: ad alia ſubitò properatur. Hic noſtros videas philoſo- phos dimiſſa, vel projecta philoſophia non ſecus exultare: quàm ſi denſis è tenebris & captivitate liberati, ſui jam ſint juris. In cujus ergo gratiam tantopere laborabi- mus: ut ad alia ſtudia nobis, quı philoſo- phiae Profeſſores ſumus, animum appelle- re non liceat? Neque certè propterea mul- tum à mcae profeſsionis ſtudio receſsi: quod verſibus opera ̅ dederim emblema- ticis. Nam ſi carminis rationem excipias: [ID00013] nihil in noſtris erit emblematibus quod non vel phyſicum ſit, vel philoſophi- cum.Et prima quidem haec hujuſce noſtri laboris & exercitii fuit occaſio. Cum vi- derem aliquando ligna ſecantem opera- rium quendam impulſum in nodoſum truncum cuneum avellere nulla vi potuiſ- ſe: qui pòſt tamen iteratis ictibus trunco in partes divulſo, & diſcerpto ſuapte ſponte exiliit: facilè hoc ad noſtros mores accom- modari poſſe judicavi: ſubitóque praece- ptum hoc feci: rectè ſuſcepto labori con- ſtanter inſiſtendum eſſe: licet non ita benè videatur eſſe ſucceſſurus. Quod etiam praeceptum in praxi medica ſaepe diligen- ter obſervari debet. AEgri namque, niſi me- dicatio noſtra ſubitò in melius abeat, ani- mum abjiciunt: & crebro etiam no bis ob- temperare nolunt.Cúmque alio tempore per agros ex- ſpatiarer (quos non procul à noſtris Mu- ſaeis habemus complures: majore noſtro aeſtatis, quàm hyemis commodo) multas inter alias ariſtas demiſſas in flexasq; deor- ſum, unam conſpicatus: quae ad ſydera [ID00014] erecta, & ſuperbiens attollebatur: diſcri- minis hujuſce cauſam animadverti facilè. quòd nimirum haec ſola locellis inanibus levior eſſet: illae verò granis denſioribus aggravarentur: quo modo videmus non gravem doctrinam, ſed falſam eruditionis opinionem ſuperbos facere. Fuerunt alia hujuſcemodi permulta: in quibus animi gratiâ meipſum exercui. Quae ut majori cum voluptate ab iis legerentur: quibus eorum copiam facturus eram: elegiacis primùm, pòſt verò etiam plurium gene- rum verſibus à me deſcripta ſunt. Cumq; meis convictoribus arridere coepiſſent: aliis etiam ſtudioſis aliquot adeo placue- runt: ut ea in lucem edi vellent, & pete- rent. At typographos nimii ſculpturae ſumtus abſterrebant. Ut vero meis id fie- ret ſumptibus: res meae non ferebant. Quod cùm mei convictores animadver- tiſſent: hoc inierunt conſilii, & inter ſe conſtituerunt: ut, ſi ſuum unicuique em- blema tribueretur & dicaretur, facta inſu- per poteſtate, qua, qui vellet, emblemati ſuo ſua adjiceret inſignia: tantum quiſque precii numeraret, quantum ad unius em [ID00015] blematis ſculpturam ſatis eſſet. Hoc ita- que cum à me petiiſſent, lubens eorum voluntati ſum obſecutus. Ita namque pro nihilo id omnes, ſatis Dei beneficio locu- pletes erant habituri: quod mihi ſoli ni- mis grave fuiſſet. Quare ut eis gratifica- rer amplius: optiocuique à me data eſt, ex multis emblema ſibi deligendi, quo dele- ctaretur maximè: ne cui forte aliquod ad- ſcriberetur emblema: quod ab aliquibus in malam partem acceptu ̅ , in ipſius igno- miniam ei tributum eſſe videretur. In multis enim vitia taxantur in genere: quo- rum arguere tamen in ſpecie decet nemi- nem.At neque eſt, ut quiſquam offenda- tur propterea: quòd nullum in noſtris em- blematibus ordinem obſervaverimus. Nam ut pro ſua quiſque dignitate locare- tur: difficillimum id nobis erat futurum: nec periculo vacans, nec in vidia. Quod certè malum aliter melius evitare non potuimus: quàm ſi primo loco poneren- tur, qui prius: & poſteriore, qui poſterius acceſsiſſent.Etſi verò quae adjecta ſunt inſignia, [ID00016] nihil ad rem faciunt emblematicam: Id ipſum tamen ea ſunt, quod ın hujuſcemo- di libris ferè potiſsimum quaeritur: & ſaepe etiam ſumptu non exiguo. Studioſa nam- que juventus amicorum ſuorum memo- ria, & inſignium contemplatione mul- tùm oblectatur: ut ſola nominu ̅ aſcriptio his amicitiae pignoribus non putetur eſſe ſatis: niſi etia ̅ eorum appingantur inſignia: quorum meminiſſe volunt. Non ergo no- bis hoc vitio dabitur: quod hac in parte ſtudioſis indulſerimus.Fuerunt equidem non pauci, quibus ſententia non fuit eadem. At licet in- ſignia ſua noluerint adjicere: haud ita ta- men appoſitis aliorum inſignibus offenſi fuerunt: quin ſua noſtris hiſce verſibus nomina dederint. Neque dubium nobis eſt de multis: qui neque hos, neque illos ſunt probaturi. Nam ita ferè uſu venit: ut qui ſe aliquid eſſe putant, ad contemptum eius quod aliorum eſt, quàm ad judicium de aliis moderatius, ſint procliviores. No- bis ſat erit: ſi quod praeſtitimus, paucis pla- ceat: quando qui ſunt inter criticos, & ar- gutos rerum alienarum cenſores, & ca [ID00017] ſtigatores acerrimi, placere nequeunt o- mnibus.Qui tamen inter caeteros aequiores ſunt: etiam mirabuntur abſque dubio: quid operae hac in repoſuerimus: quae à pluribus aliis ſedulò exculta, & fortè etiam perfecta eſt ab aliquibus. Ergóne praeſti- tum hic à nobis eſt aliquid, quod alii neg- lexerint?Gravis equidem haec eſt comparatio: de qua ſententiam noſtram proferre nos non deceat. Quid nobis tamen in noſtris emblematibus maxime fuerit propoſitu ̅ : quod alii vel non obſervarunt, vel certè perraro: nobis id fortè commemorare li- cebit: de quo poſtea penes cordatos, intel- ligentesq́; lectores erit judicium.De meis itaq́; verſibus, quod ad Lati- num ſermonem attinet, tantum abeſt, ut gloriari velim: ut ingenuè fatear, mihi hocvehementer dolere: quod à juventu- te mea ſtudium hocce mihi non ita curae fuerit, ut eſſe oportebat. Satis mihi namq; videbatur eſſe; ſi vel mediocrem commu- nıs linguae puritatem aſſequerer, etiam abſque elegantia: & quae in aliis obſervaſ [ID00018] ſem vitia vitarem. At horum temporum alia eſt ratio: doctorumq́ue virorum ita ſunt judicia comparata: ut ferè deſpicia- tur, & pro nihilo putetur, quicquid in lu- cem editur: niſi pura ſit, & elegans oratio: vix etiam habita rerum ratione, quae pro- feruntur. Voluptatem hoc nempe eſt, rerumque colores, ipſis rebus, & utilita- ti praeferre. Ut verò excellat in utroque genere quiſpiam: rerumque gravitas cum orationis puritate, & elegantia conjunga- tur: paucorum hoccerte eſt, & multò dif- ficillimum. Si tamen deſit alterutrum: rhetoribus philoſophos anteponimus: quicquid hac de re ſentiant alii.Sed de his ſatis: ad rem ipſam acceda- mus: in qua materiam, formamq́ue & car- minis rationem ſpectavimus. Materia phyſica eſt: formáque moralis: & ornatus exterior poëticus eſt. De materia primùm: & paulò quidem copioſius agemus: ut in- telligas (optime lector) quibus de cauſis, cum infinita, liberrimaque ſit emblema- tum materia: ſolum id tamen aſſumpſeri- mus, quod ipſa rerum rationis expertium [ID00019] nobis natura obtulit. De caeteris poſtet- iam dicemus aliquid.Duo ſunt omnino Academicae doctri- nae genera, quorum unum acrius eſt, & ad veritatem demonſtrandum efficacius. A- nalytica haec docendi ratio eſt, & verè phi- loſophica. Placidior altera eſt, & mol- lior, ad demonſtrandum minus, quàm ad res demonſtratas illuſtrandum compara- ta. Priore dimiſſa poſteriorem aſſume- mus Hęc duplici etiam fine contineri poſ- ſe videtur: quando vel illuſtratur res de- monſtrata, ut melius intelligi poſsit: vel exornatur, aut conditur, ut voluptatem pariat. Primi generis exempla ſunt, & pa- rabolae. Ex hiſtoriis petenda ſunt exempla: ſi non ſint ob oculos. Virtutem, ait AE- neas filio ſuo Aſcanio, diſce ex me verum- que laborem, fortunam ex aliis: quam ſci- licet metuere, vel ſperare debeas. Etſi for- tuna nullis exemplis conſtitui: vel addiſci poſſe videtur: ut pote quae ut caetera quae per accidens ſunt, nulla ratione con- tineatur.Parabolis noſter Salvator uſus eſt fre- quentiſsimò. Cum enim rudem populum [ID00020] docere vellet: ea quae cuique obvia, & no- ta erant aſſumpſit: quibus ad propoſitum bene, & convenienter accommodatis, res eis divinas poneret ob oculos, & il- luſtraret.Ab hiſce genus quoddam aliud eſt: quod & ipſum in ſimilitudine aliqua con- ſiſtit. Emblemata haec ſunt dicta. quòd non ipſas quidem res con- ſtituant: ſed iis ornatus, & voluptatis gra- tiâ decenter adjiciantur. Qualia ſunt quae ſcriniis, aut ſpondis non contemnenda fa- brorum lignariorum arte inſeru ̅ tur: quae- que firmioris inſtar cujuſdam picturae ani- malia varia, resque alias aſpectu jucundas referunt.Emblemata ergo (de quibus hic agi- mus) moralium ſunt virtutum aut vitio- rum in variis Dei & naturae operibus ex- preſſae picturae: quas rectè contemplati ad uſus noſtros magna cum voluptate acco ̅ - modamus: modo qui noſter ſit, non Dei, vel naturae. Non enim eadem ut praeſte- mus noſtrae ferunt facultates. Sed tum de- mum naturámque Deumq́; dicemur eſſe imitati: quando ad ca, quae nobis à Deo, & [ID00021] natura in hoc univerſo virtutum objecta ſunt exemplaria noſtros mores compoſu erimus. Natura namque bene, beatéque vivendi dux eſt optima: ne cum iis labi, & errare videamur: qui naturam vitiorum omnium ſcaturiginem eſſe putant: quaſi quicquam fecerit Deus, quod nos ab eo abſtrahere poſsit. Huic ſimilis alia eſt in- ſania: Philoſophiam (quae operum Dei cum recta ratione eſt contemplatio) er- rorum eſſe doctrinam, manifeſtè cum ve- ritate nobis divinitus patefacta pugnan- tium. Neſciunt homines iſti nativos re- rum colores à fucis diſcernere. Naturam iniquum eſt id dici, quod ad naturam ob peccatum acceſsit extrinſecus. Abſit au- tem à nobis inſanum hoc & furioſum ho- minum imperitorum dogma: qui peccata faciunt naturalia: vel ipſam quoque vo- lunt hominis naturam, eſſentiamq́; com- plere. At noſtra hic forte eſt accipienda natura: non ea quae brutis ineſt animan- tibus, aut aliis etiam corporibus, vitae ſen- ſusque expertibus, Ut vero illud inficiari nequaqua ̅ volumus: ita neq; hoc propter- ea verum eſt. Nam & noſtram, & eam, quae [ID00022] aliorum eſt, naturam ſequi debemus: Cum in nobis vix quicquam ſit, quod cum aliis non habeamus commune: quodque eſt aliorum, id aliqua etiam ex parte ad nos non ſpectet. Homines ſumus, & ahi ſunt. At animalia etiam ſumus, & corpora ſu- mus naturalia. Ne quis putet in hac re- rum univerſitate quicquam eſſe, quod non ad nos pertineat: vel cujus aliqua in nobis non ſit expreſſa imago. Rectè igitur in officiis Cicero. Sic enim eſt faciendum, ut contranaturam univerſam nihil con- tendamus: ea tamen conſervata propriam naturam ſequamur. Neque verò Philoſo- phiam in mera & profunda contempla- tione demergimus: atque ſi foeliciſſimus ille ſit, qui ne homo quidem eſt amplius. Miror etjam mentésne ullae ſint omnis expertes materiae: quibus haec ſola tribui debeat contemplatio. Nos certe foelicita- tem noſtram ei philoſophiae acceptam fe- rimus: quae nos à vera operum Dei con- templatione. & voluntatis ejus cognitio- ne ad perfecta virtutum opera deducit. Hic idem quoque finis eſt emblematum Chriſtianorum. At vero ut emblemata [ID00023] haec ſuis propriisq́; limitibus continean- tur: amoveri debent multa; quae in hocce theatrum emblematicum, poëtarum ani- mis & verſibus in hoc genere nimis, & in- conſideratè luxuriantibus irrepſerunt. Vix enim quicquam fingi pingíque po- teſt: quod non in emblema vel abierit, vel etiamnum abire poſsit. Hic via pa- tente plena cuique facultas eſt quidvis comminiſcendı: ubi neſcio quas rerum confictarum videas imagines: ut mirari meritò poſsis, quid ex tanta varıetate poſ- ſit elici, quod & certum ſit, & emblema- ticum.Hinc etiam ad principum, nobilium, & ignobilium ventum eſt inſignia: quae materiam emblematibus praebent ampliſ- mam: ut in varios ſaepe ſenſus trahantur: de quibus ab initio minimè fuit cogita- tum. Id enim primi authores ferè ſolùm ſpectaſſe videntur: ut iis tanquam pro- priis notis familiae nobiles à ſe invicem, & ab ignobilibus diſcernerentur, & digno- ſcerentur.Petuntur etiam ex fabulis poëticis em- blemata: quemadmodum ex iisdem quo [ID00024] que fabulis argutè expoſitis res naturales deſcribuntur: quod ſuavıſsimo carmine gallico praeſtitit Gulielmus de Bar- tas. Etoptima quidem varietate. Cùm enim utilibus ex rebus quaeratur volu- ptas: etiam in ſuavibus negligenda non eſt utilitas. Ut verò non idem placet omni- bus: fabulis alii delectentur poëticis: na- turam nos ſequi malumus, quàm ut no- ſtro in carmine, vel emblematis ullum poëtarum figmentum locum habeant, Sí- que magnae magnis fabulae conveniant: nos parvas pueris tamen meritò concedi- mus: quales ſunt AEſopicae: in quibus tri- tiſsimum illud manifeſtam praebet utilitatem.Quin & magnorum etiam virorum res olim geſtae picturis emblematicis imi- tandae proponuntur: quae tamen exem- pla ſunt, & generis quidem alterius: in quo res una & eadem in ſubjectis numero ſo- lúm, non ſpecıe diſcrepantibus ſpectan- da & imitanda depingitur.Etſi verò liberum hoc eſt ſcriptionis genus: ut unusquiſque pro arbitrio quid- vis aſſumere poſsit condendis emblema [ID00025] tibus. Hic tamen ordinem deſyderamus maximè: ne (quod fieri ſolet) variè varıi generis emblemata inter ſe miſceantur. Cumq́; rerum natura parens in hoc gene- re nobis omni ex parte poſsit ſatisfacere: tum ut ſit quod emblematibus probè con- veniat: tum ut ſit ſatis: Quicquid aliis vi- deatur: nos emblemata noſtra maluimus hiſce limitibus contineri. Cùm enim hic emblematum decor, uſusq́; ſit potiſsimus: ut illuſtrent, condiant, atque confirment praecepta moralia: naturam certè praeſtat imitari: quàm neſcio quae imaginationis humanę monſtra: quae non magis firma, & certa ſunt, quàm mufcarum gyri in aëre volitantium. At natura tamen res nobis offert, quae verè ſunt, certoq́; & ſtabili eſ- ſentiae ſue modo noſtros afficiunt ſenſus Quis verò non malit ad opus ſuum aggreſ- furus certos canones, & firma in rebus fir- mis, atque conſtantibus exemplaria, quàm in aqua, vel aëre varias mobilesque figu- ras imitari?De rebus autem arte factis ſi quaera- tur: eas judicamus, ad hoc etiam rerum emblematicarum genus poſſe referri. Na [ID00026] turales enim ſunt maxima ex parte: nec arte fieri quicquam poteſt, quod no ̅ in ali- qua re naturali conſiſtat: ut ferè naturae acceptum ſit ferendum, quicquid ex re- busarte factis petitur. Dentata in utram- quepartem ſerra latos facilè ſecat aſſeres: cui ſi aſperitatem ſimul cum dentibus de- mas: hunc uſum amplius praeſtare non poterit. Et verbis ſua eſt etiam conce- denda aſperitas: non illa quidem, quam vulnerum Dei, ſacramentorum, & ele- mentorum tonitrua horrıbilem faciunt & execrandam: ſed quae verbis etiam mitio- ribus rationis aut legum virtute poteſt terrorem iis incutere qui deliquerint. Dejanua ſimile aliud eſt:
Iuvo clauſa, patensꝙ́.Non ergores olim geſtas, neque confi- ctas variè: ſed naturam volumus conficie ̅ - dis emblematib. ſubminiſtrare materiam. De qua tamen non parva oritur difficul- tas. Et videbimur hic fortè rebus natura- libus miros affingere uſus. Non enim natura eſt intelligens, ut docere nos poſ- ſit. Nosq; cum ſimus intelligentes, naturae [ID00027] debemus praeeſſe potius, quàm ab ea rega- mur. Quod equidem artificum ſatis oſte ̅ - dit induſtria: qui naturam complent ra- tione. Quae cum ita ſint: ut nos ex hac expediamus difficultate: paucis de natura ejusque uſu vario agemus. Naturam in confeſſo eſt nullo rationis uti adminicu- lo: quam docet tamen Ariſtoteles ſecun- do Phyſicorum agere quicquid agit : cùm agere propter finem ſolius intel- ligentis eſſe vıdeatur: nempe ut conſulta- tione aliqua quod futurum eſt praevidere poſsit. Ecquid igitur? Tribus tibi verbis ex Ariſtotele ſatisfiet: ubi rem intellexe- ris. : at neque ars conſultat. Hocalii ut volent interpre- tentur: noſtra haec eſt expoſitio. Non hoc artis eſt, ut artifex quod facit propter fine ̅ faciat: ob id erra ̅ t, qui verba haec ad artifice ̅ referunt: cùm de arte loquatur Ariſtoteles: cujus non eſt de fine co ̅ ſultare: ſed alterius cujuspiam intelligentis animae facultatis: qua cùm praeditus etiam ſit artifex, finem ipſe ſibi ſuum proponere poteſt, priuſquà operi manum adhibeat. De appetitu quae- ſtio eſt eadem: quomodo moveri poſsit à [ID00028] bonis externis, & ſaepe etiam abſentibus: cùm neque ſentiat, neque ſit intelligens. Reſponſio ın promptu eſt. Non partis hoc hujuſce ſolius eſt opus: ſed totius, quod & appetit, & ſentit, & ıntelligit. Na- turam absque Deo conſyderes: hanc me- ritò miraberis ullum poſſe ſpectare finem: cùm neque ſenſu, neque ratione ſit praedi- ta. Progrediendum ergo eſt ulterius: ut agens illud infinitae ſapientiae, poteſtatis, & prudentiae agnoſcamus, quod naturam ad hunc ipſum finem direxit: datis ei viri- bus, quae ad hunc conſequendum poſſent eſſe ſatis. Ad finem ergo natura conten- dit non conſultatione, aut proſpectu ali- quo, ſed impulſu quoda ̅ eſſentiae: quae na- turalis quaeda ̅ eſt neceſsitas verius, quâm volu ̅ tatis motus liberio- ris. Locus in metaphyſicis eſt à propoſito non alienus: in quo architectum operis in- telligente ̅ cum operariis confert Ariſtote- les: inquiens, hos facere quidem ea, quae ad finem ducunt: ſed non intelligere ta- men quid rei ſit: Atque haec de conſultatione, quae [ID00029] cauſae eſt primò efficientis. Nos hic jam in natura ſpectamus aliud: nempeut ejus operibus fruamur, & cum ratione uta- mur. Non eſt ipſa quidem intelligens: at ei quod deeſt nos ſupplere poſſumus ra- tione.Duplex itaque eſt operum naturae u- ſus. Nam aut proprius eſt, & verè natura- lis, ad humanae vitae ſuſtentationem com- paratus: aut adſcitus aliunde. Nos ſepo- ſito priore poſteriorem explicabimus: qui multiplex eſt: prout ad varios fines res na- turales variè uſurpantur.Joſuae 24. Cum Deus populum ſuum in gratiam recepiſſet: in foederis ejus con- firmationem Joſua ſaxum ſub quercu ve- luti teſtem rerum actarum, ſacrumque ſignum conſtituit.Saepe etjam rebus naturalibus corpo- reis, & in noſtros ſenſus incurrentibus de- monſtrantur ea quae noſtros fugiunt ſen- ſus. Ita Spiritus ſanctus in Baptismo Chri- sti ſub ſpecie columbae comparuit. Acto- rum 10. Petrus in ecſtaſi vidit aperto coelo varii generis animalia: quib. ut impuris Ju- daei veſci non poterant. Ea gentes deſigna [ID00030] bant: quas Deus in gratiam recepturus, & purgaturus erat: obid Petrum de coelo vox audita repraehendit: quod quae pur- gaſſet Deus impura dicere non debue- rit. Semen, quod in terram mittitur, reg- num, verbúmve Dei. Vitis autem Johan. 15. Christum ejusque fideles deſignat. Manna Judaeorum, Exodi 11. cibi coele- ſtis typus erat: cujus meminit noſter Sal- vator, Johan. 6.In hoc etiam genere contineri poſſe videntur AEgyptiorum Hieroglyphica: qui figuris animalium loco ſcripturae aut ſer- monis animi ſenſa exprimebant. At Py- thagoraei progreſsi ſunt ulterius. Nam & ipſas animalium formas ( metaph. 14.) & res etiam quasvis alias immo metaph. ex nu- merit conſtituerunt: in quibus videban- tur ſibi videre .Atque hi rerum naturalium uſus in ſi- gnificatione conſiſtunt. Nam quod de ſa- crame ̅ torum virtute dici poſſet: id rerum externarum non eſt, ſed internae Sancti Spiritus operationis. Ex quo magorum [ID00031] & impoſtorum medicorum impudentia ſatis apparet, qui miros adhibitis a d opera ſua rebus naturalibus tribuunt effectus, hocque aſtu facilè decipiunt imperitiores. Cui ſimile & hoc eſt. Ut magicae impro- bitatis ſuſpicionem effugiant, ipſius etiam Dei nomen aſſumunt, & aliquot loca ex ſacris literis allegant. Alii verbis ipſis vel prolatis vel appenſis: aut etiam literis vel figuris miras adſcribunt vires.Neque vero minus hiſce ridicula ſunt ſuperſtitioſa Medicorum vel : quae corpori appenduntur, ut cutem ipſam contingant. Cujusmodi eſt quod praebet Trallıanus lib. 12. ad febriles rigores avertendum. Oleae filio ante Solis ortum decerpto characteres vulga- ri atramento inſcribuntur. Haud equi- dem imus inficias, quin haec ſaepenumero quod pollicentur, id pręſtent: ſive id uten- tium fiducia fiat, & ſpe ſalutis animum na- turamq́ue adverſus morbum confirman- te: ſive Deo aliquid ſuperſtitioni conce- dente.Sed multò maximè impius eſt eorum uíus, quae cùm naturalia ſint, minimè ta [ID00032] men agunt naturaliter, ſed ea quam eis ca- codaemon addit virtute. Quae quidem qualia ſint, ex illo unico chirurgorum un- guento ſatis intelligitur: quo ex multis & herbis, & radicibus confecto gladius, aut quodvis aliud inſtrumentum, quo vulnus cuipiam illatum fuerit, non ipſum vulnus inungitur: dequo haec olim ad me ſcripſit vir magnificus & generoſus D. Andraeas Duditius. Addo ad haec; quae copio- ſius perſequi ad te ſcribentem, non eſt ne- ceſſe; conſtellati illius unguenti (ita enim vocant) fama ad vos jam pridem, ut credo, pervenit. Sunt certae fidei barones, & alii amici mei, qui dejerant graviſsima vulne- ra illo unguento perſanari; ſi tela, quibus inflicta ſunt vulnera, illinantur, & ob- ligentur. Ac quod etiam magis mirabi- le eſt, ſi quis tela ad ignem admoveat, ad frigidum aërem, aut aliâs negligentius cu- ret, vulnerati magnos cruciatus, noxam- que perſentiſcunt. Quid hoc eſſe pu- tem? Ea certe, quae ad ejus unguenti con- fectionem adhibentur, nec manifeſtam, neque occultam hujusmodi vim aliis in rebus oſtendunt. Si ad incantationes con [ID00033] fugias, nova quaeſtio oritur. Si fidem haec perficere dicas, quaeram item, quo- modo actio fiat ſine contactu, quomodo illud animi agere in corpora & aliena queat.Atque praeter hos omnes alius eſt et- iam rerum naturalium uſus. quas nobis Deus Opt: Max. non ad neceſsitatem modò, ſed etiam addelectatione ̅ compara- vit. Voluptatis hic uſus eſt: quae ſua eſt non ſenſibus ſolùm, ſed & ipſi etiam men- ti: quando quae pulchra ſunt cum dele- ctatione percipimus, & verè contempla- mur: iisque cum voluptate fruimur, quae ſuis ſuavibus, & jucundis qualitatibus na- turae noſtrae conveninnt.At verò ab hoc etiam uſu diſtat ali- qua ̅ tum emblematica rerum naturalium imitatio: utpote cujus finis ſit praeter ea- rum rerum contemplationem, & perce- ptam ex ea contemplatione voluptatem utilis bonarum virtutum doctrina: quan- do ſcilicet illa Dei, & naturae no- ſtris accommodantur moribus.Dum autem naturam ſectamur, re- cta ratione nobis eſt progrediendum: ne [ID00034] tamquam caeci à via virtutis aberremus. Qua in re duplex eſt cautio: tum ne quid- vis imitemur: tum etiam ne quod contra bonos mores eſt, emblematicè doceamus. In illo error eſt: in hoc etiam eſt malicia. Errorem dicimus: ſi quicquid in feris eſt animantibus, aut aliis rebus naturalibus, id absque diſcrimine velis imitari. Nam (ut paulò ante ex Cicerone monuimus) naturam univerſam ita conſervare debe- mus, ut propriam ſequamur: quam ſi quis omiſerit, alienam volens imitari: fie- ri non poteſt, ut univerſae vitae ſuae, & ſin- gularum actionum aequabilitatem con- ſervet: qua nihil eſt (ut idem ait Cicero) magis decorum. Neque tamen ob id mala eſt rerum aliarum natura, quod eam nos imitari non deceat. In nobis enim fit malum, quod in aliis malum non eſt: nempe ſi cum natura noſtra id pugnet. Ira in cane non eſt in vitio: nec feritas in lupo, vel voracitas. Ignis ſeipſum ſiſtere non poteſt, quin omnem quam contige- rit uſtilem materiam abſumat, & de- voret. Lapis cum deorſum fertur, ex ſeipſo quieſcere non poteſt. Haec [ID00035] in hiſce bona ſunt: in homine non item. Nam liberè vivit, & perficitur: ut cùm in voluntate ſua habeat, qua velle & nolle poſsit: ratione ſeipſum etiam conti- neat, & ſiſtat.Sed in aliis etiam malicia eſt, & im- probitas: ut ſi quem velis levi de cauſa ir- ritatum ad extremam vindictam concita- re, duras in mari cautes ob oculos ei pictu- ra ponas emblematica: quae naves in ſe tempeſtatis errore pulſas, non repellunt modò, ſed confringunt penitus. Que plus quàm ferina ultio in hominem cadere non debet. Cavendum ergo eſt, ne quid emblematicè interpretemur, quod ſit co ̅ - tra bonos mores. Atque haec & alia em- blematum vitia tum demum facilè vitabi- mus: ſi morum praecepta non primò conſtituantur emblematicè. Nam in em- blematis magna eſt in utramque partem varietas. Sed hęc ubi à Philoſopho mora- li conſtituta fuerint, egregiis poſtea illu- ſtrentur emblematibus. Non eſt ex Apo- calypſi primùm diſcenda Theologia. Ne- que tamen propterea negligendus eſt em- blematum uſus: quod ad benè, beateq́ue [ID00036] vivendum moralis philoſophia poſsit eſſe ſatis. Non enim ſtoica haec auſteritas com- petit omnibus. Sed cum plerisque homi- num agendum eſt mitius & mollius. Gra ̅ - maticorum ſpinoſa & co ̅ tentioſa aſperitas ludo contemperatur etymologico. Neque nos ſolo pane, & aqua veſci voluit Deus: varios etiam cibos, & condimenta multi- plicia nobis, ipſe ad voluptatem conceſ- ſit benignè, & liberaliter. Moralia etiam praecepta jucundis depicta emblematibus, cum voluptate acceptantur promptius: quae ſola tamen non eſt utilitas. Nam prae- cepta haec hujuſcemodi picturis illuſtrata melius intelliguntur. Et cum nobis hae res emblematicae ob oculos verſantur, de moralibus illis praeceptis ſaepe admone- mur: quae contemnenda non eſt admo- nitio.Haec ſunt (humaniſsime lector) quae de emblematibus in genere: & in ſpecie de Phyſicis dicere voluimus. Ex quibus non ipſa modo noſtrorum emblematum materia, ſed etiam forma quae ſit intelligi- tur. Res namque naturales emblematica inſertione, & applicatione ad mores no [ID00037] ſtros ethicae fiunt, & formam quandam moralem concipiunt: quae certis virtu- tum prae ceptis continetur, & deſcribitur. At dum hic nonnihil videmur praeſti- tiſſe: quicquid hoc tamen ſit, merito fate- mur nondum eſſe ſatis. Nam nec omnia virtutum genera complevimus: nec ea quae attigimus in eum digeſta ſunt ordi- nem, qui moralibus praeceptis eſt conve- niens. Cumque difficillimum hoc ſit: ut quod deeſt, compleatur: ſi tamen noſtrum hocce ſtudium, morum & poëſeos ſtudio- ſae juventuti placeat: operam dabimus: ut naturalis haec morum philoſophia, quôad ejus fieri poterit, à nobis maximè perfecta in lucem aliquando prodeat.Exterior autem forma certa quadam conſtat partium conjunctione: quae par- tim carminis eſt, & metrica: partim verò totius compoſitionis: & emblematica di- ci poteſt. Exteriorem vocamus: quòd & in proſa: & alia etiam rerum, partium- que diſpoſitione conſtitui poſsint ſym- bola & emblemata: qualia ſunt quae nu- per in lucem edidit doctiſsimus vir, & val- de ſolers, & induſtrius D. Joachimus [ID00038] Camerarius, clariſsimorum Joachi- morum & P. & F.In carmine ſua tamen quaedam major eſt quàm in oratione ſoluta ſuavitas: qua nobis certè fuit opus vel maximè. Nam ſi quod metricum eſt, noſtrae demas ora- tioni: quod reliquum erit, omni vacabit elegantia, nec cum voluptate legetur. De noſtris autem verſibus nihil ferè eſt quod commemoremus. Tales nempe ſunt, quales eorum ſunt, quibus hoc exer- citii genus non eſt, ſed . Si ſciſſem in mea juventute, quid pòſt futu- rum eſſet: diligentius certè puriores legiſ- ſem poëtas. At conſules hoc (amice le- ctor) quicquid eſt aequi bonique: Cumq; nobis facultas deſit: ſatis id erit tibi quod praeſtare potuimus. Sique nihil aliud placeat: hoc tibi tamen forte placebit: quod ita haec emblemata compoſueri- mus: ut ex praefixo hemiſtichio facilè cu- juslibet emblematis ſumma, ſenſusque poſsit intelligi. Dein quod materiam ipſam ex illuſtri rerum naturalium theatro deſumptam breviter propoſue- rimus, & expoſuerimus. Poſtea vero pa [ID00039] ri brevitate moralia praecepta deſcripſe- rimus: quae rebus antè propoſitis appli- cari, & accommodari poſſe videbantur. Quamvis autem huıc operi annos jam ali- quot impenderimus: nondum omnia tamen emblemata perfici potuerunt: tum aliis de cauſis: tùm quod ſculptor noſter aliis etiam pluribus operam ſuam com- modaverit: & procul etiam â nobis abfue- rit diutius quâm fore putabamus. Ut vero editionem differremus amplius: conſultum non erat: non tam noſtro, quàm ſtudioſorum nomine: quibus edi- tionis mora & gravis, & moleſta erat. Quae fuerunt ergo reliqua: ea cum cae- teris etiam absque imaginibus excudi cu- ravimus: ut ſi qui ſuis forte nominibus, & inſignibus adjectis noſtrum hoc opus emblematicum decorare vellent: ex iis quae prae caeterıs magis placerent, ſibi ea deligerent. Ita enim compleri poſſe judicavimus: quod aliâs abſolvi absque graviore mora non poterat. Neque me- tus eſt, ne altera editio nimis diu diffe- ratur: cum certis de cauſis pauca excuſa [ID00040] ſint exemplaria. Vale humaniſsime le- ctor: & hıs ſi potes, aut lubet utere cum vo- luptate.Altdorfi Noricor. Menſe Auguſto, An- no M. DCII.Nicolaus Taurellus Phyſices & Medi- cinae Profeſſor.

IN CAESAL PI- NVM PHILOSOPHVM ITALVM, PRO CLARISSIMO VIRO, DN: NICOLAO TAUREL- LO, Philoſopho Ger- mano.

QV Ipollere negat te Caeſalpine ſagaci Ingenio, & mira mentis & artis ope, Ille caput prodit fatuum, nec judicat (aequè: Nam tibi & ars docta est, mens & acuta ſatis. Dogmata ſed qui te vana atque ſophistica dicit Tradere, quaeꝙ́ animis ſint inimica piis, Verior hic, ullum quàm Phoebi oraculum, & acri Iudicio, magno major Ariſtotele. Res ergo humanas Deus haud intelligat, ille Providus, haud curet, cuncti potensꝙ́ Deus? Heu procul à noſtris laribus monſtra iſta fugentur Ad Scythicas rupes, Cimmeriosꝙ lacus Roboris hoc Taurelle tui est, & Apollinis arcu Pallados & clypeo qui bene tutus agis. Perpetuas meruit laudes Tyrinthius, olim Expurgat monſtris dum loca quaeque feris: [ID00042] Ne valeam, niſite comitatur fama perennis, Qui Caeſalpini dira venena necas.Hier: Arconatus Caeſ: Majeſt: à Secretis Bell. Pragae F. 22. Maji 1597.

DE OPERIBUS PHILOSOPHI- cis CL. V. D. Nic: Taurelli Phy- ſici acutiſsimi quà gravioribus quà amoenioribus, Encomiaſticon Carmen CVNRADI RITTERSHVSII. I.C.

TOTA hominem Natura docet quaſi fida magiſtra, Et jubet erectos ad coelum attollere vultus, Vociferans tacita praeconia maxima voce: Diſcite mortales, qua ſitis origine nati: Diſcite vitam agere aetheria quoque origine dignam, Et docili dictata ſalubria tradite menti. Humanos opifex ſummus fabricavit ad uſus Me totam: humanos me accommodo ſemper ad uſus: Sive neceſſe ſit, & me ſuſtentatio vitae Exigat: ornamenta magis ſeu grata petantur: Seu cunctarum adeò rerum regina voluptas. Omnia de gremio liceat depromere noſtro: Hinc undante fluit largiſsima copia cornu. Felix, qui rectè ſcit munera ſumere tanta, Auctoriq́; meo gratam dependere mentem, Et vinclis unire olli ſe geſtit amoris: [ID00043] At miſer, ingrata carpens ea munera dextra: Huic laquei omnia ſunt, intinctaq́; toxica melle.Naturae has voces, tacitae & praeconia linguae. Naturae interpres bene conſcius arcanorum. Taurellus, linguaq́; diſerta & pectore acuto, Accipit ac reddit, per docta volumina fundens, Poſteritas magno quae non legat absque ſtupore, Divitis ingenii flumen mirata benignum.Hic nunc majus opus per amica ſilentia noctis Pervigil extornat, caeſas & perpolit Alpes, Magno & Ariſtoteli dicta atque indicta revolvit, Illuſtri Sophiam ſtatuens in luce videndam: Nunc paullùm è tanta rerum gravitate remittens, Nata interq́; manus Emblemata ſuavia fingens, Per luſus doctos Lectorem ad ſeria ducit.Quiſquis es, ore fave; & ſeu ſeria ſcripta revolvas Taurelli, genium mirere & texta laboris Ardua: ſive oculos animumq́; ad ludicra flectas, Magna etiam parvis, dic, conſtat gratia rebus.TAvrelle magni ſi quis Apol- (linis Vtrisque juxtà clarus ab artibus. Famâ ſibi laudem aviternam Perpetuante, ſuperſtitabit: Vtrisꝙ certè tutemet artibus [ID00044] Nunquam ſenentis clarus Apol- (linis, Famâ tuum aeternante nomen, Compos adoreâ eris perenni. Nam ſemivivis auxiliaria Seu fidus aegris pharmaca temperas Manentibus jamjam ſenectum Porthmëa cis Phlegetontis ae- (ctam, Internecivis penè doloribus Laetata ſuccis corpora vividis Torrente ab infernate lucis Aërias revocas in auras: Seu verba clauſtris libera metricis Arctare ſumis, carmina diſpare Nectens ligaturâ, decenter Vt titubet pede Muſa claudo, Chorus ſororum totus Hyantidum [ID00045] Ipſe & ſororum praeſes Hyantidum Phoebus tibi nil mortuale Adſtupet attonitus canenti. Illinc ut alter ſis Epidaurius Vel ipſe Paeon vel Podalyrius: Pelignus hinc vates vel Vmber: Artibus unus utrisꝙ́ pollens. Non haec adulans auribus oggero Tuis, recepto vulgus ut aſſolet Ritu ciniflonum, expeditum Illice ſublinere ora palpo. Nec te immerente ̅ treßis adulteris Picturo laudum mango coloribus: Emblematum en bellatulorum Nónne opus id ſolidum me- (retur? Quo funerari quippe vetabere Omnis, rogales effugiens pyras: [ID00046] In teruet vis manca Fati Omnidomo imperioſa ſceptro. Errore ductus me tamen autumas Dignum, novelli pars quota codocis Emblema quituter ruinam Arboris à nimio trahentis Ramos gravantum pondere fru- (ctuum: Quae copioſo luxuriantium Auctu priùs denſata florum Juge decus ſtetit arboreti: Postfructuoſae larga feracitas Incommodavit: lıbera quâ nimis Taxatur argutè voluntas Effigie benefacta acervans, Ac disciplinae mult ijugae capax Suisꝙ́ abundans ingenium bonis: Vtrumꝙ gignens uberante Exitium ſibilargitate. [ID00047] Sunt literatae nempe ſcientiae Viri potentes, ſcita quibus dicans Emblemata argutationum Plena ſacras lepidißimarum. Errore ductus me quibus aggregas, Praeſtantiorum de numero ratus Vatum eſſe me, cantata quorum Tergemino volat orbe fama: Haud invenuſti Trunccius ingenl Dum fortè noſtras neſcio quas tibi Monſtrare nugas craßioris Non dubitavit opus Mi- (nervae. Hinc te flagrantem corripuit no- (vus Serpens medullas in penit as amor, Ignotus ignotumꝙ́ amico Proſequeris deamans favore. [ID00048] Ahparce tantis addereme viris, Queîs co ̅ par andus ſic venio, ut la- Fretenſibus latè ruentis (cus Ocëanı aequiparatur undis. Altùm virentes ſeßilis areas Vernantis horti corchorus indecet: Stridente deformat ſonore Anſer amoeniſonos olores.T. Excell.Addictiß:Martinus Stobaeus Boruſſ: Marienburg.

Ante retrorſum. Adjuventutem prudentiae ſtudioſam.

Cum licet ancipitis ſectabere commoda cancri: Et quovis diſces vivere poſſe ſolo: Qui fraudatus aquis: ſicco tamen aëre vivit: Et lento properans itque, natatque gradu. Hoſtem quando fugit, qui proſpicit ante: retroque Paulatim carpit quas juvat ire vias. Si nocet ire: gradum revocabis: at ante quid obſtet Spectabis: rebus proſpiciesque tuis.

Leviter ſi tangis, adurit. Ad Marcum Chriſtophorum Gugel Norib.

Vrticam ſi quis contingat molliter, uret: Et timidas laedet tacta borago maniıs. Haec tamen intrepido franguntur ſpicula preſſu: Hacque omnis ſubito pellitur arte dolor. Res age: non magnis nec neglige viribus hoſtem: Sed leve quo poteris robore tolle malum.

Dum ruperit ilia ſanguis. Ad Carolum Scheurl Noribergenſem.

Squamoſum crocodilus alit, perimitꝙ́ draconem: Et ſua disrumpit ſanguine membra culex. Hic ſitit humanus dum ruperit ilia ſanguis: Et ſitit hic dum ſint iliarupta, merum. Si licet, optatis tua comple gaudia rebus: Sedcave ne ſuperet laeta cupido modum.

Praecipitata nocet vindicta. Ad Paulum Volkhammer Noribergenſem.

Saxum quo petitur frendenti percitus ira, Dentatoque fremens arripit ore canis. Suscitat iſta canis ſpectantibus ultio riſum: Quem morſus jactu laedit, obestꝙ́ magis. Si quid es ulturus cauſas exquire, modumque, Ne temerata prior ſit ratione manus.

Levitate ſuperbit, & extat. Ad Chriſtophorum Paulum Gugel Norib.

Cernis ut optatis foecunda est meßibus aeſtas: Et dominum quanto foenore ditet ager. Vna ſed ecce alias ſupereminet inter ariſtas: Quae celſa erectum tollit ad aſtra caput. Scilicet haec multis, at inanibus aucta locellis Effertur: dum nil quo retrahatur, habet. Quem levis aſſurgens effert doctrina, ſuperbit. Nam ſcit, qui doctum ſe putat eſſe, nihil.

In ſunt meliora, latentq́;. Ad Danielem Modlerum Norib.

Aſpice quam grato niteatque micetque colore Malum, virgo ſua quod gerit iſta manu. Exteriora placent forma: meliore ſed uſu Praeſtant, quae tenui cortice tecta latent. Quisquis es ipſe tuo nimium ne crede colori. Cortex hic ſuibus, qui nitet, objicitur. Internas etiam virtutibus excole partes: Externum ut ſuperet mens bonitate decus.

Bello haec & pace juvabunt. Ad Chriſtophorum Rodolphum Gugel Nor.

In ſua terreſtris teneras erinaceus uvas Horrea ſolerti dexteritate vehit. Incubat in molles figens ſua ſpicula baccas: Hoc que ferens tecto corpore pondus, abit. Cornua ſi tauros: hunc & ſua tela tuentur: Tempore tela ferunt haec quoque pacis opem. Quae bello virtus, & quae prudentia bello Profuit: haec etiam pace probata juvat.

Ut ſit vox irrita: latrat. Ad Iacobum Ròßlerum à Buchenreut Sile- ſium Franckenſteinenſem.

Crebris ut ſaliat latratibus ecce catellum: Quifugat intrepidos, perſequiturque canes. Magnaque cum diro minitetur vulnera morſu: Solo diſpereunt voxque, minaeque ſono. Irrita promoto convitia deſpice greſſu: Quasque movet nullis viribus ira minas.

Sit forma, ſit uſus. Ad generoſum ac nobilem D. Iohannem Ade- mum, à VVolffſtein, Baronem in ſu- periori Sultzburg: & D. in Pyrbaum.

Ruſtica plebs nimium civilibus invida formis, Quidvis pro pulchro, ſi modò proſit, habet. Noſtra ſed urbanos praefert Reſpublica mores, Hacꝙ́ cavet ne quod deſit in urbe decus. Si datur, atꝙ decet, non est ſpernenda voluptas: Authorem quae ſe gaudet habere Deum.

Dantem data munera ditant. Ad generoſum ac nobilem D. Iohannem Alber- tum à VVolffſtein, Baronem in ſu- periori Sultzburg: & D. in Pyrbaum.

Ditans diteſco, nec ſunt mihi munera fraudi: Meferus accurrens cum populatur aper: Qui juvat effoßis roſtro radicibus: & quod Auctum cunꝙ putes poſſe nocere, vorat. Si quid ſurripitur tibi quod tamen utile non ſit: Hoc tibi jacturae non decet eſſe loco.

Alieno pondere tollot. Ad nobilem virum Georgium Viſcherum Praefectum Dominatus Pyrbau- menſis.

Tollitur oppoſitae lanx altera pondere lancis: Surſum nempe minus pondera pondus agunt. Ergo ſuis ut te delictis evehat alter: Culpa vide laudes ne gravet ulla tuas.

Tandem putrefacta reſurgent. Ad nobilem virum Iohannem Chriſtophorum Kratzerum à Langenpruck, Aulae VVolfſteinianae praefe- ctum.

Fertilis exhilarat ſperantes terra colonos: Huic quae mandarint ſemina quando putrent. Solis enim tandem vivent agitata calore: Multaꝙ́ foecundo foenore grana ferent. Quin & noſtra Dei juſſu putrefacta reſurgent: Vt repetant animas corpora quaeque ſuas. Spem facit hanc iſto nobis emblemate Chriſtus: Pulſo ut certa metu ſit, ſtabilisꝙ́ fides.

Vetatq; gelaſcere motus. Ad Gulielmum Poederum Ambergenſem.

Cum glacialis hyems amplißima flumina duret: Stagnantesque ſuo frigore cogat aquas: Non ſinit hunc fontem, rivumque gelaſcere motus: Atque citata gelu dum fluit unda cavet. Quin Sudore gelu ſic pellimus: & proculacta ̅ Sedula pauperiem cura, laborꝙ́ fugant.

Spectatur funus ob ignem. Ad magnificum ac generoſum D. Andraeam à Cochtitz D. haereditarium domina- tus Lublinicenſis.

Fumus praeclarum qui flammae lumen obumbrat: Conſpicuus non est hic ſine luce tamen. Atque ita ſaepe leves in aperto corpore naevos Candida conſpicuos forma, gravesꝙ́ facit. Inclita quin etiam virtus leve crimen adauget: Qualia in obſcuris crimina ſaepe latent.

Data leniet eſca furorem. Ad VVolffgangum Michaëlem à VVolfsthal.

Efferus humanas crudelia pabula carnes Mactat, & inſano devorat ore lupus. At furor iſte tamen ſaturato ventre recedit: Mitis & est ſubitò qui ferus antè fuit. Cur bene moratum te fauſtis copia rebus Nonfaciat: mitem ſi facit eſcalupum?

Capto repletatria cantu. Ad Bartholomaeum Fugerum Dürſen- reutinum.

Quae ſpreto virides peragrabat murmure ſylvas: Libera difficilem quaerere juſſa cibum: Haec replet exultans grato reſonantia cantu Atria: deꝙ́ cibo certa triumphat avis. Saepe juventutem neglectae inſania legis: Et libertatis ſaepe fefellit amor. Provida quando regens lex utile jungit honeſto: Huius quisque ſua ſponte ſubito jugum.

Fructum quae floruit offert. Ad Georgium Lauream Vratislavienſem.

Fructus quaeꝙ ſuos, quae floruit, exhibet arbor: Hocꝙ ſuae ſignum fertilitatis habet. Virtutis pueriflos est reverentia veſtrae: Et vera junctus cum probitate timor. Flos quoque doctrinam mentis praecedit acumen Et ſtabili doctos ſedulitate facit.

Aequo rapidiſsima curſu. Ad Iohannem Vlricum Seidelmeier Praefe- ctum coenobio Gnadenberg: in P.C.

In tanta nihil est perennitate Quod non ſyderei ſuperet conſtantia motus. Sydera nempe Dei veracia dicta, fidemꝙ́ Authoris referunt ſui, probantꝙ́. Et nos haec etiam ſpectata exempla ſequemur: Vt ſit noſtra Deo fides, & aſtris Conformata: metu cadatꝙ nullo: Quamque ſuo nequeant mendacia flectere niſu.

Motu parit unda ſalutem. Ad Paulum Freherum Auguſtanum.

Navis ut offendens vi fluminis acta ſuperbum Adpontem, vectas exoneravit opes: Dulcia Briſaci guſtantes pocula montis, Absꝙ cibo bibimus ſtrenuè, & absꝙ ſiti. Aſt aqua nos ſubitò pernicibus extulit undis: Atque ſalus, quod mors debuit eſſe, fuit. Ne nimis effrenes fortunae horreſce procellas: Ipſa etiam veniet morte vocata ſalus.

Quae nocuere juvant. Ad Iohannem Zobellum Oringiacum.

Scorpius oppugnat, quod contulit ante venenum: Cladis at est uſu certa medela ſuae. Multaque producens animalia noxia tellus: In plantis etiam multa venena fovet. Nil tamen est, quod non à ſe data damna rependat: Et quod non aliqua dote, vel arte juvet. Quisquis es ergo tuis enitere viribus: ut ſi Poßis ex aliqua parte juvare, juves: Ne te dicatur nihil eſſe nocentius ipſo: Et prodeſſe minus te quoque poſſe nihil.

Quosvis fugit auctio ſenſus. Ad Iohannem VVolfgangum ab Ellerichs- hauſen.

Si non est acri ſpectabilis auctio ſenſu: Aßiduè creſcit quaelibet herba tamen. Nec fugit haec, ubi res excreverit, auctio ſenſum: Cunctaꝙ cum fuerint aucta, videre licet. Diſcitur haud celeri (juvenes modò pergite) fructu: Nec mora ſollicitos terreat ulla pedes. Et bona de multis conquirite ſemina rebus: Certa gravisꝙ ſuo tempore meßis erit.

Gratis largitur, & offert. Ad Georgium Gallum Nordlingenſem.

Aureus aßiduo latè ſua munera motu, Iejunoꝙ́ vigens corpore Phoebus agit. Nullaꝙ́ cum tantum foveant alimenta calorem: Perpetuo fulgens hic tamen igne manet. Et Deus ex nihilo qui totum condidıt orbem: De toto à nobis exigit orbe nihil. Quapotes ergo fide ſolemꝙ́ imitare, DEVMꝙ́, Et prompta gratis daꝙ́, juvaꝙ́ manu.

Propria ſtat gloria prole. Ad Eraſmum à Steinau dictum Steinrück.

Quae prima ramos ab origine protulit arbor: Et fructu, & propria prole beata viget. Atꝙ ita clara boni prudentia principis extat: Qui regit, & propria res agit arte ſuas. Stirps ferat illaeſo (ſi ſit bona) caudice fructum: Ne varia noceas inſitione magis.

Nimis aucta nocebunt. Ad Iohannem Mülholtzerum Norib.

Naturae pergrata nocet nimis aucta voluptas: Nec bona vina parum largius hauſta nocent. Copia quando placet rerum, vel honor, vel amicı: Corporis & robur, forma, colorꝙ́ placent. Noveris haec itidem cum proſint, poſſe nocere: Nam bona ſunt damnis, damnaꝙ́ mixta bonis.

Procedere praeſtat ab imis. Ad Ludovicum Schuuartzmeierum Ambergenſem.

Quaelibet à prima ſuccreſcit origine planta: Imaꝙ ſupremis ſuntꝙ́ vigentꝙ́ prius. Naturam artifices opus aggrediendo ſequuntur: Quinetiam nobis haec imitanda venit. Diſcere quando voles, amplectere proxima pri- Haec ſipercipias, inde remota petes. (mum:

Certa eſt alia radice propago. Ad Coſmam Vackium Iuriſconſultum Flens- burgenſem.

Cernis ut ex una multi radice ferantur Cauliculi, cupida qui retinentur humo. Hic ubi terra novis plantam radicibus auget: Amplificatꝙ́ ſuum multa propago genus. Et bene fulta novis radicibus, auctaꝙ́ virtus In juſto firmum pectore robur habet.

Spinisq́; tegentibus extant. Ad Georg: Paulum Nützelium Noriberg.

Cernis ut erumpunt inter dumeta, vepresꝙ́: Laetaꝙ́ fragrant lilia flore vigent. Gallia nonne vides ter denos quanta per annos Bella ducum effuſo tincta crurore ferat? Navarraeꝙ́ vides inter tot praeliaregem, Victo exultantes ut gerit hoſte manus? Quem ne tantilla dignata est Gallia parte: Terras hic omnes ecce, virosꝙ́ tenet.

Ex humili conſcendit in altum. Ad Iohan. Ioachimum Nuzelium Norib.

Praeruptum ex humili conſcendit origine montem, Impulſuꝙ́ levis proſilit unda rotae. Si quibus ingenium natura, & ſtirpis honorem: Et fortuna nimis parca negavit opes. Sperate, & certo vires, animumꝙ́ labori: Veſtraꝙ́ coeleſti credite vota DEO. Magnas ſaepe frequens induſtria perficit artes: Cum vis ſecuros ingenioſa facit.

Quando micatigne, feritur. Ad D. Andraeam Tucherum Noriberg.

Cum grave candenti molliverit igne metallum Hoc flectet facili quo volet arte faber. At ſi durities pulſo fuget igne calorem: Defeſſas ludent ſpesꝙ́, laborꝙ́ manus. Commoda ſusceptis captata occaſio rebus: Eventu faciles proſperiore facit.

Surſum deflexa recurret. Ad D. Chriſtophorum Stocammerum Norib.

Si quem deflectas magno molimine ramum: Hujus ab extrema parte reſurget apex. Totus & infracta ſummum virtute cacumen Injuſtam fugiens vimꝙ, manumꝙ, petet. Exſurgens multo, ſtabilitaꝙ́ tempore virtus, Nullo devictum robore robur habet. Et ſi forte graves fortunae injuria caſus Inferat: haud ullo victa labore jacet.

Surſum deflexa recurret. Ad D. Chriſtophorum Stocammerum Norib.

Si quem deflectas magno molimine ramum: Hujus ab extrema parte reſurget apex. Totus & infracta ſummum virtute cacumen Injuſtam fugiens vimꝙ, manumꝙ, petet. Exſurgens multo, ſtabilitaꝙ́ tempore virtus, Nullo devictum robore robur habet. Et ſi forte graves fortunae injuria caſus Inferat: haud ullo victa labore jacet.

Nutu benefacta rependit. Ad D. Iacobum Pömerum Noriberg.

Haec clarum exultans amplectitur herbula ſolem: Cujus & expaſſo munera flore capit. Laeto diſce puer benefacta rependere vultu: Situa non habeat res, neque verba locum.

Durum juvat eſſe, nec obſtat. Ad D. Carolum Nüzelium Noriberg. equi- tem auratum.

Vitra haec transmittunt ſolam ſine frigore lucem: Duraꝙ́ perſpicuis aſſociata juvant. Si ſit honeſtati conſtantia juncta, juvabit. Nam melius conſtans est leviore bonum.

Gravius compreſſa nocebit. Ad M. Bertholdum Gravium Hallendorfen- ſem ad Salinas Haßiacas.

Si ſapis ardentes nimium ne comprime prunas, Si qua ſit in nuda forte ferenda manu. Mollibus emungit digitis ancilla lucernam: Qui nequeunt inſtar forcipis eſſe fabro. Non eadem vis est unius in omnibus ignis. Nec pariter quaevis omnibus ira nocet. Nam ſi quae non est ſine viribus, illa prematur: Compreſſu exſurgens urit, obestꝙ́ magis.

Gravius compreſſa nocebit. Ad M. Bertholdum Gravium Hallendorfen- ſem ad Salinas Haßiacas.

Si ſapis ardentes nimium ne comprime prunas, Si qua ſit in nuda forte ferenda manu. Mollibus emungit digitis ancilla lucernam: Qui nequeunt inſtar forcipis eſſe fabro. Non eadem vis est unius in omnibus ignis. Nec pariter quaevis omnibus ira nocet. Nam ſi quae non est ſine viribus, illa prematur: Compreſſu exſurgens urit, obestꝙ́ magis.

Reparata quiete vigebunt. Ad Iacobum Kleiſt nobilem Pomeranum.

Feſſa quiete ſuas reſtaurant corpora vires: Et fit fertilior quando quieſcit ager. Sic hyemalis habet ſua commoda frigoris aeſtas: Somniferaeꝙ́ dies commoda noctis habet. Quin & honoratae requieſcent munia mentis: Vt reparent vires mens, animusꝙ ſuas.

Leviter contacta movetur. Ad Vitum Gertnerum Noriberg.

Immotamne vides quae jacet hic pilam? Haec per ſe leviter pulſa movebitur: Et ſi non moveas amplius: haec tamen Perget ſponte ſuum perficiens iter. Sunt quibus ad certas mens est bene mobilis artes: Plurima qui proprio diſcere marte ſolent. Quisquis es ex teipſo qui discis, disce moveri: Vnius hoc non est namꝙ́ docentis opus.

Paulatim aſſurgit, & ardet. Ad Ludovicum Camerarium Noriberg:

Vt globu horrendo ſonitu vibratur, & igne: Vrſus forte metu membra movente fugit. Sed redit, & magno graſſatur in obvia motu: Intactumꝙ́ ſinunt ira, furorꝙ́ nihil. Res age: nec primo ſeſe tua protinus aeſtu Efferat: in tremulas nec ruat ira manus. Sed brevis hanc paulum potius mora temperet ira ̅ : Dum reparent vires mens, animusꝙ́ ſuas. Poſtea jure tuos, vel apertis viribus hoſtes, Aut quacunque licet fraude, velarte petas.

Iterato liberorictu. Ad Michaëlem Lorberum Papaeberg.

Fixus in hunc cuneus qui magno est robore trun- Nullis evelli viribus inde potest. (cum: Vna ſed ars ſuperest, quam cognita cauſa docebit: Ex immobilibus cauſa petenda labris. Haec labra divellas iterato vulneris ictu: Et fracto cuneus carcere liber erit. Si bene quid facias, ſuscepto inſiſte labori: Ne ſit quid fruſtra conſtituiſſe pudor.

Ramis non caudice vivit. Ad Iohannem Prüeſchenck Ambergenſem.

Solus truncata conſiſtit in arbore caudex: Nulliusꝙ boni germina floris habet. Qui non est aptis ad munera moribus: & quem Solum ducit iners, & ſine mente caput. Hic ſine flore manens est, & ſine palmite truncus: Cui nec vitae uſus, nec rationis inest. Praeclaris igitur virtutibus excole mentem: Teꝙ tuis vivum viribus eſſe proba.

Roſeo roſa vivit odore. Ad Iohannem Neuburger Alcmarienſ: Holl:

Fragrantes roſeo roſas odore Pergratus decorat color: ſedidem Multis rebus inest color: roſarum Vnus cum ſit odor comes perennis. Conſervant humana duae conſortia dotes: Hic amor: & certa est hic in amore fides. At ſi deſit odor non est roſa vera colore: Talis & inconſtans est amor absque fide.

Totum pars una peremit. Ad Chriſtophorum Frixium Livonum.

Portio tam valide non continet una: ſedomni Haec ex parte ſuum vincula robur habent: Quae cito ſolvuntur partem ſi ſolveris unam: Et quavis etiam parte cadente cadunt. Haud ſecus est conſtans ſacrae perfectio legis, Si praecepta colas omnia: juſtus eris. At ſi lege tamen quicquam deliqueris una: Virtutes ſequitur gloria nulla tuas.

Si dulcibus acria jungas. Ad Iohannem Cämmerling Hollandum.

Iuncta ceres lupulo dulcis parit aemula vini Pocula: ſi dulcet adjiciantur aquae. Acrem nempe ſua lupulum dulcedine mulcent: Et ſuavem faciunt unda, ceresꝙ́ zythum. Mollia ſi duris: & dulcibus acria jungas: Tractandis ratio haec optima rebus erit.

Mihi ſunt mea munera fraudi. Ad Henricum Bachofen.

Hic me conculcans, cui munera largior, hoſpes Obruit, ingrata dilaceratꝙ́ manu. Commoda ſaepè malis haec est occaſio rebus: Donaꝙ́ ſaepe manus quando capeſcit, obest. Forte quis acceptum ſi dat tibi munus, & offert: Ingratus ne ſis accipiendo cave.

Media ferar uſque tabella. Ad Iohannem Trunccium Marienburgen- ſem Boruſſum.

Naufraga quem medio tempeſtas aequore jactat, Hunc media tutum parte ta bella vehit. Si tamen extremas fluxo terat aſſere partes: Hunc alto merget verſa tabella mari. Qua res quaeꝙ ſuas conjunxerit aſpice vires: Haec ut ab hac ipſa te quoque parte juvet.

Augentur pondera motu. Ad Nicolaum Comitem Oſtroroganum.

Parvus ut excelſo qui lapſus ab aethere fertur, Ictu quemꝙ ferit deteriore lapis. Haud ſecus offenſicum principis ira moratur: Poena tamen gravior tempore facta venit. Nempe laceßitas alit indignatio vires: Majus & est multò quàm fuit ante malum.

Sunt optima fulcra, manentq́;. Ad Nicolaum Hieronymum, Hieronymi Baum- gartneri duum viri primarii filium, Noribergenſem.

Volvitur tangente globus puello. Sed viros ludunt validos, ſuoꝙ́ Sede conſiſtunt cubicis reſecta Saxa figuris. Vir bonus, & referens conſtantibus omnia verbis, Cujus & in factis ſtatꝙ́ vigetꝙ́ fides. Dignus hic est prudens ſibi quam reſpublica jun- Et qui conſilio resꝙ́ virosꝙ́ regat. (gat:

Cedunt contenta, replentq́;. Ad Iohannem Livvaldum Marienbergen- ſem Boruſſum.

Qui volet ire procul, variasꝙ́ inviſere gentes: Hoc emblema ſuis applicet uſibus. Pocula multiplices vino tribuentia formas Conſervant veteres omnia terminos. Cedit, & ad formas vinum ſe comparat omnes: Qualemcunque ferat quaeꝙ capacitas. Et mutare tuos, & ad hoſpitis advena mores Conformare bono te decet exitu.

Modice haec aſſumpta ju vabunt. Ad Chriſtophorum Marſtallerum.

Annon inſipidos nimisꝙ́ dulces Vſu ſal modico probè palatis Arridere facit cibos? quid autem Vſu ſi nimio? peribit omnis Quem quaerit bonitas coquus ſaporis. Si quas condecorant jocus, & vexatio menſas: Et ſi grata lepor verba, virosꝙ facit. Attamen haec gravibus ſal ſunt, & aromata verbis: Quorum ne pereat gratia: quaere modum.

Idem perimitq́;, paritq́;.

Qüaeris ut in molli validos abdomine flatus Et pariat, perimatque piper, tollatque tumultum. Ex frigidis flatus piper excitat Humoribus: ſed crebrius additum Hos postmodum ſolvens, & acri Attenuans perimit calore. Haud ſecus ingenium primo levis inflat, & effert Conceptu doctrina: graves tamen inde bonosque Accreſcens fingit benè culto in pectore mores.

Frigore conſiſtunt denſata.

Maxima condenſat penetrabile flumina frigus: Quin & conſiſtunt frigiditate nives. Haecque ſua tanto conſtantius omnia mole, Frigora quo fuerint aſperiora, manent. Si fortuna tuis rebus iniquior Te duris agitet caſibus anxium: His confide malis, quae ſtabili tuum Ad quidvis animum robore comparant: Si ſors afficiat te gravioribus: Vt vitaeratio est irreparabilis.

Nam ſteriles mixtura facit.

Cum non ſint ſteriles equae: ſuumꝙ́ Praegnantes aſinae genus propagent: Mulae non pariunt licet perennent. Nam mixtum hoc genus est, & impotentis Naturae. Hoc mixtura malum quando facit: optima vitae In juſtaratio ſimplicitate viget. Bello mixtus amor, partemque ſecutus utramque: Et cultus mixtae relligionis obest.

Charae cuſtodia prolis.

Grata duae viſu pariunt ſpectacula feles: Quae ſuo morſu laniant, ferisque Vnguibus pectunt, lacerant, fugantque Maximos quoscunque canes tenellae Prolis amore. Et nos haec etiam naturae jura ſequamur: Abſit ut à noſtra quaevis injuria prole.

Properans non excoquit auctio fructum. Ad Matthiam Suchorabsky de Suchorab nobilem Polonum.

Dic mihi cur ſalicis naſcatur in arbore fructus Nec matureſcat tamen. Dum ſalix ſuccum celericapeſcit Fluminum ſuctu: properata crudos Auctio profert, nimioque laxos ubere fructus. Et vos ojuvenes quos feruens erigit aetas: Et quos maturi locupletat opinio fructus: Ne properate nimis praecoces edere foetus, Dum vobis dubios obfirment tempora ſenſus.

Nec multo frangiturictu. Ad Iohannem Kinerum à Scharfenſtein in Lodnitz nobilem Sileſium.

Illatos adamas repellit ictus Quantovis etiam furore tundas: Quin hirci prius hunc domes cruore. Vincere quando tuum nullis potes ictibus hoſtem: Mollibus hunc verbis miteſcere praeſtat, & aſtu: Quam te difficili, nocuoque laboreſatiget.

Creſcet tamen atque vigebit.

Nonne vıdes Cyanos inter frumenta, ferosque Succeſſu parili creſcere carduos? Haud tamen amittunt proprias bona ſemina vires: Quin creſcens dominum laeta beet ſeges. At neque te pravos decet abſterrere ſodales: Sedres ipſe tuas perfice ſedulo.

Hunc capient alio medianto colorem.

Non quemvıs ſubito probè colorem Panni concipiunt, diuve ſervant: Quin perfuſi alia tenace quadam Tinctura fuerint paratiores. Haud ſecus humanas non quaeque ſcientia mentes Imbuit extemplo: Phyſicasꝙ́ addiſcere primum Res decet: ante ſacras quam progrediaris ad arces.

Plurima nec ſaturat caedes. Ad Erneſtum Cracovvium Boruſſum.

Felis ad interitum, non ad ſua pabula mures Evocat: & nulla est caede necando ſatur. At qui mactata complet ſua viſcera carne: Mox ſatis, ut pleno ventre pigeſcat, habet. Strenuus haec etiam miles documenta ſequetur: Sedula nudando ne ſit in hoſte manus. Saepe redux ſpoliis intentos obruit hoſtis: Saepe etiam feli, quam forat, eſca nocet.

Flante volat vento, Sed mox gravis imbre jacebit. Ad Iohannem Satlerum VVemdingenſem.

Lintea ventus agit volucres imitata volatu: Quae ſubito gravibus deprimet imber aquis. Quem levis attollit rebus fortuna ſecundis: Et qui vento actus proſperiore volat: Post vehemente trucis jactatus turbine venti, Venturoque madens imbre jacebit humi.

Alio veniente remitter. Ad Iohannem VVillembrochium Dantiscanum.

Quae micat in tenebris radianti luce, nitorem Et profert atra nocte lucerna ſuum. Mox ubi Sol noctem, noctisꝙ́ fugaverit umbras: Deperit huic quic quid luminis ante fuit. Quisquis es, ante alios quem vel ſors evehit omnes: Qui vel doctrina, divitiisque tumes: Ne confide nimis: ne ſi foelicior alter Adſit: ſcire tuum ſit, vel habere nihil.

Aut natet, aut pereat. Ad Petrum Paulum Steurnagelium Auguſtanum.

Huius ne perimat te fluminis unda, natabis: Sic que tuo veniet parta labore ſalus. Noſtraque perpetuo conſiſtit vita natatu: Res hic quisque ſuas ne moriatur agat.

Juſto majora videntur. Ad Iohannem Ingolſtetterum Norib.

Major ut apparet tenues immiſſus in undas Nummus: & exoriens Sol quoꝙ major erat. Haud ſecus externis augetur opinio rebus: Parvaque praegrandi corpora veſte tument. Doctrinaeꝙ́ fluens oratio nomen adauget: Et quae magnificent, ſuſpiciuntur opes. Sed veniens humili ſapientia veſte: jacebit Deſpecta in ſterili pauper, egensꝙ́ loco.

Illaeſa pelle potitur. Ad Chriſtophorum Pium Herdeſianum Noribergenſem.

Dum fera venator venabula torquet in apres: Aut vulpes canibus, vel globulis petit: Quâ potis est minimum discepta carne potitur, Si tuum bello ſuperaris hoſtem: Hnnc neca: ſed parce bonis: ut iſthaec Te magis ſano laniata ditet vellere vulpes.

Vento juvat: imbre nocebit. Ad Iohannem Chriſtophorum Hallerum Ambergenſem.

Quod vehemente prius promoverat impete ve ̅ tus: Hoc multo quatiens imbre moratur iter. Si ſapis, externas nimium ne ſuſpice vires: Namque facit dubiam res aliena fidem. Progrediens igitur quid verſa fronte ſequatur: Et ventura mali quıd ferat hora vide.

Nimio jacet obruta fructu. Ad Martinum Stobaeum Marien- burg. Boruſ.

Quae ſteterat vernis exultans floribus arbor: Haec nimio fructus pondere fracta jacet. Quae ſua complures potuit dare poma per annos: Prae nimia dabit haec fertilitate nihil. Liberiorꝙ́ nocet cumulans benefactum voluntas: Ingeniumque nimis fertile ſaepe nocet.

Oſtentat forma, nec offert. Ad Georgium Kinerum à Scharfenſtein in Lodnitz nobilem Sileſium.

Quam ſunt haec vario ſplendentia poma colore: Quamque ſuis haec eſt virgo decora genis! Haec ede: contrecta hanc audacter, & oſcula praebe. Nam quacunque voles parte, fruare licet. Quid pyra picta juvant? quid pictus in agmine mi- Et quid amatorem picta puella juvat? (les? Quisquis es, internis animum virtutibus exple: Ne pictum dicat te tua forma virum. * Non hoc naturae est emblema, ſed artis: inant Veſtit enim haec ſpecie multa, ſed illa nihil.

Itur procul atque reditur. Ad Andream VVielovvieysky de VViel- gavvies nobilem Polonum.

Si terrae varios luſtrare ciconia fines: Sique volare proculgrus, & hirundo queunt: Cum tamen haec ſolum quaerant animalia paſtum: Et quavis rerum cognitione vacent. Quidni homini deceat disquirere plurima nate In toto quemvis orbe patere locum?

Complexu obfirmat, & effert. In nuptias Abrahamı Schnupſii Vimarienſis Palatini apud Ambergenſes Conſiliarii.

Ecce maritatas lupulis & vitibus alnos: Quae ſucco fructum luxuriante ferunt. Sed modò vitis humi, proprio, lupulusque jacebunt Pondere: ſi nulla ſustineantur ope. Talia floreſcens quaerat ſibifulcra juventus, Seque ſuo ſubdat foemina quaeque viro. Ne vir forte jacens tandem ſine prole putreſcat: Qui fulcro poterat conjugis eſſe pater.

Fixa dum ſede quieſcant. Ad Iſacum Burgsdorferum Marchicum.

Callidus in ſylvis venator oberrat, & auceps: Hic ut aves latitans captet, at ille feras. Attamen hae curſus ſalvantur, avesꝙ́ volatu: Quae pereunt aliqua ſicubi ſede manent. Non amat inſidiis obnoxia vita quietem. Vt mortem fugias est fugienda quies. Vera ſed in certo vitae est cuſtodia motu. Nec ſuperant agiles visꝙ́ dolusꝙ́ viros.

Citius calefacta gelaſcit. Ad Ioh. Iacobum Taurellum fil.

Frigida quae molli fuerit laxata calore, Aſtrictum citius contrahit undagelu. Haud ſecus indulgens quos molliter educat: & quos Blanda boni metuit laedere cura patris. Aut quibus aucta rapit vires, animumꝙ́ voluptas: Qualem mentitur foemina facta virum. Quaelibet hos facili fortunae injuria caſu Obruit: & pulſo membra calore jacent.

Viſo magis oſſe dolebit. Ad Nicol. Fridericum Taurellum fil.

Cum canis eſuriens alio rodente vagatur: Aucta magis viſo vellicat oſſe fames. Conſpectoque graves morſus accendit egeſtas Divite. Pauperiem copia namque facit. Augeat ergo tuum ne res aliena dolorem: Non nimium ſocius ſuſpice quicquid habet.

Erectae ad ſydera creſcunt. Ad Marcum Neu. Goppingenſem.

Multa praeruptum variante montem Arbor aſcenſu decorat: ſuosꝙ́ Torquet ad coeli viridi cacumen Vertice ramos: Non obſtante ſolo. Patrios neque natio mores, Terraque nulla tuos germano in pectore mutet. Sed tuaſit terras conſtantia firma per omnes.

Seſe cutis ipſa tuetur. Ad Albertum Fridericum Mellemanum.

Corrugans ſe glabra cutis, ſine crine, tuetur, Quando elephas muſcam, belua cauta, necat. Sic ſine crine caput vanam ſine viribus iram, Nempe ſuſurrones, invidiamꝙ́ premit.A. F. M. Nos alter in audis emblem.

Aliorum abſumor in uſus. Ad Theophilum Richium Palatinum apud Ambergenſes Quae- ſtorem.

Splendida quae proprio conſumitur igne lucerna, Multos luce ſua dum juvat, ipſa perit. Multi ſe macerant, ſubeuntque pericula, multis Vt poßint medicas applicuiſſe manus. Hi propria redimunt alienam morte ſalutem, Si poßis, alios at ſine fraude juva.

Barba eſt ſatis una duobus. Ad Ludovvicum Steinhauſerum Ambergenſem.

Quinque ſub expaſſo latitant velamine fratres, Tempore quos genitrix, partuque excluſit eodem: Ornat barba duos: barbam natura duobus: Et quinto alterutra duntaxat parte negavit: Atque ita conjunctis barba est ſatis una duobus. Quisquis es hunc etiam naturae imitabere morem: De te, deque tuis ut rebus gaudeat alter.

Nullo maris edita motu. Ad Davidem Strzela à Rokicz.

Quae gallina maris neglecto ſemine galli Ova ſuae nimio prolis amore parit. Irrita ſunt: nec in his, quantumlibet ipſa caleſcant, Vlla tamen vitae ſpes, neque prolis inest. Quod ſine judicio puerilis cuderit aetas Ingenii nimium parturientis opus. Nullius hoc unquam florentis germina vitae: Nec fructum quiſit dignus honore feret.

Non cedit mole, ſed uſu. Ad Georgium Karlick à Nezetiz.

Si ſeges arboreo conterrita robore cedit: Parva tamen ſtabilem praebet ariſta cibum. Pomaque cum magnaturgentia mole putreſcant: Sicco parva diu corpore grana manent. Parve puer magnos inter confide ſodales: Vis etiam parvis maxima rebus inest: Corporis ut deſint: animi conquirito vires: Quae plus corporeo robore ſaepe juvant.

Nullo dulceſcunt fracta calore. Ad Med: D. Thobiam Salandrum.

Quo matureſcunt crudißima poma calore: Dulceſcitque aſper qui fuit ante ſapor: Salſas haudquaquam vaſti coquit aequoris undas At neque dulce facit: ſed facit acre piper. Non quemvis rigidas ſecuta leges Disciplina bonum facit: nec omnes Molleſcunt ſtudiis, ſed aſperantur Qui ſunt ingenio ferociore. Quae nullo coquitur calore bilis: Hanc acri medicus repurgat hauſtu.

Et Nilum crocodilus habet. Ad Matthaeum ab Hagen.

Et Nilum crocodilus habet, qui maxima toti AEgypto utilibus commoda praeſtat aquis. Ne celebres contemne viros: ſi forte quid ipſi Doctrinam vitii concomitantis habent.

Nimis ubere languet avena. Ad Nathanäelem Labetzky de Liebiedziod Polonum.

Multa proſternunt pinguedine pabula vires: Quin & avena gravem multa fatigat equum. Nec ſatis est longo moles nimis aucta labori: Quando quod auxilio debuit eſſe, gravat. Saepe etiam partis opibus ſterileſcit, & alget: Qui prius ingenio fertiliore fuit. Et metus iſte vetat magnos ditare poëtas: Cum ſegnes faciant, ſi cumulentur opes.

Affluxu augentur magna mi- norum. Ad M. VVolfgangum Reuth.

Plenos offerri locupletibus undique cenſus Cum paßim à populo pauperiore vides. Ne mirare, tibi nec tam paupercula cordi Turba ſit. Hac dites numina ſorte beant. Maximos augent fluvii minores: Et cibo corpus leviore creſcit: Et maris vaſtas minus ampla complent Flumina fauces.

Ut ſit nutritur, & urit. Ad Iohannem Adolphum Saltzman.

Aſpice complures ut quaeritur ignis in uſus, Maxima qui magni munera Solis obit. Quem niſi terreſtris ſustentet copia ligni: Aut ſit in expleto quod voret ore, perit. Haud ſecus humanae est reſtricta potentia ſortis: Qui juvat, auxilio quem juvat, eius eget. Disce igitur parili benefacta rependere nixu: Nec ſolem, ſi quis te juvet, eſſeputa.

Quo vivimus, hocce necamur. Ad Iohannem Helmreich.

Qui dedit erectis vitamque decusque lucernis: Subverſo hic ipſas igne peremit adeps. Si quis opem veniat validos laturus in hoſtes: Et ſite major, quem juvat, eſſe velit. Perfer, & obſerva quaecunque negocia tractat. Non ſat in hocce latet pectore tuta fides.

Non forma, ſed uſus. Ad M. Philippum Bernbeckh.

Rura petunt, & res noſtri ſectantur, & uſum, Agricolae: atque ſatis quod juvat, eſſe putant. Prima ſit, ut vivas: hinc ut bene vivere poßis: Alteraſi vitae cura, laborque tuae. Multa voluptati rerum est data copia noſtrae. Sedbene ſi nequeasvivere: vive tamen.

Fulcris ſtabilita manebit. Ad Iohan. Georgium à VVerdenſtein Canoni- cum Eiſtettenſem, & illuſtriß: Bava- riae principis Conſilia- rium.

Vndique tecta ſuos gerit haec arbuſcula fructus: Major & est ipſo robore fertilitas. Haec dabit haud dubiè nimis aucta moleruinam: Nec cito ſat firma ſuſtineatur ope. Sic decet eſſe, quibus mens est foecunda, patronos: Invidia ingenii nam ſolet eſſe comes.

Simili manſueſcit, & uſu. Ad VVencellaum VVilhelmum Liberum Baronem à Rupa.

Effera ſus ſtabulum nolens intrare, ſequetur Tunc ubi manſuetas viderit ipſa ſues. Quisquis es ipſe tui generis conſortia quaere: Laudatoque tuum more tuere genus. Cumque genus tueare tuum: ſectatus amicos Elige quos ſimiles noveris eſſe tui.

Nullisq́; madeſcit in undis. Ad Georgium Adamum Liberum Baro- nem à Rupa.

Nec ſiccae pluviis aves madeſcunt: Nec plumatus aquas veretur anſer: Nec tardis anates madent in undis: Nec piſcis metuit natans madorem. Si ſapis hasce puer discens imitare volucres: Degere degeneres cum cogeris inter amicos: Ne tibi prava gravem pariant exempla ruinam: Caecis cerne oculis, & ſurdis auribus audi.

Finem natura negabit. Ad VVolfgangum à Debitz nobi- lem Sileſ:

Qui volet aſſandas ad flumina mittere carnes: Aut ſedare ſuam qui volet igne ſitim. Huic conſtans operi finem natura negabit: Nam vires retinent ignis, & unda ſuas. Si quem falſa voles ut credat cogere: cogas. Mendax hic ſi ſe credere dicat, erit. Si valet externas violentia vincere vires: Veram vis poterit vincere nulla fidem.

Idemq́; extinguit, & auget. Ad Abrahamum Burgravium, & Baro- nem à Dhona.

Quaeprius in prunis ſopitos extulit ignes: Haec modo ferventes temperat aura cibos. Quin haec ipſa boni est ſolertia principis: idem In varios ut ſit mitis, & aſperior.

Parcit contenta capellis. Ad Hieronymum Arconatum bellicum Cae- ſareae majeſtatis Conſiliarium.

Aſtat ſecurus cum devorat urſa capellas: Quando quae tribuat pabula paſtor habet. Si cavet humanas attingere bellua carnes: Horrida quo ſaturet viſcera nacta cibum. Quidni cum ſatis est, aliena ſorte, bonisque Discat quisque ſuas abstinuiſſe manus?

Tenues calor effugit undas. Ad Ludovvicum Schvvartzmeierum à Schvvartzenau Iurisconſultum, & S. Cae- ſareae majeſtatis Conſiliarium ap- pellationum.

Frigida quem tenui concepit ab igne calorem, Hunc tabeſcentem non tenet unda diu. Nec manet adverſae ſententia credita menti, Nec mores animo non retinente manent. Sedmanet ingenium quic quid peperitve, fovetur, Vt nunquam ingenitus cedit ab igne calor.

Seſe cutis ipſa tuetur. Ad Antonium Carray Illuſtriß: Principis VVirtembergenſis apud Montbelgar- denſes Conſiliarium.

Magnum multa ſuis elephantem veſpa fatigat Morſibus: huic nec opem cauda, pedesve ferunt. Sed calvum mira ſuperat tamen arte columbum: Hic veſpasmotupellit: at illenecat: Crudelesque ferus dura cute contrahit auceps Rugas: veſpa quibus capta, fremensque perit. Vincere quando feros nulla vi poſſumus hoſtes: Quidni victa ſagax ſuppleat arma dolus?

Contractae latitant. Ad Hectorem Carray Antonii F. VVirtem- bergenſem apud Montbelgardenſes Vicecancellarium.

Si denſum ferias olus bacillo: Erucae hinc ſubito cadent in orbem Contractae: ut fugiant necem latentes. Quo mores hominum loco, fidesꝙ́ Non est tuta ſatis: tuas in unum Res compone magis latendo tutas: Vt vites avidas manus, & hoſtem.

Ut lenis cicurat manus. Ad Iulium Fridericum Carras Hector. F.

Et lenis cicurat ferociores, Et demulcet equos manus periti Mangonis: ratio quibus negata est. Et ſunt qui placido probe ſuorum Placentur monitu, ferosque mores Deponant, memores ſuae ſalutis.

Firmi ſunt roboris inſtar. Ad Iohannem Stoffelium Norib: VVirtem- bergicum apud Montbelgardenſes Conſiliarium.

Haec tenui cum ſint, nec firmo caudice: ſurſum Conſcendunt aliquo robore piſa tamen. Forſitan aſcenſus quaeſit mirabere cauſam: Firmi claviculas roboris inſtar habent. Si propriae non ſint: externas ſuscipe vires: Nec certam oblatae deſpice ſortis opem.

Salva radice ſecantor. Ad M. Iohannem VVegenerum Pomeranum.

Multa ferox, at non depaſcitur omnia frigus: Radix, ſi pereant caetera, ſalva manet. Hortum qui colitis teneros abſcindite caules: Ne qua tamen damnum ſecta propago ferat. Et vos: chara quibus certò commiſſa juventus Verbis, & docta est corripienda manu: Hanc regite: & cautè pueriles tollite naevos: Ne qua boni peſſum germinafloris eant.

Feret pars ſecta ſalutem. Ad Chriſtophorum Pflugium equitem Miſnicum.

Cum ſecat arboreo graciles à caudice ramos Villicus: aut aliud ſi quid obeſſe putet: Haud nocet: illaesâ nocuas at ab arbore partes Tollens: ſpem fructus uberioris habet. Ergo nec est veterum ut quicquam monument??? querantur: Si quod ab integro corpore dogma cadat. At neque lex pravis per vim cum moribus obſtat Et ferro avertit damna, veligne nocet.

Una ſat eſt uni. Ad Iohannem Angelum nobilem Pragenſem.

Centum taurus habet ductas ad paſcua vaccas: Cum conjux uni ſit ſatis una viro. Quaelibet una ſemel concepto ſemine taurum Toto dum pariat tempore vacca fugit. Foemina quaeꝙ tamen quem diligit ipſa mariti Complexum quovis tempore prompta petit. Vna ſed excipitur, miris quam Scaliger effert Laudibus. Haud mulier, vacca ſed iſta fuit.

Exramo enaſcitur arbor. Ad Christophorum Chriſtophori Füreri ab Ham- mendorf Reipubl. Norib: Triumviri, reiꝙ bellicae praefecti ſupremi filium.

Non perit exciſus materno à caudice ramus: Secta nec ex ulla talea parte perit. Sed ſata complures aucta parit arbore foetus: Arboreasque gravifoenore promit opes. Filius ergo ſuum patremque domumque relinquat: Vt propriam poßit prole replere domum.

Melius ſapit abſque ſapore. Ad Generoſum Baronem D. Danielem Duditz de Horechovvitza.

Quoslibet eximiè dignoſcit lingua ſapores: Cum nihil ex ſeſe nata ſaporis habet. At ſi quem proprium ſibi fecerit ante: ſaporis Iſtius quicquid percipietur, erit. (dex: Quisquis es haec etiam complectere dogmata ju- Naturamut puramente ſequare ducem. Ne qua tuos odiis pervertat opinio ſenſus: Forte velinjuſtus te quoque captet amor.

Conjunctae ſuperant vires. Ad Martinum Carolum Martini Halleri ab Hallerſtein ſenatoris & ſcholarchae No- rici filium, affinem meum

Quam duodena virum, conjunctaꝙ robora tollunt: Hanc nulla poteris parte movere trabem. Totum nempe movet qui partem dimovet unam: Tantus cum toto quamlibet unit amor. Quod ſolus nequeas opus: ſodales Hoc tui juncto ſuperent labore. Crede, nec oblatas nimis unquam deſpice vires.

Juvo clauſa, patensq́;.

Excipit oblatas, dominoque rependit aperta: Clauſaque ſervandas janua ſervat opes. Veſtras o pueri discendo recludite mentes: Veſtraꝙ́ ſit partis firma, tenaxꝙ́ fides.

Sordes acquirit, & aufert. Ad Nicolaum Conradi Ritterßhuſii I.V. Do- ctoris & Profeſſoris filium.

Quo magis à ſacri profluxit origine fontis: Hoc magis impuros efficit unda lacus. Rivus at humano quo plus à fonte recedit. Puras plus nitido flumine fundit aquas. Nempe quod offertur mens inficit, atque repurgat: Et rebus ſordes dat, removetque ſuas.

Formamq́; imitata, jocosq́;.

Ecce quam grato ſpeculum fatigat Felis aſpectu: ſpecie, jocisꝙ́ Quam repraeſentat ſimilis per omnes Altera nugas. Nonne imitata vides amplos collaria ventres: Turris & ut miſerum comprimat iſta caput? Rebus ut est ſpecies: felisꝙ́ ſimillima feli: Et ſimiles geſtus filia matris habet. Sic nova depravat teneros in ſania mores: Quosque novo flectat munere ſemper habet.

Affuſa exaeſtuat unda. Ad Arnoldum Clapmarium Hiſtoriarum Profeſſorem Altorfi.

Frigida ſuccendit conſperſa in calce calorem In qua paulatim diſperiturus erat. Sunt qui compreſſa vindictam in mente recondant: Collabi vires dum ſinat ira ſuas. Mollibus hisce tamen gelidam ſuffundere verbis, Sublatumꝙ́ latens qui volet eſſe malum: Hoc aget ut magno ſeſe efferat ira furore: Quae latitans aliàs nil nocitura fuit.

Tractu cogente ſequetur. Ad Carolum Caroli Grundhern ſenatoris Norici filium affinem meum.

Tota per inflexum conſcendens unda canalem, Et labentis aquae pondere tracta fluit. Nam ſacra naturae lex est fugientis inane: Corpus cuique ſuum quae jubet eſſe loco. Cur nos naturam non hac quoque parte ſequamur: Sedula ne quid iners, mens vacuumve ferat?

Clauſa haec, & aperta juvabunt. Ad Gabrielem Gabrielis Scheurle Norici filium.

Quae nunc clauſa juvant: etiam recluſa juvabunt: Si quando tacuiſſe juvet: juvat eſſe locutum. Nec clauſo mutus: nec aperto garrulus ore Sis ſemper. Si nunc taceas, aliquando loquaris. Poſtea, ſi loqueris, taceas: tempusꝙ́, modumꝙ́ Obſervans: uſu lingua ut tua proſit utroꝙ

Avertet via facta ruinam. Ad Ioh: Sixtum Antonium Had de Pro- ſocze nobilem Bohemum.

Bellica pernici quem torquet machina motu Disjicit hic magna moenia clade globus. At minus ınfracto penetrans nocet impetus ictu: Mollis quando viam creta lutumvè facit. Quos arcere tuis nequeas à finibus hoſtes: His pateat quovis ſemita facta loco. Tollere ſi qua nequis placidè convitia perfer: Ne verbis fiant aſperiora tuis.

Aliis conſumor ut obfim. Ad Iohan. Adalbertum Vrſum LL. ſtu- dioſum.

Pluma velut tetrum ſuffitu exhalat odorem: Pluribus & foedo cum perit igne nocet. Haud ſecus est multis laedendi prompta voluntas: Qui multum ut noceant maxima damna fe- (runt.

Nihil eſt niſi ramus ut haeret.

Dum viget in proprio conſiſtens caudice ramus, Vires exiguae non niſi partis habet. At ſatus ingenti ſuccreſcit mole, vigetque: Arbor & est qui pars arboris ante fuit. Deſerat ergo ſuos maturo ſtirpe parentes: Seque ſuo jungat nupta puella viro. Hunc que brevi multa ditabit prole maritum: Quae prius una ſuaefilia matris erat.

Aliena prole ſuperbit. Ad Paulum Pauli Coleri Senatoris, & Sche- larchae Norici filium.

Cernis ut haec variis exultet fructibus arbor: Cum plures ex ſe non ferat una tamen. Propria dum non est, aliena prole ſuperbit. Sic quod naturâ non datur, arte datur. Quos à conſiliis venerando munere princeps, Res ratione ſuas ut moderetur, habet. Hi ſunt ſaepe ſuis addicti rebus. Adauget Inſita namque ſuum talea quaeque genus.

Vivunt à caudice rami. Ad Antonium Neudorferum.

Prima quisque ſuos caudex ab origine ramos Sustinet: hosque ſua nutrit, & auget ope. Quos vitae normam: varias praeceptor & artes Quos docet: hosce boni caudicis inſtar alit.

Validè propulſa redibit. Ad D. Iohannem & D Adrianum ab Vnruh in VVendtſtatt & Banſen.

Est genus hoc hominum, quos ſi quis forte repellat: Vt pila ſunt, ſubito quae procul acta redit. Nempe ſuo impingens adverſa in corpora motu: Hunc petit, unde fuit miſſa, repulſa locum. Sı tibi quis fuerit fortaſſe moleſtior hoſpes: Quem ſemel eductum nolle redire velis: Hunc placido incautum praeſtat dimittere vultu: Quàm pulſum foribus durius eſſe tuis.

Non metuit foemella marem. Ad Stanislaum Bogusz de Ziemlice no- bilem Polonum.

In cane foeminei lucet reverentia ſexus: Non timet iratum foemina quando marem. Namque mares alios cum morſibus arripit omnes: Foemellam clauſo mas tamen ore timet. Quanta ſed humanos agat ecce ferocia mores: Cum fugit avulſo foemina crine virum. Inſignemque parit victoria parta triumphum: Quem vir de victa conjuge victor agit.

Fumus flammae proximus.

Lucida ſaepe leves diſſolvere flamma tenebras Fumo de lignis exiliente nequit. Nec tantas virtus, nec tot ſapientia vires: Poßit ut exiguum tollere crimen, habet.

Inhibet via clauſa regreſſum.

Quae capit incautos averſa cuſpide piſces: Egreſſum objecta cuſpide naſſa negat. Si quem forte ſuo pellexerit improba nutu: Hunc ut ſe ſtimulis cogat amare Venus: Incidit in validos praeda haec bene ſaucia caſſes: Et captare fugam poſſe libido vetat.

EMBLEMATA NVDA.

I. Quantumvis icta reſiſtit.

Quae fuſte obtuſo durißima tunditur arbor: Stans haecquantovis robore tuſa manet. Sic quibus ingenii natura negavit acumen: Hi multa efficient ſedulitate nihil.

II. Inhibent alimenta regreſſum.

Quae muritenues tenella rimas Con???pulſu facili ſubintrat arbor: Conatu tamen haec adaucta nullo Ramos inde ſuos ſinet revelli. Quando ſodalitium vitiis alimenta miniſtrat, Haecque ſuo paſtu, blanditiisque fovet. Firmiter haec jactis animo radicibus haerent. Hocque medela malum tollere nulla potest.

III. Idemq́; juvatq́;, nocetq́ue.

Luxuriante quidem ſuccreſcunt plurima motu: At non pingue petit quaelibet herba ſolum. Quid juvat uviferas foliis excreſcere vites? Quid betas, & olus luxuriare nocet? Discere nonnullos perterrita cogit egeſtas: Nnnullos etiam non remorantur opes.

IV. Veteris veſtigia formae.

Quem veteri augeſcens arbuſcula caudice nodum Contraxit primo dedecorata ſatu: Hujus in evicto veſtigia tergore ſervat. Nec delet veteres aucta juventa notas. Tollere ſi prima jactos ab origine mores: Siꝙ́ velis veteres amplificare domos: Indeleta manent veteris veſtigia formae: Primaque firmata dogmata mente manent.

V. Brevis eſt ſine robore vita.

Haec ſine ſubjecta vivit radice, vigetque Oſtentatque ſuum talea flore genus. Haud tamen haec ullo poterit diteſcere fructu: Quin pulſo pereat vita virore prius. Quisquis ad extremum ſubito conſcendit, & imos Negligit ingenio magna petente, gradus. Hic licet eximıi laetetur ımagine fructus: Ceu res illuſtri ſtet bene geſta loco: Non erit ulla tamen ſpecioſis gloria rebus: Robore quae ſtabilis ſit, vigeatque ſuo.

VI. Nulloq́; fit amplius hauſtu.

In vaſtum aßidue maris barathrum Magnis è fluviis citatiores Circumquaque fluunt aquae: nec ullum Haec tam magna parit vorago flumen. Non his creſcit aquis tamen: ſed omnes Occultis pereunt viis abactae. Haec cave damna, tuis & rectè conſule rebus: Qui benè ſervandas undique cogis opes. Ne te velcoeco, gelidisve putrente ſub umbris Has ignotapetat, diripiatque manus.

VII. Pondere tollunter firmata.

Maxima conſtringens attollit pondera forceps: Et majora minus tamen reſiſtunt: Morſum quae faciunt magis tenacem: Firmius ut ſurſum quo ſunt graviora trahantur. Qui magiſtratum juvenes protervis Moribus vexant, nimiove faſtu: In graves tandem recident tenaci Pondere poenas.

VIII. Nimis aucta mole tenentur.

Motacilla ſuo quem fovet editum. In nido, cuculis corporis obſtruens Aucta mole viam non habet exitum. Itala deliciis circumflua terra, jocisque Saepe juventutem, Germanaque pectora captat: Qui (velut à validis praeda obruta caßibus) haere ̅ t: Aut reduces teneri cruciantur imagine luxus.

IX. Alienis incubat ovis’.

Quaenam avis haec est quae ſuo ſedula Educat in nido ſuorum vice Suppoſitos foetus? Miror an inſignes non hoc curruca maritos Exemplo doceat. Laudemne velexecrer? Atqui Saepe fit. Haec hominum ſtabilita est jure voluntas. Dum nullus repetit, tibi quae ſunt parta teneto.

X. Se pungens ipſa necabit.

Si quem compungant, acri ſua ſpicula punctu Amittunt, & ſic emoriuntur apes. Quando nocere voles: injuria facta cavebis Ne graviora tibi damna, necemve ferat.

XI. Dominis poſt verbera plaudunt.

Quantiscunque canes ictibus à ſuis Tundantur dominis: non fugiunt tamen: Vlciſcique ſuos eſſe putant nefas. Oderunt rigidos nec pueri patres. Et vos judicio juvenes graviore cavete: Ne praeceptores ultio veſtra petat. Maxima ſed veſtris ſectantes commoda rebus Discite ſi quae ſint aſperiora pati.

XII. Multoq́ue tumentia ſuctu.

Prima quando pulex muliebres vellicat artus Mole: potest celeres effugitare manus. At ſua cum multo distenderit ilia ſuctu: In duras veniet praeda petita manus. Nec potis est noſter vitare pericula miles: Dulcia cum pleno gutture vina bibit.

XIII. Formamq́ue imitatur, & uſum.

Frondes uviferae lupulus gerit aemula vitis: Et vires etiam quas imitetur habet. Si tenerae fugiunt aquilonia frigora vites: Quod nos hisce tamen ſubſtituamus, erit. Doctrina celebres, rerumque imitaberis uſu: Quos aequare tamen non potes arte viros.

XIV. Dum multo molliatictu.

Cupreaper multos fit lamina flexilis ictus: Et dura cedit mollificata manu. Multaque disſolvens mordax emollit acetum: Quae ſolvi nullo poſſe liquore putes: Quin & dura feros evincere verbera mores: Quaeque renittuntur flectere membra ſolent.

XV. Acquirit morte vigorem.

Sifacit eſuriens ardore lupina voracem Pellis inexpleto cum fovetore lupum: Plurima ſed multo fit maximus ardor habendi: Pellis inexpletum ſi tegat iſta ſenem. Quqisuis es humanos cumſis homo ſuscipe mores: Ne quis avaritia te putet eſſe lupum.

XVI. Motuq́; ſonoq́; fatigat.

Veſicam ſi forte voles appendere feli: Cui multum reddant indita piſa ſonum. Annexum fruſtra gyris, & ſaltibus hoſtem Hic fugiens multo damna furore feret. Saepe graves odiis infert injuria noxas: Majus & est motu vim tribuente malum. Huic tamen una ſuo patientia marte medetur: Felis enim melius quando quieſcit, habet.

XVII. Magis haec â morte juvabunt.

Multus in effuſo cum flumine piſcis oberrat: Susque per arentes quando vagatur agros: Haud quicquam conducit: inertis ad otiavitae Magna ſaginato corpore poena manet. Situa cunctantes ſocrus invida protrahit annos: Atque ſuas retinens mordicus auget opes. Perfer, & expoſito tua neglige commoda vultu, Nam qui te recreet, tempore creſcit adeps.

XVIII. Nullo ſaturabitur hauſtu.

Culpat inexpletum ſitiens hydropicus ignem: Semper avarus egens culpat utrumque ſenex. Ignis ligna petit: ſed aquas hydropicus optat. Et ſemper querulus quaerit avarus opes. Hisce tamen lignis opibusque medemur, & unda: Certam namque ferunt quando negantur opem.

XIX: Acceſſu nocitura ſuo.

Denſa nocenıumbris ſplendenti corporatedae: Majus & acceſſu fit propiore malum. Quin ita ſaepe ſuos aditu prohibere ſodales: Et lucem obſcura demere mole ſolent: Proxima quaeque boni quibus oſtia regis, & aures Acceſſu juſto liberiore patent. Princeps ergo procul qui vult arcere tenebras: A ſe dimoveat corpora denſa procul.

XX. Accerſit moritura malum.

Devia ſollicito complet nemus omne boatu, Errantemque jubet vacca venire lupum. Saepe vocata venit, dimiſſaque juſſa redire Foecundas repetit dira podagra domos. Infandoque necat dominum complexa dolore: Vina quod accerſunt, ira, Venusque malum. Haec ſpectans documenta tuis bene conſule rebus: Ne quid caſta malimens, animusve ferant.FINIS.

Errata ſic corrige.

D. 3. pro fragrant lege fragranti. E. 8. pro Frixium le- ge Firxium. F. 6. pro quam lege quem. H. 6. pro diſcepta lege diſcerpta. H. 8. pro benefactum lege bene facta.I. 4. pro curſus lege curſu. K. 2. pro macerant lege exeru- tiant. K. 5. pro macerent lege crucient. L. 4. pro altera ſi lege altera ſit. L. 5. pro Nec lege Ni. M. 3. pro fove- tur lege fovetue.CARMINA FU- NEBRIA, QVAE MA- GNORVMALI QUOT, CLARORUM- que virorum felici me- moriae dicavit. NIC. TAVR.Noribergae, Typis Chriſtophori Lochneri. M. DCII.

Benigno lectori.

CU Momnes hosce viros, & doctos, & celebres (qui decem, vel vndecim annorum ſpacio de vita deceſſerunt: quos et- jam omnes noveramus: & quidem, vix uno aut altero ex- ceptis, familiariter) ſempiterna memoria dignos eſſe judicare- mus: ne nos eorum facile caperet oblivio: haec carmina con- ſcripſimus. Quae cùm à noſtris emblematibus non viderentur eſſe aliena: cumque ſciremus haec multis ſtudioſis, doctisque viris ob gratam defunctorum memoriam accepta eſſe futura, non potuimus, quin ea huic emblematum operi adijceremus.Nic. Taur.

PHILIPPVS GEVDERVS SEPTEMVIR NORICUS, ET SCHOLARCHA, Obiit 2. Octobr. Anno 1581.

QVanta ſit invictae conceſſa poten- tia mort: O vir quem decuit multis de millibus unum: Maxima quos dicit patriae Germania patres: Nunquam poſſe mori: velcentum poſſe per annos Felicem incolumi producere corpore vitam. Quid fera mors poßit ſua vibrans tela Philippe Sat Geudere doces magnae decus urbis: & am- Exemplar variis imitabilè dotibus orbi. (plo Maxima quem promptum dubiis prudentia rebus: Rerum quem locuples fecit doctrina diſertum. Et ſua quem docto celebrâre poëmata verſu. Adde facultates, claraeque inſignia gentis: Ne qua refragetur completae gloria laudi.

CHRISTOPHORVS HERDESIA- nus, Noricae Reipub. conſiliarius. Obiit Noribergae 1585. 22. Decembris.

GLoria magnifici Geuderus prima ſenatus: Inter Doctores Herdesianus erat. Si quem clara ſacri, locuplesque ſcientia juris Evehit: excellens Herdesianus erat. Si quos ingenium, vel doctae mentis acumen Commendat: praeſtans Herdeſianus erat. Si quos Divinae celebrare volumina Legis: Inter praecipuos Herdeſianus erat. Si quos humano celebrat ſapientia captu Tradita: Laus medii nominıs ejus erat. Forte voluntatis, morumque requiris honores: Optimus in primis Herdeſianus erat. Vt magna haec fuerint, tamen inſuperabile fati Robur, ut occideres Herdeſiane fuit.

WOLFGANGUS HALLERUS, tribus olim Palatinis principibus à conſiliis, Obüt Ambergae 2. Septemb. Anno 1591.

NEc te nobilitas, nec opes Hallere tueri, Nec doctrina, piae nec potuere preces. Nam fera mors dites pariter, doctosque, piosque, Et ſpreta quosvis nobilitate petit. Te tamen una jubet post funera vıvere virtus: Et bene tuta tuum gloria nomen habet. Nam tua principibus doctae ſolertia mentis Sat perſpecta fide, conſiliis que fuit. Sacrarumque frequens tua te meditatio rerum. In ſacris celebres extulit ante viros.

BARTHOLOMAEUS POEME- rus Septemvir, & Scholarcha Noricus. Obiit Noribergae 25. Octob. Anno 1590.

NOrica miraris tantum Reſpublica nomen Quare praereliquis nacta ſit urbibus. Prudentem una facit moderatio nempe Senatum: Qua virtute ſuis imperat optimè. Hacque ſuper reliquos excelluit optimus omnes Poemerus patrii gloria ſtemmatis. Quem dolet ob multos Academia noſtra labores Quod mors intrepidè ſaeva peremerit.

ANDRAEAS DUDITIUS annos natus 56. Obiit Uratislaviae, Anno 1589. 13. Febr.

IMproba Duditium mors est etjam auſa Baronem Tollere: qui reliquos inter ſpectabilis omnes Et fuit ingenio ſolers, & acumine mentis Lynceus. In variis praeclara ſcientia rebus Parta per aßiduos noctuque, diuque labores, Quem paßim doctis prope praetulit omnibus unum.

JACOBUS SCHECKIUS Medicus & Philoſophus Tubingenſis, Obiit Tubingae 1587. an. 9. Maji.

TVꝙ meos inter meritò charißime Schecki Iam praeceptores grato memorabere verſu: Quem fera complures mors non est auſa per annos Attentare virum: quin flexa labaſceret aetas: Cujus Ariſtotelem ſtudio Germania coepit Edenſis eductum agnoſcere velle tenebris. Vir fuit inſigni doctrina clarus: & acri Iudicio poterat ſubtiles ſolvere nodos. Carmina qui potuit conjungere graeca latinis Verſibus: & facili tractare mathemata ductu. Quem neque magna ſacrae fugere volumina legis, Nec fidei gravibus perplexa negocia rixis.

SEBALDVS WELSERVS, ſenator Noricus. Obiit Ulmae, 1, Septemb. Anno 1589.

TEque ſenatorum ſpes non poſtrema, decusque Mors VVelsere tuis conatibus invida fregit: Ne, quibus ingenii poteras excellere dotes: Et tuate bonitas, & ſobria vita, laborque Ad ſummume veherent rerum, laudisꝙ cacumen.

THEODORICVS SCHNEPFIVS. Theologiae profeſſor. Obiit Tubingae, Anno 1586. 9. Novemb.

INter Divinae praeſtantia lumina legis: Quos habuit celebres docta Tubinga viros: Non poſtremus erat facundo Schnepfius ore: Si primum nolis obtinuiſſe locum. Hunc ſchola prae relıquis: hunc & ſtudioſa juven- tus: Et merito cives hunc coluere virum. Ejus namque decens placidos moderatio mores Fecit ut ad laudes adjiceretur amor.

THEODORVS ZWINGERVS, Medicus & Philoſophus Baſilıenſis, Obiit Baſileae, an. 1589. Martii menſe.

TE decus Helvetiae varii Zvvingere la- bores: Et vis ingenii: ſagax, & acre Mentis judicium viros celebres Inter ſede locant honeſtiore: Et tibi promeritum Baſilea rependet honorem: Dum tuate totum celebrent monumentaper orbé.

HUGO DONELLUS, JURIS PROFESSOR. Obiit Altdorfi, Anno 1591. Maii 4.

QVi Dominifuerat, cum viveret Hugo Donellus: Hic etjam Dominicum moreretur, erat. Qui ſua depoſuit benè fido membra ſepulchro: Vt coeli melius carpere poſſet iter: Et ſua liber agat terreſtribus otia curis: Dum putrefacta velit vivere membra Deus.

FRANCISCUS HOTOMANNUS, Obiit Baſileae, Anno 1590. Febr. 5.

ELoquar, an ſileam? Sedes Hotomanne Donelle Proxima jure tibi parve, priorve fuit. Hunc habet Altdorfum: ſed te Baſilea recepit: Quos fera non potuit Galliaferre viros. Maxima dicendi decoravit utrumque facultas: Vix potuit Cicero ſuavius ipſe loqui. Haecque fuere ſacri duo maxima lumina juris: Dignaque mens pariter, linguaꝙ laude fuit. Attamen historiae, Romanorumꝙ́ vetuſtas (fuit. Haectuaprae reliquis laus Hotomanne Quis tot non metuat ſatis aucto in corpore vires? Mors nullo domitum robore robur habet.

BASILIUS AMERBACHIUS, Obiit Baſileae.

TE quia tutari multo Baſilea nec auro: Nec valida potuit, quin morerere, manu. Reſtat Amerbachi tua te poſt funera vivum Neferat extincto corpore poſſe mori. Quo tua ſi nequeat benefacta rependere niſu: Servabit laudes exterafama tuas. Nam tuate veſtriveneranda peritia juris Inter praecipuos jußit habere locum. Et tua nos pietas, & amor, ſtudiumque, fidesque Saepe tui memores nominis eſſe jubent.

JOHANNES JACOBUS VVECKERUS, Obiit Colmariae, Anno 1586. 4. Maii.

ALſaticas inter Colmaria nobilis urbes (nos TeVVeckere ſocer complures uſa per an-Condigno medicos complecti caepit honore, Et medicas adhıbere manus: & noſcere fraudes. Nec tuate ſolum felıce induſtria praxi Magna: ſed aßidui celebrem fecere labores: Seu tua commemorem multo gratißima fructu Scripta juventutı: tua tandem ſive probetur Dexterıtas multum chymicos ſpectata perignes. Noſtra ſedurenticum mors (mala ſimia) febre Corpora deſtillat ſiccos imitata chymiſtas: Spiritus in tenues tenuißimus effugit auras.

THOMAS ERASTVS, Obiit Baſileae, Anno 1583. menſe Decembri.

FElicique ſagax medicinam fecit Erastus Suceſſu: Phyſicisque graves diſſolvere nodos In rebus potuit, cauſas que docere latentes: Auſus in aurifices etjam properare chymiſtaes.

JOANNES BAVHINVS, Obiit Baſileae.

JOANNES SCHENCKIVS, Obiit Noribergae, 17. Novemb. Anno 1588.

RAuraca Bauhinum magni Reſpublica fecit: Et fecit pariter Norica Schenckium. Arte fuere pares: felixque beavit utrumque Succeſſus duplicis foenore commodi. Nam revocata ſalus certae dedit artis honorem: Adjecıtque gravis dona pecuniae. Schenckius ipſe fuit parto locupletıor auro: Bauhinusque ſua prole beatior. Namꝙ duos moriens (nomenꝙ artemꝙ) reliquit. Praeſtantes medico nomine filios.

GEORGIVS PALM. Obiit Noribergae, Anno 1591. April. 20.

ERgone qui vitam reliquis proferre Georgi Palm poteras, anima diffugiente jaces? Hicne jaces alıos qui pulſa morte tueri, Et quodvis poteras ſaepe fugare malum? Ne mirare: meis agitata laboribus omnes Mors in me vires contulıt atraſuas.

SIGISMUNDVS HALLERVS, Engelthalenſis praefectus, Obiit Engelthal. Anno 1589. Jun. 14.

SVavis ut Hallerum gravitas: & quanta Gratia nativos vultus hilararit honores (ſereni. Quae referat noſtro est vix tanta in carmine vir- Nec minor expertae longum prudentia menti: (tus. Et doctrina fuit complures parta per annos: Hiſtoriisque ſacrı decorata ſcientia juris: Linguaque completae fuit addita Gallica laudi.

JOANNES STVRMIVS, AR- gentin. Academiae Rector, Obiit Argentinae, Anno 1589. 3. Martii.

INclytacur Sturmi cum totus te colat orbis, Argentina ſuum te neget eſſe decus? Vrbs, ſchola, & amoto ſelecta ex orbe juventus, Quosque facit celebres docta ſenecta viros: Et decus agnoſcunt: & ditis munera Thomae: Doctaque ſcripta tui dona laboris habent.

CHRISTOPHORVS FAB. GVGEL Noricae Reipubl. conſiliarius,

|| [ID00304]

Obiit Noribergae, Anno 1586. 10, Septemb.

CIvica turbatis fecere negocia rebus: Certaque continuos prudentia nacta labores: Clarus ut ante alios fieret Gugelius omnes: Conſilioque gravis, facilique labore diſertus. Norica cuigravibus ſaturo Reſpublica donis AEternumque decus, meritosque rependit honores.

ESROMVSRVDIGERVS PABEB, Obiit Noribergae, 2. Decemb. Anno 1590.

ASpera quem plures fortuna exercuit annos: Morbis exilium concomitantibus. Hic tamen Esromus bene forti pectore quidvis, Adjunctisque jccis pertulit optimè. Haec non ex Phyſicis cepit ſolatia rebus: Quarum ipſi fuerat clara profeßio. Maluit hic Pſalmos magnitractare Prophetae: Quem fregit furiens nulla moleſtia. Cumque adeo vitam miſerè degiſſet: acerbae Vim mortis potuit vincere promptius.

HIERONYMVS WOLFFIVS, Obiit Auguſtae, Anno 1580. 8. Octob.

ETfacit inſignis doctrina, laborque, fidesque, Vt grato memorem carmine VVolfium. Namque juventuti vix quisquam praefuit alter: Quem virtute ſua non ſuperaverit. Sedula dexteritas, Graecaeque peritia linguae Hunc fecere ſuis laudibus inclytum.

JOANNESRICHTHAUSERUS, Obiit Noribergae, 13. Octob. Anno 1585. NICOLAVS RICHIVS, Obiit Argentinae, Anno 1583.

ATvelut oppoſitos duxit moriturus in hoſtes: Servet ut intrepida ſeque, ſuosque manu: Sic tua te virtus ô Richthausere, fidesꝙ́ Propatriae fecit velle ſalute mori. Non eſt humano generi truculentior hoſtis, Nullaque peſte magis laedit, obeſtque lues. Huncque tuis arcere volens à civibus hoſtem: Certam non poteras effugitare necem. Teque nimis macerans alienae cura ſalutis: Et tuate mortem fecit obire fides: Richi: quo nec erat melior, nec apertior alter. Richi Neſtorıos vivere digne dies.

Sebastianvs Sedelmeier, Gnadembergenſis praefectus, Obiit Gnadenb. Anno 1590. Maii. 3.

CVibene per varios patuere negotia caſus, Multorumque diu curia principum: Sedelmeierus, quem multo exercuit uſu Excreſcens vegeta mente ſagacitas. Quemque Palatinis ſpectata ınduſtria rebus Magnis, & meritò laudibus extulit. Attamen hic nulla potuit virtute, nec aſtu: Vt tutus fieret mortis ab ictibus.

CAROLVS ANTIQVIORIS proſapiae comes ab Ortemburg, Obiit in Italia Patavii, Anno 1591.

HEu quanta rabie mors in juvenilia ſaevit Corpora. Dıra leves ceu devorat urſa capellas: Aut ferus eſuriens rigido lupus ore tenellam Mactat ovem: nondum florentibus occidit annis Ortemburgiacae ſpes Carolus optima gentis: Carolus excelſo grati quem corpore mores, Atque ſerena ſui decoravitgratia vultus. O mors ſperanti, & timido nimis invida patri.

JOANNES LIWALD JVRIS STUDIOSUS, Obiit Altdorfi, Anno 1591. 17. Aprilis.

De cujus morte ſcriptum hoc eſt carmen ejus patri viro docto D. Joanni Livvald, ſena- natori Marienbergenſi.

VTgeſtent teneros est grave matribus, Et res ut pariant est fera liberos. Quin est res miſeris dura parentibus: Hos ad legitimum tempus ut educent. Hic cura est teneri maxima corporis: Et cura est animum major ut excolant: Adjunctusque metus ſollicitudini: Ne quid forte grave ſors pariat mali: Quicquid ſuscipiunt, aegrius efficit, At cum ſuadet iter carpere plenior AEtas, & patriam linquere liberos: Res hac est gravior nulla parentibus. Vt cor à tremulo pectore ſe ſuum Amiſiſſe putent. Nec metus attamen Quantacunque juvat ſollicitudine. Sed ſpes de reditu parvula paululum Vix deſyderio ſustinet anxior. At ſpes haec etiam diſperiit tibi OLivvalde boni gloria pectoris. Quem non ımmerito ſemper amaveras Vnum prae reliquis, filius hic tuus Invicta rigidae vifebris occidit. Qui juſſu patriam deſeruit tuo: Hic mundum monitu deſeruit Dei. Nam parere tibi debuit, & Deo. Quin parere Deo te quoque convenit: Vt damnum placidè quod dedit, hoc feras: Si damnum liceat dicere, filii Quod ſit vıta tui facta beatior.

AUTHORIS DEFUNCTA PROLES

HIc jacit Anna ſuo cuitempore ſedula(Baſil. an. 79 16. Januar.) (noſtrae Eſſe putabatur cura futura domus. At fera funebres mors hanc accerſere luctus Iußit: ut hoc aliis prima pararet iter. Postea tabeſcens alieno lacte Iohan-(Baſil. an. 80 22. Sept.) (nes Israel miſerè maluit ante mori: Quàm procul avulſos ad Norica tecta pa- Nos deſiderio dıſcruciare ſui. (rentes (Altdorf. 81. 82.) Hos duo ſunt etjamfraterꝙ́, ſororꝙ́ ſecuti: Lucem quos vetuit poſſe vıdere Deus. Attamen haec aliis lux eſt conceſſa duòbus: Noſter & ex aucto crevit amore dolor. (Al dorf. an 1085. 31. Aug. Alt. 86.) Morbosꝙut poſſet vitare Georgius omnes Hic voluıt moriens accelerare fugam. Quem ſoror Anna paricurſu Catha- rina ſecuta eſt: Vt nos afficerent vitaꝙ morsꝙ minus. At te noſter amor memorare Philippe Ioannes (Alt. 90. 11. Aug.) Cogit: & hic idem te memorare vetat. Noſtrum nempe vetat verbis renovare de (lorem. Vıres qui nullas ut revoceris, habet. Quin hoc commemorem: ſi ſpes de fratri- (bus unquam Vlla tuis: de te magna Philippe fuit. (Alt. 91. 3. Sept.) Cuiꝙ́ dedit patrium populi victoria nomen: Non is qui longum vivere poſſet, erat. Quem cum ſeptenos complerat, & amplius (annos, Sat placidè mortem jußit obire Deus.

Carmen Ornatiſsimo viro D. ANDREAE LINCKIO NORIBERGEN- SI, J. V. D. CLARISS: SCRIPTVM: cum ei caſtiſsima virgo Ursula Ro- thin Argentinenſis, Petri Roth de- functi civis olim honeſtiſsimi filia ma- trimonio jungeretur, die Maji 24. Anno m. d. lxxxvi.

IAm patet excelſo celeberrima culmine turrit Quo non eſt toto majus in orbe decus. Amplaꝙ flexılibus ſaliceta virentia ramis: Et vaſtae Rheni conſpiciuntur aquae. (ctor, Haud procul hinc vrbs eſt reliquas, Clariß. Do- Quae ſuperans ſummo ſtatꝙ́, vigetꝙ gradu: Argentina tuos non deſpectura labores: Quaeꝙ́ tuum dulcıpignore ſiſtet iter. Hic vbı te virgo deſyderat una maritum: Hic tibi faemineum junget amıca latus: Quam tibi conjugio tradet, propriamꝙ dicabit Noſter, te ſolum qui vetat eſſe, Deus. Haec tibi Divino decreta est jure voluptas: Quam per conjugium quaerit, & auget amor. Maxima vis haec est ſtabili duo pectora nexu Quae fovet ad multos non peritura dies. Lenta ſalix patulas ut vitibus alligat ulmos: Connectitꝙ́ duas denſa catena trabes: Vrſula ſic firmo ſeſe tibi foedere junget: Et conſtantis erit parsꝙ, decusꝙ́ thori. Ferrea ſaepe levi disrumpitur arte catena: Lentaꝙ́ ſaepe cadit putrida facta ſalix. Nulla tamen veſtrum violentia ſolvet amorem: Veſtraꝙ́ perſiſtet ſalva, tenaxꝙ́ fides. Sed quibus iſta modis conjunctio veſtra vigebit: Veſtra ut perſiſtat ſalva, tenaxꝙ́ fides? Legitimis contracta vigent commercia pactis: Mercibus, aut nummis ſalvaꝙ́ pacta manent. Non haec ſufficiunt ſociatae pignora vitae: Iacturam crebro cum patiantur opes. Major in anguſtis ſaepe est conjunctio rebus: Et magis est tecto paupere firma fides, Quin & in auguſtis minor est conjunctio rebus: Et minus est tecto divite firma fides. Iunge facultates, & magnae munera ſortis: Seꝙ́ ſuo jungat nupta puella viro: Non erit hic felix, nec erit diuturna voluptas: Plena ſed hic ſubito vita deloris erit: Si non ſit conjunx animo cum conjuge junctus: Vel non ſit verus, quo ſocientur, amor. Prima voluntatis virtutes: altera mentis: Corporis & ſpectat tertia cura decus. Praeclaras animi tua poßidet Vrſula dotes: Et mores jungit cum pietate ſuos. Mensꝙ́ ſuis non eſt virtutibus orba: ſed artes Ornamenta probae virginitatis habet. Siꝙ́ velis formam, placidosꝙ requirere geſtus: Cuilibet iſta ſatis conſpicienda patent. Forſan utrumꝙ voles ejus ſpectare parentem: Et ſpectare voles forſitan ejus avos. Nomen, honosque manent, & nominis author ho- (neſtas: Haec laudata ſat est, & ſat honeſta domus. Clara Sigismundo Medicina ſcientia nomen: Et dedit excellens haec quoque nomen avo. Ille patris frater celebres & principe dignas AEdes, quae magnum ſunt decus urbis, habet. Hic qui nos quondam laetißimus hoſpes amicè AEdibus excepit me, ſocerumꝙ ſuis. Sed quid de ſocero? nimis hunc properata peremit Et Medicis nimium pernicioſa febris, Neſcius hunc morbi cupiens inviſere: ſed quid Iſto lugubris tempore cura juvat? Tu quoque jure petis laetos hoc tempore verſus: Deꝙ tua ſcriptum virgine carmen amas. Haec tua formoſo placidos in corpore mores Sponſa gerens vero flagrat amore tui. Et ſi quando manus dicatur forte ſiniſtra: Te Lincki memorans ſaepe rubella rubet. Dextrum ſponſe petis: ſed amat tua virgo ſini- (ſtrum, Cumꝙ́ petas albam, candıda rubra placet. Hıc amor eſt, animi firmißıma vincula dotes Quem valıde nunquam diſperituratenent. Praeclaris adeò tua laudibus Vrſula gaudet: Dignus & eſt ejus quo potiatur amor. Si tamen has auget quaeſita pecunia laudes: Hic non ſpernendae munera dotis erunt. Nec tua chare minor laus eſt, & gloria Lıncki: Nec minus ipſa tibi, quàm placet, ipſe places. Omnibus hiſce modis conjunctio veſtravigebit: Atꝙ breui plures veſter habebit amor. Formoſam dico, ſuavißima pignora, prolem: Quae ſponſalis erunt vincula firmathori. Hanc bene creſcenti vobis Deus agmine ſortem Tradat, & innumeros abſꝙ dolore dies.Colmarii: Nicolaus Taurellus Medici- nae Profeſſor Aldorfi No- ricorum.

CARMEN FUNEBRE: Quod SOCRUISUAE ANNAE KELLERIAE BASILIENSI, Honeſtiſsimae & verènobili matronae: Olim ISRAELIS AESCHENBERGERI, Apud Basilienses Poli- grammatei: Pòſt verò JOH. JACOBI WECKERI: clariss. colmariensium Archiatri, CONIVGI DEFVNCTAE, Scripſit NICOLAUS TAURELLUS D. OBIIT IV. NON. APRIL. Anno 1596.

TOt neptes, & tot quae viderat anna ne- (potes: Invida quos vitae mors ſuſtulit ante pe- (remptos: Et quot adhuc Domino vitam tribuente (ſuperſunt: Plurima poſt triſtis languens incommoda (vitae: Hinc tande ̅ morbis co ̅ fecta receſſit, & annis: Quos moroſa dedit, cepitq; auxitq; ſene- (ctus: Ecquis in afflicto tantum conſiſtere (robur Corpore crediderit: quo tot ſuperare fe- (rendo Aerumnas poſſet, ta ̅ tosq; evincere morbos? Qualis qui abdomen tendens ſtagnan- (tibus hydrops Opplet aquis, duramq; prementıbus obruit (alvum. Qualis & eſt feberis tabentibus hectica (membris. Imbellesq; cito curſu propera ̅ do per artus, Dira, tenaxq; feros quę ſuſcitat auradolores Quod mea fatali nacta eſt Catharina, (trucique Jure malu ̅ : crebroq; magis miſerabile partu Fecit: In humanis ut miſcuit omnia rebus Aſpera ſors: ne quid foret omni ex parte (beatum. Filia namq; ſuae fuit aemula matris, & haeres, Certaq; multarum naſcendo ſemina cepit Virtutum: quae poſt creſcentibus extulit (annis: Et benè materno multumq; exercita ductu, Auxit felici tandem completa labore. Rebus at audendis matri fuit, atq; fe- (rendis Plus animi, & major robuſto in pectore (virtus. O quam ſaepe metu imbelle ̅ ſolata maritu ̅ Erexit: fractisq; labantes viribus aegros. Filia quas habuit mentisq; animiq; ma- (nusq;, Et linguae egregias, virtutibus ipſa virili Robore, & invicto fervens excelluit aeſtu. Matronas facilè ut reliquas ſuperaverit (omnes. Haud tamen inferior mea tum Catharina (fuiſſet: Si vixiſſet adhuc bis denos ſalva per annos: Vivere quam puduit: niſi vivens diſcere (poſſet.

ALIVD. IN MEMORIAM ET HONO. rem catharinae aeschenberge- riae Baſilienſis, Honeſtiſsimae & verè nobi- lis Matronae defunctae: à Nicolao Taurello Montbelgardenſi, ma- rito ejus derelicto moeſtiſsimo ſcriptum. Obiit Altorfii 6. Sept. Anno 1598.

ERgone jam miſerae ſuperavimus omnia ſortis Fata: ſatisꝙ́ tuae fletum eſt à funere matris: Spes quando affulget meliorıs nuncia vitae: O Catharina metu quae jam propè lıberaprolis: Saeve fatigatas exſucco ın corpore vires Optataes tandem reſtauratura quiete? Quid miſer exultas miſera de conjuge con- (junx Quae ſum ad perpetuos in felix nata dolores? Quam tua vota tuis, promiſſaꝙ́ gaudia rebus Irrita felici ſpes tandem compleat hora: Ante morijubeor, nullos viſura nepotes. O Duram, & rigido productam ex pectore (vocem. Quid miſerum excrucias? Tantam Deus optime (cladem Anobis averte. Rata eſt ſententia mortis. Vae mıhi peſtiferum mea jam jam in viſcera (virus Saeuiir, infandis laniatꝙ́ doloribus. Ater Inteſtına truci perfundit ab ulcere ſanguis: Oppreſſaeꝙ́ gravi pereunt in corpore vıres: O Domine: o mi vir. Noſtras ne deſere mı vir Fıliolas, rerum ignaras, ſortisꝙ́ futurae. Quam vereor rigidam chara pro matre nover- (cam Aſpera neſors det. Verae à me perfice coeptum Obſecro te pietatis opus. Cave ne qua miſellat Visve, dolusve Dei à cultu, rectoꝙ ſalutis Tramite deducat. Poſt hac tibi cura duorum Incumbet; veſtris quando divellor ab oris. At mihi perpetuus fido pro conjuge Chri- (ſtus Sponſus erit. Nec enim noſtra ad ſponſalia, carne Hac opus eſt: miſerè quae jam propè tota putreſcit. Conjunx o dilecte tuis benè proſpice rebus. Sponſam quaere alıam, quae ſit tibı fida, tuisꝙ. Hoc tamen extremum quod dant frigentia labra Oſculum habe. O noſtri miſerabile pignus amoris. O bone Chriſte veni, noſtrae ſpes una ſalutis; Optatamque meis tandem cruciatibus horam Accelera: hancꝙ anima ̅ putrentib. eripe membris. O mea quam metuo tantum Catharina dolorem, Et tantam fractis ut poßim evincere cladem Viribus. Infauſtas noctes lugebo, diesꝙ́. Triſtitia, & moerore miſer conſumar in horas. Has ego cum moeſto fudiſſemex pectore voces: Longaꝙ cum tardo traherem ſuſpiria motu: Dira fatigatum cepit convulſio corpus: Et mea tum miſerè triſti ſuperata duello Extincta est Catharina: ſui quae triſte reliquit Exemplar nobis moriens vitaeꝙ́, necisꝙ́. Et deſiderium nullo ſaturabile luctu. Virgineas alacri, & formoſo in corpore dotes Lugeo, dum memini noſtrosꝙ́ recordor amores: Quos ſpes atque metus dubiè, multumque diuque Exacuere: thorum dum blandior aura jugalem Conceßit. Quae nos ſocialis gaudia vitae, Per varios rerum caſus, crebrosꝙ́ labores Et propè perpetuo miſera de conjuge morbos Certantes: tria luſtra cito fugientia curſu: Octenosque ſuper ſustentavere per annos Et ternos Lunae curſus. Quibus ante peractis Conjuge cum chara mea ſpes evanuit omnis. Ecquid enim miſero virtutibus hisce ſuperſit Amißis: per honeſta quibus matrona ſolebat Me colere, & blandè venerata beare maritum: Obſequio, curaque mei, prolisque, domusque? O mihi quanta fuit dulci ex ſermone voluptas. O quam ſaepè meos me conſolata dolores Leniit: ut dubiis crebra est injuria rebus. Haec ejus praeclara fuit pietasꝙ́ fidesque. Hoc animi robur validum, haec conſtantia pectus, Cum gravıa adverſi peperere incommoda caſus, Infractum ſuperato omni diſcrimine duxit. Mirè quin etiam varias ut disceret artes, Ingenioſa fuit: tenſis intexere telis Serıca ſeu vellet, variasꝙ́ inducere formas: Sive cibos vellet variantibus ipſa palatis Offerre acceptos: aegrisve parare ſalubres: Atque graves felice manu depellere morbos. Praecipuè faemella quibus correpta, virilem Conſpectum fatuo fugit indignata pudore. Infantes & qui, teneraque aetate puellos Externamque cutem vario molimine terrent. Qualis quae tenſas lacerat mala puſtula partes. Aut incauta manus ſiquas ferventibus undis Vſſerit: aut ſi quas pravum depaſcitur ulcus. Sedula nempe quibus Chirurgica cura medetur. O Tua quanta fuit Catharina peritia? quanta, Dexteritas & cura fuit? quam prompta voluntas. O quos infelix & inops plebecula fletus Edit: & infauſtam per quae ſuſpiria mortem, Haud oblita ſuae queritur, lugetꝙ ſalutis, Quae tua perpetuo memori benefacta rependit Mente: tuasꝙ vehit meritis ad ſydera dotes Laudıbus. Ecquıd enim ſubito, & feliciter? Ec- Eſſe putes gratis ſi quis medeatur, & aegros (quid Liberet expulſis defeſſo à corpore morbis?
His mea praeclaris animi, mentisꝙ́, manusꝙ́ Viribus, egregias inter praecelluit omnes Matronas Catharina: quıbus bene cognita ſacrae Per magnum peperere decus myſteria legıs.
Quae ſacra cantando Davıdis metraprophe- Lutheri egregios, Lobvvaſſeriq; labores: (tae: Meq; meamq; chelim praeſens hilarare ſolebas: Abſens procantu fletum, Lachrymasq; rependis O Catharina: quibus mea cum perfundıtur horret Tacta chelis: fruſtraq; tuos depoſcere cantus Tentat: & ereptum ſibi plangens luget honorem.
Gaudia quae ſuper eſt poſt haec amıſſa voluptas? In luctu, lachrymisq; meos oblector amores Exacuens: duroq; fovens Catharina dolore (nam Quem paris, in ſilice: o quantum confirmor, ut u. Te mediter, tecumq; velim eſſe, & vivere tecum. Sed mea me hinc prohıbet pulchella recedere pro- Cujus adaucta mıhi eſt duplicato munere cura: (les Cum nos deſereres ſuperas aditura per auras Ad Chriſtum: cum quo caeleſtis gaudia vitae AEternum capies, vivensq; beata manebis.

RECTOR ABRAHAMVS BVRG- GRAVIUS ET BARO à Dhona. S. D. Profeſſorıbus, Praeceptoribus (laſſ: & ſtudioſae juventuti.

FVnus hodierno die fiet lectiſsimae atque omnibus inſigni virtutibus foeminae, Catharinae Cl. viri D. Nicolai Taurelli. de qua & antemor- tem, cum graviſsimo implicata morbo di- ceretur, magnam omnibus (licet enim de meo ſenſu aeſtimare) moleſtiam, & poſt- quam palàm factum eſt, magnum dolo- rem ac propè incredibilem hauſimus. Fin- xit enim nos natura mites, & miſericordes, & doctrina conſociat animos, & auget ipſe ſaepè aſpectus, ac noticia ſola charitatem. Laudes ejus neque poſſunt brevi hoc edi- cto capi, & notiſsimae clariſsimaeq́ue ſunt. [ID00323] Adderemus tamen nos & hoc decus, ſi tam facilè eſſet nobis antiquum morem claras foeminas publicè laudandi revocare, quàm illi proprium fuit antiquis moribus vivere. Vera & ſimplex laudatio eſt, exemplum emendatiſsimum omnis muliebris de- coris fuiſſe. Vel hoc ipſum igitur in- citando dolori augendoq́ue moerori erit. Quare ego ſi laudandam eam mihi in con- ſeſſu veſtro ſumpſiſſem, non tam vererer ne copia atque oratıo mihi deeſſet, tan- tis ejus ante oculos adhuc ſpirantibus virtutibus, quam ne in tanta honeſtiſsimae domus calamitate, parvorumq́; liberorum miſerabili aſpectu, mens dolore impedita, lingua fletu debilitata, deficeret. Ne ro- gandos quidem vos hoc edicto meo ſtatui, ut ejus mortem honeſtiſsima & frequen- tiſsima funeris deductione decoretis: cum eſſe neminem tàm averſum ab officio at- que humanitate, tamque propè dixerim impium atque prophanum exiſtimem, qui hac in re vocem ac cohortationem meam expectet. Moeſtiſsimum quidem atque omnib. & animi & corporis virib. fractum atque confectum ipſius virum ſi non con- ſolari (difficilimum enim eſt, in tam re [ID00324] centiatque gravi & penitus adacto vulne- re conſolationem ullam recipere) at certò ex nimio luctu & ſqualore, & tenebris no ̅ - nihil, uti ſpero, ad aſpiciendam lucem hoc officio veſtro revocabitis. Bene valete. P.P.8.Septemb. Anno ſalutis 1598.

CARMEN LVGVBRE, INOBITUM Nobilis & honeſtae Matronae, MARIAE FüRERIAE NORIBERGENSIS, Moeſto ejus marito, clarißimo viro, D. IOHANNI BVSEN- REUT AUGUSTANO, J. V. Doctori, & Reip. Noricae Conſiliario prudentiſs. atque fideliſ- ſimo, Scriptum à NICOLAO TAURELLO Medic. Profeſſore in Altorfenſi Noric. Academia.

CLare vir. O noſtris miſeranda incommo- (da rebus. Quàm dolet iſta mihi tuaſors inopina, malaeꝙ́ Ius fatale necis: tua quo charißima conjuae Fſterepta tibi ſubito, prolique tenellae: Quam tum creſcentem, juſtosꝙ́ decebat in annos Chara matre frut: dum firmior adderet aetas ludicium, & conſtans completo in corpore robur. O quanto praeclare tuam ſuſpecto dolore Busenreute vicem: non nulla ex parte (ferendo Quam reor eſſe meam. Mihi quae perhoneſta, meis- (que Semper, & ex animo natis matrona favebat: Foemıneiꝙ́ vigens haud ultima glorıa ſexus: Teꝙ́, tuamꝙ́ domum quae ſuſtentaverat: & quae Certa ſeneſcenti fuerat concredita vitae Cura tuae: nondum completo munere conjux Haec te deſeruit fugiens, prolemque, domumque. Haud tamen in vitio eſt: coeleſtes namꝙ́ per oras Tracta volens abiit, Chrıſtumꝙ́ ſecuta vocantem. Cujus amore feros truculenta in morte dolores Pertulit: & veſtri miſerabile vulnus amoris. Si malè continuae fertur divulſio carnis: O quantis animi cruciatibus atra jugalis Mors vitae nullis umquam reparanda diremit Vincula temporibus. Quae nobis maxima clades Accidit. In toto quibus id quo charius orbe Nilfuit, ereptum est. O dirum. Oflebile da- (mnum. Triſti quando tuum deploro, & lugeo verſu: Busenreute: meum jubeor renovare do- (lorem. Qui tamen est miſerè ſemper novus, atꝙ vigeſcit, Dum ſileo: triſtiꝙ́ acquirit imagine vires Conjugis amiſſae. Quod nulla poſſumus arte Evitare malum: forti, & patiente feramus Pectore: quando brevi quae praeceſſere ſequemur: Et mea me Catharina, & te tua chara (Maria, Ad Christum excipient optata voce vo- (catos. Cum quo coeleſtes capiemus magna per auras Gaudia viventes: noſtroꝙ́ fruemur amore: Quem neque mors tollet: neque plurıma detere??? (aetas.

FVNEBRE CAR- MEN IN OBITUM HO- NESTISSIMAE MATRONAE Vr- sulae Rötin Argentoratenſis Clariſsi- mi viri D. Andreae Linckii J. V. D. & ſyndici Neogoraei conjugis Chariſsimae.

QVI veſtrosolim ſuavi gratatus amo- res Carmine deſcripſi: firmo tibicredita nexu Vrsula quando fuit reliquas ſpectabilis inter Inclyta quas habuit tunc Argentina puellas: Iam deflere tuos Lincki clarißime luctus Cogor, & infandae tua damna gemiſcere mortis. Viventem in lucem tua dum vult Vrsula foetum Prodere: teque nova properat ditare maritum Prole: ſibi dudum venturae conſcia cladis Occidit. Atrociꝙ́ ſua cum matre tenella Morte perit proles, inſons, ignaraque caedis Quae miſeram triſtiperimit certamine matrem. Haec noſtrae vis est, & dira potentia ſortis. Noſtra haec conditio est. Propè ſemper quicquid agamus, Inpejus vergit: ſperataque gaudia luctum Accelerant. Chara fraudatus conjuge, veſtram Cum velles augere domum charißime Lincki: Hanc miſer infauſto minuiſti fretus amore. Talia conjugibus brevis affert damna voluptas: Foemineum truculenta quibus violentia fati Territat. Vt nimii diſcerptus pondere fructus Decidit, âque ſuo deſertus caudice ramus Emoritur. Sed qui fugiant mortalia mortem? Aut cur chare tuum Lincki hoc exaſpero verſu: Et mea quem peperit moriens Catharina dolorem? Quae tolli nequeunt facili mala mente feramus. Denſaque praeteritis medeatur oblivio rebus. Et nos coeleſtis ſolentur gaudia vitae: Quae ſpes non fallax nobis lugentibus offert,

PRECATIO.

ODeus ęthereas qui fulmine disjicisarces Hanc tibi ſubjectam quęſo tuere do- (mum. Te Deus offe ̅ di: ſum fulmine dignus, & ipſa Quę fovet infernas ſulphure pruna do- (mos. Te Deus offendi: ſed te tamen eſſe beni- (gnum. Temihi perpetuo ſum memor eſſe patre ̅ . TeDeus offendi: ſed me quaecunq; manebit Poena: tuus quod ſim filius eſto memor.FINIS.